Không ít người tiêu dùng (NTD) bị lừa trúng thưởng qua điện thoại nên chấp nhận chi thêm tiền để mua được món hàng giá trị lớn, nhưng thực ra là hàng giả giá trị nhỏ và khi NTD phát hiện và phản ánh việc sản phẩm khác với thông tin ban đầu thì công ty thường từ chối việc đổi hàng, hoàn tiền và cũng như không thừa nhận nội dung đã quảng cáo....
Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) cho biết, thời gian qua, đơn vị này nhận được phản ánh của NTD rằng có nhân viên Công ty X gọi điện cho NTD thông báo về việc NTD trúng thưởng một phiếu mua hàng trị giá 5 triệu đồng và có thể sử dụng để mua sản phẩm điện thoại Samsung Galaxy A8 với giá trên 8,5 triệu đồng (NTD phải trả phần còn lại là trên 3,5 triệu đồng).
Tuy nhiên, đến khi nhận hàng, NTD phát hiện ra sản phẩm là điện thoại MIQ A8 với giá trị rất thấp (giá thị trường khoảng 1 triệu đồng).
Khi người tiêu dùng phát hiện và phản ánh việc sản phẩm khác với thông tin ban đầu thì công ty từ chối việc đổi hàng, hoàn tiền và cũng như không thừa nhận nội dung đã quảng cáo mà cho rằng do NTD đã nghe nhầm…
 |
| Ảnh minh họa. |
Nhận biết dấu hiệu lừa đảo bằng cách nào?
Tổng hợp các phản ánh về cơ quan bảo vệ NTD, có thể thấy, các vụ lừa đảo qua điện thoại thường có một số đặc điểm đáng chú ý cơ bản.
Thứ nhất, thông qua điện thoại, người xưng là nhân viên công ty ABCD nào đó thường thông báo NTD trúng thưởng phiếu mua hàng vì là 1 trong 50 khách hàng may mắn hoặc nhân dịp 5 năm thành lập công ty hay một dịp bất kỳ nào đó…
Sau đó, nhân viên này sẽ khuyến khích, thuyết phục NTD sử dụng phiếu mua hàng đó để mua sản phẩm. Đối với các vụ việc mà Cục Quản lý cạnh tranh đã tiếp nhận thì thường NTD được khuyến khích mua điện thoại, nhưng cũng có thể là sản phẩm khác đối với các vụ việc khác.
Thứ hai, trong quá trình giới thiệu, nhân viên công ty sẽ cố ý đưa thông tin để NDT nhầm lẫn và cho rằng mình sẽ được mua sản phẩm của hãng danh tiếng với giá trị rất thấp do đang được hưởng ưu đãi, khuyến mại.
Trong trường hợp cụ thể mà Cục dẫn phía trên, sản phẩm được áp dụng phiếu mua hàng thường là điện thoại của các hãng lớn, có giá trị cao, trong khi sản phẩm nhận được là điện thoại giá trị rất thấp, và có tên gọi gần giống với điện thoại được đại diện công ty tư vấn. Ví dụ: điện thoại Samsung Galaxy A8 và điện thoại MIQ A8…
Sản phẩm được giao qua đường bưu điện qua hình thức “thu tiền khi nhận hàng” (COD - cash on delivery) với điều kiện chỉ được mở xem hàng sau khi đã thanh toán tiền.
Như vậy, NTD sẽ không có điều kiện kiểm tra sản phẩm mà thường sẽ chỉ nhận ra mình bị lừa khi đã trả tiền và nhận hàng.
Trong phương thức giao hàng này, bản thân người cung cấp dịch vụ giao hàng - nhận tiền cũng không phải là nhân viên công ty do đó NTD cũng không thể khiếu nại, phản ánh trực tiếp kể cả trong trường hợp phát hiện sự sai lệch ngay khi nhận hàng.
Ngoài ra, khi NTD phản ánh và yêu cầu được hoàn lại tiền, công ty thường đưa ra lý do NTD hiểu nhầm ý của nhân viên tư vấn. Ví dụ: nhân viên tư vấn nói NTD có thể mua điện thoại sử dụng công nghệ của Samsung Galaxy A8, không phải điện thoại Samsung Galaxy A8…
Đây cũng là điều gây khó khăn cho NTD vì các tư vấn của nhân viên được thực hiện qua điện thoại và trong nhiều trường hợp không được ghi hoặc lưu lại theo bất kỳ định dạng nào.
Làm thế nào để tránh “phường lừa đảo”?
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của NTD liên quan đến các giao dịch tương tự (mua hàng từ xa, mua hàng trên truyền hình, mua hàng qua điện thoại…), Cục Quản lý cạnh tranh khuyến cáo NTD tìm hiểu các quy định về bảo vệ quyền lợi NTD khi thực hiện các giao dịch mua bán hàng hóa dịch vụ nói chung và giao dịch trực tuyến, từ xa nói riêng.
Đồng thời, phải tìm hiểu về công ty cung cấp dịch vụ cho mình qua các cơ quan quản lý, báo chí, mạng internet, người thân…, hạn chế giao dịch với những công ty không có thông tin hoặc thông tin xấu về lịch sử giao dịch… NTD cũng phải tìm hiểu về hàng hóa, dịch vụ được quảng cáo.
Cần có sự đối chiếu, kiểm tra khi thấy có sự chênh lệch quá lớn giữa giá bán và giá trị hàng hóa hoặc có sự khác biệt quá lớn giữa giá bán được giới thiệu so với giá bán trên thị trường của cùng loại hàng hóa hoặc hàng hóa tương đương.
Một trong những điều mà các chuyên gia bảo vệ quyền lợi NTD khuyến cáo đối với các giao dịch mua hàng từ xa là NTD cần lưu giữ các chứng cứ liên quan đến giao dịch.
Ví dụ, ghi âm cuộc thoại hoặc yêu cầu nhân viên công ty gửi các thông tin về giao dịch như tên và hình ảnh hàng hóa, giá bán, điều kiện giao dịch…
Khi cho rằng quyền và lợi ích hợp của mình bị xâm phạm, cần nhanh chóng liên hệ với các cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức xã hội tham gia bảo vệ quyền lợi NTD để được tư vấn, hỗ trợ.
Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) thông qua Phòng Bảo vệ quyền lợi NTD đang cung cấp đường dây nóng miễn phí 1800 6838 để tiếp nhận thông tin, tư vấn, bảo vệ quyền lợi NTD.
Bên cạnh đó, Sở Công Thương và Hội Bảo vệ quyền lợi NTD các tỉnh, thành trên cả nước đều có bộ phận chuyên trách phụ trách vấn đề này.
