Cảnh báo những thủ đoạn lừa đảo online dịp cận Tết Nguyên đán

“Muôn hình vạn trạng” hình thức lừa đảo online

Theo Công an tỉnh Bắc Ninh, lợi dụng nhu cầu về quê và du lịch dịp Tết Nguyên đán tăng cao, nhiều kẻ gian đã lập hàng loạt website giả mạo các hãng hàng không hoặc đại lý uy tín với giao diện sao chép y hệt bản gốc. Chúng tung ra các gọi combo giá rẻ bất ngờ nhằm dụ người dân chuyển khoản đặt cọc, sau dó lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạn.

Kẻ lừa đảo cũng sẽ thường sử dụng chiêu giả danh các nhãn hàng lớn, thông báo nạn nhân trúng thưởng hoặc có quà tặng tất niên. Từ đó, chúng yêu cầu người dân ứng trước tiền phí vận chuyển, đóng thuế thu nhập cá nhân hoặc cung cấp thông tin tài khoản để xác minh. Hậu quả là nạn nhân không những mất tiền mà còn bị lộ lọt các dự liệu cá nhân quan trọng.

Thời gian gần đây, lực lượng chức năng cũng đã ghi nhận nhiều trường hợp người dân bị lừa đảo thông qua các hình thức tuyển cộng tác viên làm việc online với lời quảng cáo “thu nhập cao”, “việc nhẹ lương cao”. Đây là thời điểm sinh viên và người lao động có nhu cầu kiếm thêm thu nhập mang về quê ăn tết nên dễ dàng bị thu hút bởi các lời chào làm việc tại nhà hoặc làm ca đêm ngắn hạn với mức lương hấp dẫn vô cùng.

Thực chất, phần lớn các trường hợp này đều là chiêu trò lừa đảo, đặc biệt khi đối tượng yêu cầu người tham gia nộp phí trước hoặc cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm.

Những thủ đoạn lừa đảo online phổ biến. (Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang)

Nhiều dấu hiệu cảnh báo đã được ghi nhận, gồm: yêu cầu đóng phí từ 100.000 - 500.000 đồng để “kích hoạt tài khoản”, “nhận link công việc”; hứa hẹn mức thu nhập không thực tế như làm việc 1 giờ mỗi ngày có thể kiếm 5 đến 10 triệu đồng; cung cấp thông tin tuyển dụng mập mờ, không có hợp đồng, địa chỉ hay thông tin liên hệ rõ ràng. Một số đối tượng còn yêu cầu người tham gia cung cấp số CMND/CCCD, tài khoản ngân hàng hoặc gây áp lực bằng cách đe dọa “mất cơ hội” nếu không nộp phí ngay.

Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu cá nhân khi chưa xác minh rõ tính hợp pháp của công việc. Người dân nên kiểm tra thông tin doanh nghiệp, ứng dụng qua các kênh chính thống; tham khảo ý kiến người có kinh nghiệm hoặc các nhóm uy tín trước khi đăng ký làm cộng tác viên online. Trường hợp nghi ngờ hoặc phát hiện dấu hiệu lừa đảo cần báo ngay cho cơ quan Công an để được hướng dẫn, xử lý.

Các chuyên gia an ninh mạng lưu ý: công việc online hợp pháp luôn có quy trình tuyển dụng minh bạch và không yêu cầu ứng viên nộp tiền trước. Người dân cần nâng cao cảnh giác với những lời chào mời “kiếm tiền dễ, lương cao” để tránh bị lợi dụng, gây thiệt hại tài chính và lộ lọt thông tin cá nhân.

Thủ đoạn ngày càng tinh vi

Đáng chú ý, theo khuyến cáo từ Công an tỉnh Tuyên Quang, không dừng lại ở những cuộc gọi video Deepfake, tội phạm mạng hiện nay đã nâng cấp thủ đoạn lên một tầm cao mới: Sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để biến những bức ảnh đời thường của bạn thành công cụ tống tiền đầy nguy hiểm.

Tội phạm không cần bạn phải gửi ảnh nhạy cảm, chúng tự "tạo" ra chúng qua 4 bước sau:

Săn mồi: Hacker dùng công cụ quét các tài khoản Facebook, Instagram, TikTok đang để chế độ Công khai. Chúng nhắm vào các ảnh rõ mặt, ảnh đi biển hoặc mặc đồ ôm sát của phụ nữ và trẻ vị thành niên.

Chế tác bằng AI: Chúng sử dụng các công cụ AI để "bóc" quần áo khỏi ảnh gốc hoặc dùng công nghệ Deepfake ghép mặt nạn nhân vào các video, hình ảnh khiêu dâm có sẵn.

Tấn công tâm lý: Kẻ xấu gửi hình ảnh giả mạo này cho nạn nhân kèm theo danh sách bạn bè, đồng nghiệp để chứng minh: "Tôi có thể hủy hoại danh dự của bạn ngay lập tức".

Tống tiền: Yêu cầu nạn nhân chuyển tiền qua tiền mã hóa (Crypto) hoặc tài khoản ngân hàng rác để "xóa dấu vết".

Kịch bản tấn công "trắng trợn" của hacker. (Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang)

Song song với các thủ đoạn công nghệ cao, các ngân hàng và cơ quan chức năng cũng cảnh báo về tình trạng lừa đảo vay tiền trực tuyến qua mạng xã hội. Theo đó, các đối tượng đăng quảng cáo cho vay tiền nhanh với thủ tục đơn giản, lãi suất thấp, sau đó yêu cầu người vay chuyển tiền đặt cọc hoặc nộp các khoản phí với lý do làm hồ sơ, xác minh thông tin hoặc bảo hiểm khoản vay. Khi nhận được tiền, các đối tượng lập tức cắt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền của nạn nhân.

Các ngân hàng khuyến cáo người dân chỉ nên tiếp cận các dịch vụ vay vốn từ tổ chức tín dụng, công ty tài chính được cấp phép, không chuyển tiền đặt cọc hoặc phí trước cho các tài khoản cá nhân hay các đơn vị không có thông tin pháp lý rõ ràng.

Cùng với đó, các ngân hàng cho biết vẫn ghi nhận nhiều trường hợp khách hàng nhận được tin nhắn, cuộc gọi giả mạo thương hiệu ngân hàng với nội dung thông báo tài khoản gặp sự cố, cần xác minh thông tin, nâng cấp dịch vụ hoặc nhận quà, hoàn tiền cuối năm.

Hàng loạt ngân hàng đã đưa ra lời cảnh báo lừa đảo thông qua hình thức cho vay tiền onlie như TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank); Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV); Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB)...

Bởi vậy, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, để không sập bẫy lừa đảo cần chú ý:

Thứ nhất, tuyệt đối không tin vào những ưu đãi quá rẻ hoặc phi lý.

Thứ hai, không cung cấp mã OTP, mật khẩu ngân hàng cho bất kỳ ai. Đồng thời, việc chuyển khoản cho cá nhân khi mua sắm qua mạng chỉ nên thực hiện khi đã xác thực kỹ càng uy tín của người bán và chỉ tin tưởng thông tin được đăng tải trên các kênh báo chí chính thống hoặc website chính thức.

Thứ ba, khi phát hiện bị lừa đảo, người dân cần bình tĩnh, liên hệ ngay với ngân hàng để yêu cầu đóng băng tài khoản. Sau đó, người dân cần thu thập toàn bộ bằng chứng như ghi âm cuộc gọi, hình ảnh tin nhắn, biên lai chuyển tiền để trình báo cơ quan chức năng.