Cao Bằng: Mất nhà...người phụ nữ phải tha hương nhặt rác mưu sinh để theo kiện

Mới đây, liên quan đến đơn thư của bà Triệu Thị Phoóng (phố Giữa, Thị trấn Nước Hai, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng) UBND huyện Hoà An đã có văn bản thông tin tới Báo Pháp luật Việt Nam.

Cụ thể nội dung vụ việc như sau: Cụ Triệu Quốc Khuýnh và vợ là cụ Chu Thị Liên, trú tại thị trấn Nước Hai, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng sinh được 2 người con là Triệu Thị Phoóng và Triệu Thị Lìn. Năm 1987 cụ Khuýnh chết, năm 2008 cụ Liên chết không để lại di chúc. Tài sản để lại của 2 cụ là thừa đất số 140, tờ bản đồ 21, diện tích 145,4 m2 và thửa đất số 5, tờ bản đồ 21, diện tích 115,9 m2 cùng tài sản là 2 ngôi nhà xây cấp 4 trên mỗi thửa đất.

Tháng 1/2016, bà Triệu Thị Lìn có đơn yêu cầu Toà án chia di sản thừa kế của bố mẹ để lại. Tuy nhiên đến tháng 6/2016 bà Lìn mất, người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng là ông Triệu Viết Khiêm, bà Triệu Kim Khánh.

Tại Bản án sơ thẩm số 05/2017/DS-ST ngày 18/9/2017 của Toà án nhân dân (TAND) huyện Hoà An đã tuyên giao cho bà Triệu Thị Phoóng được trực tiếp quản lý và sử dụng 1 ngôi nhà xây cấp 4 trên đất và quyền sử dụng thửa đất số 140 diện tích 150,5 m2 và thửa đất số 5 có diện tích 115,9 m2 tại khu Giữa, thị trấn Nước Hai.

Người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng là ông Triệu Viết Khiêm, bà Triệu Kim Khánh được chia 400.000.000 VNĐ (bốn trăm triệu đồng) là giá trị di sản thừa kế được hưởng theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên sau khi xét xử sơ thẩm, cả ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Thị Phoóng đều có đơn kháng cáo (ông Triệu Viết Khiêm yêu cầu được chia bằng hiện vật là quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 5, tờ bản đồ 21, diện tích 115,9 m3).

Tại Bản án số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng đã sửa Bản án sơ thẩm số 05/2017/DS-ST ngày 18/9/2017 của TAND huyện Hoà An. TAND huyện Hoà An xử "giao cho bà Triệu Thị Phoóng được trực tiếp sở hữu 1 ngôi nhà xây cấp 4 có diện tích 64m2 và quyền sử dụng đất tại thừa đất số 140 tờ bản đồ số 21 có diện tích 145,4m2, giao cho ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Kim Khánh được Quản lý và sử dụng 1 ngôi nhà xây cấp 4 có diện tích 49,4 m2 và quyền sử dụng đất tại thừa đất số 5 tờ bản đồ 21 có diện tích 115, 9m2. Bản án có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án".

Tuy nhiên, bà Phoóng vẫn không nhất trí với Bản án phúc thẩm của TAND tỉnh Cao Bằng và đề nghị Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) cấp cao tại Hà Nội. TAND cấp cao tại Hà Nội xem xét lại Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên theo thủ tục Giám đốc thẩm.

Đến ngày 8/4/2019, VKSND cấp cao tại Hà Nội có thông báo số 111/TB-VCI-DS về việc không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm theo đơn của bà Phoóng. Ngày 31/5/2019, TAND cấp cao tại Hà Nội có thông báo số 286 TB-TA thông báo về việc không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng.

Câu chuyện bắt đầu nảy sinh rắc rối, phức tạp từ đây.

Ngày 22/7/2019, Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng ban hành Thông báo số 279/TB-CCTHADS về việc cưỡng chế thi hành án và đến ngày 2/8/2019, Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Hoà An đã tổ chức cưỡng chế giao nhà và đất tại thừa đất số 5 tờ bản đồ 21 có diện tích 100,3m2 cho ông Triệu Viết Khiêm.

Ngày 16/9/2019, ông Triệu Việt Khiêm và bà Triệu Kim Khánh có đơn để nghị được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Bản án của TAND tỉnh Cao Bằng. Ngày 7/10 2019, UBND huyện Hòa An đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 143648, số vào số CH01932 cấp cho thửa đất số 5, tờ bản đồ 21, diện tích 100,3m2 cho ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Kim Khánh (đồng sử dụng).

Đến ngày 6/3/2020, ông Khiêm và bà Khánh đã chuyển nhượng quyền sử dụng thửa đất nói trên cho ông Đinh Xuân Trường và bà Dương Thị Hằng, địa chỉ tại phố Giữa, thị trấn Nước Hai, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng và ông Trường, bà Hằng đang sử dụng đến nay (ông Trường, bà Hằng đã cấp đổi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CU 842282, số vào sổ CS02001 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng cấp ngày 18/3/2020).

Khi sự việc này đang diễn ra, bà Triệu Thị Phoóng vẫn không đồng ý với bản án và tiếp tục có đơn đề nghị đến TAND Tối cao. Đến ngày 23/6/2020, Chánh án TAND Tối cao có Quyết định số 43/2020/KN-DS, trong đó có nhận định: "Cần làm rõ cụ Liên có điểm chỉ vào Di chúc hay không, đồng thời phần tài sản cụ Liên lập di chúc cho bà Phoóng phần lớn là của cụ Khuýnh, nên nếu có việc cụ Liên lập di chúc là tự nguyện, đúng ý chí của cụ Liên thì di chúc này không hợp pháp đối với phần di sản của cụ Khuýnh, đo đó cần xem xét lại việc chia thừa kế theo pháp luật đối với phần đất thuộc thửa 140 theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn" và quyết định kháng nghị Giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng.

Đề nghị Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội xét xử giám đốc thẩm huỷ Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và huỷ Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2017/DS-ST ngày 18/9/2017 của TAND huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng. Giao hồ sơ cho TAND huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm đúng quy định của pháp luật.

Đến ngày 29/9/2020, Ủy ban Thẩm phán TAND cấp cao tại Hà Nội có Bản án số 70/2020/DS-GĐT về việc chia di sản thừa kế, theo đó: Huỷ Bản án dân sự phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng và huỷ Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2017/DS-ST ngày 18/9/2017 của TAND huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng; giao hồ sơ cho TAND huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm đúng quy định của pháp luật.

Ngày 16/9/2021, TAND huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng có Bản án số 07/2021/DS-ST về việc “Tranh chấp di sản thừa kế”, có nêu "(2.6) Về việc giải quyết quyền sử dụng đất tại thửa đất số 05, tờ bản đồ số 21: Sau khi có Bản án dân sự phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng thì nguyên đơn trong vụ án là ông Triệu Viết Khiêm đã có đơn yêu cầu thi hành án ngày 19/10/2018. Quá trình Chi cục Thi hành án xác minh về điều kiện thi hành án thì bà Triệu Thị Phoóng làm đơn đề nghị tạm dừng thi hành án để chở kết quả khiếu nại Giám đốc thẩm.

Sau khi có Thông báo số 111/TB-VCI-DS ngày 8/4/2019 của VKSND cấp cao tại Hà Nội và thông báo số 286/TB-TA ngày 31/5/2019 của TAND cấp cao tại Hà Nội thông báo kết quả giải quyết đơn đề nghị của bà Phoóng là không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng thì Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Hoà An ban hành Quyết định 04/QĐ-CCTHADS và Thông báo số 279/TB-CCTHADS về việc cưỡng chế thi hành án.

Ngày 2/8/2019, Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng đã tổ chức cưỡng chế giao nhà và đất ở phố Giữa, thị trấn Nước Hai, huyện Hoà An theo Bản án phúc thẩm số 26/2018/DSPT ngày 27/9/2018 của TAND tỉnh Cao Bằng cho ông Triệu Viết Khiêm, bà Triệu Kim Khánh. Sau khi được cơ quan thi hành án giao thửa đất số 05 tờ bản đồ 31 có diện tích 100,3m2 thì ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Kim Khánh đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngày 06/3/2020 ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Kim Khánh đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa đất trên cho ông Đinh Xuân Trường và bà Dương Thị Hằng theo Hợp đồng chứng thực số 17, quyền số 01/2020/SCT/HĐGD ngày 06/3/2020 của UBND thị trấn Nước Hai, huyện Hoà An. Hiện nay ông Đinh Xuân Trường và bà Dương Thị Hằng đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Theo quy định tại Điều 133 Bộ luật Dân sự về việc bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu thì hiện nay thửa đất số 05 tờ bản đồ 21 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Đinh Xuân Trường và bà Dương Thị Hằng. Do vậy ông Triệu Viết Khiêm, bà Triệu Kim Khánh phải bồi thưởng, trả lại giá trị thửa đất và nhà trên đất cho bà Triệu Thị Phoóng theo giá trị định giá thửa đất là 751.100.000 VNĐ và giá trị nhà là 103.013.820 VNĐ, tổng cộng là 854.113.820 VNĐ. Ông Triệu Viết Khiêm, bà Triệu Kim Khánh được đổi trừ phần giá trị di sản thừa kể được hưởng là 500.000.000 đồng, do đó ông Triệu Viết Khiêm và bà Triệu Kim Khánh còn phải bồi thường cho bà Triệu Thị Phoóng số tiền 354.113.820 đồng.

Hiện nay bà Phoóng chưa nhất trí với Bản án trên và tiếp tục khiếu nại đến nhiều nơi.