Cảnh báo nguy cơ hạn hán, thiếu nước do hiện tượng El Nino

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có Công văn số 3764/BNNMT-KTTV ngày 17/4/2026 về nhận định hiện tượng El Nino và khả năng thiếu hụt nguồn nước trên phạm vi cả nước.

Theo đó, hệ thống ENSO đang chuyển pha từ trạng thái La Nina sang trung tính và có khả năng cao chuyển sang El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất từ 80 – 90%.

Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, El Nino có thể tiếp tục phát triển, đạt cường độ từ trung bình đến mạnh vào cuối năm 2026.

Thậm chí, không loại trừ khả năng xuất hiện El Nino rất mạnh trong các tháng từ tháng 10 đến tháng 12/2026 và có thể kéo dài sang năm 2027.

Thực tế từ đầu năm 2026, điều kiện khô nóng đã xuất hiện sớm hơn trung bình nhiều năm.

Lượng mưa tính đến giữa tháng 4 thiếu hụt phổ biến từ 10 – 40%. Dòng chảy và mực nước tại nhiều lưu vực sông xuống mức thấp, báo hiệu nguy cơ thiếu hụt nguồn nước từ đầu mùa.

Nếu kịch bản El Nino hình thành đúng dự báo, nhiệt độ trung bình cả nước sẽ cao hơn bình thường; số ngày nắng nóng gia tăng với cường độ gay gắt hơn năm 2025.

Lượng mưa dự báo giảm từ 25 – 50% trong các tháng mùa khô, đặc biệt từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm hơn bình thường.

Nguồn nước trên các lưu vực sông được dự báo tiếp tục suy giảm. Đáng chú ý, tại hệ thống sông Đà, tổng lượng dòng chảy từ tháng 5 đến tháng 7/2026 có khả năng thiếu hụt từ 10 – 25% so với trung bình nhiều năm do lượng dòng chảy từ ngoài lãnh thổ giảm kết hợp với thiếu hụt mưa trong nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cảnh báo nguy cơ cao xảy ra hạn hán và xâm nhập mặn, đặc biệt tại khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long trong mùa khô 2026 – 2027.

Tình trạng thiếu nước có khả năng xảy ra trên diện rộng trong những tháng đầu năm 2027.

Bên cạnh đó, dù tổng lượng mưa giảm, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ gây lũ quét, sạt lở đất vẫn có thể xảy ra. Hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo ít hơn trung bình nhiều năm, song vẫn cần đề phòng các cơn bão mạnh với diễn biến phức tạp.

Trước diễn biến khí hậu phức tạp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị theo dõi chặt chẽ diễn biến khí tượng thủy văn, kịp thời cập nhật các bản tin cảnh báo để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Song song đó, cơ quan này nhấn mạnh việc sử dụng điện hợp lý, tiết kiệm đã trở thành yêu cầu cấp thiết ngay từ thời điểm hiện tại.

Việc chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện, ưu tiên thiết bị hiệu suất cao, hạn chế tiêu thụ vào giờ cao điểm và tránh lãng phí là giải pháp thiết thực để ứng phó với tình trạng nguồn nước suy giảm và nắng nóng gia tăng.