Mùa hè nắng nóng, nhiệt độ và độ ẩm không khí tăng cao bất thường khiến cơ thể trẻ suy kiệt, say nắng, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
Tin nên đọc
Dự báo thời tiết ngày 5/6: Bắc Bộ sắp kết thúc nắng nóng
Cảnh giác với đột quỵ mùa nắng nóng
Vĩnh Phúc: Nắng nóng khiến 15ha rừng bị thiêu cháy ở Tam Đảo
Mẹo bật điều hòa tiết kiệm điện ngày nắng nóng
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, ba ngày gần lại đây bệnh nhân tới khám khoảng 3.200 - 3.300 bệnh nhi. Số lượng này không nhiều hơn so với ngày bình thường. Các bệnh nhi vẫn khám rải rác ở các khoa.
Theo các bác sĩ cho biết, để có thể hoạt động bình thường, cơ thể phải liên tục duy trì nhiệt độ ở mức 37oC. Thân nhiệt chịu sự kiểm soát chặt chẽ của tuyến dưới đồi nằm ở não.
Khi thân nhiệt tăng cao, tuyến dưới đồi bật đèn xanh, giúp khởi động một loạt thay đổi trong cơ thể. Trẻ thở nhanh hơn và nông hơn, lượng máu di chuyển tới da tăng lên và mồ hôi toát ra.
 |
| Bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong những ngày nắng nóng. Ảnh: PV/Vietnam+ |
BS Trần Thu Thủy, BV Nhi Trung ương khuyến cáo một số bệnh liên quan đến nắng nóng mà các gia đình phải lưu ý:
Ra mồ hôi nhiều mà không được bù nước đầy đủ có thể dẫn tới mất nước và chuột rút, trong khi cơ thể không thải đủ nhiệt sẽ dẫn tới suy kiệt vì nóng, thậm chí là say nắng cần cấp cứu.
Chuột rút, kiệt sức vì nóng hay say nóng thường xuất hiện ở trẻ lớn tham gia hoạt động thể lực kéo dài dưới nắng nóng, chẳng hạn như chơi thể thao. Với trẻ nhỏ, bệnh chủ yếu liên quan tới nắng nóng là mất nước.
Phần lớn nhiệt dư thừa được thải qua da. Điều này sẽ diễn ra một cách dễ dàng nếu không khí quanh ta mát và khô.
Trường hợp ngược lại, nếu không khí nóng và ẩm, và nếu trẻ ở trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời thì việc thải nhiệt sẽ gặp nhiều khó khăn. Mồ hôi không thể bốc hơi nhanh, cơ thể không giải phóng đủ nhiệt, thân nhiệt vì thế sẽ tăng lên nhanh chóng. Thân nhiệt quá cao có thể gây tổn thương cho não và các cơ quan quan trọng khác.
Các bệnh liên quan tới nắng nóng
Mất nước
Trẻ bị mất nước khi lượng dịch thoát ra qua mồ hôi và nước tiểu lớn hơn lượng dịch uống vào. Mất nước ở mức độ nhỏ, kể cả chỉ tương đương 2% cân nặng, cũng có thể ảnh hưởng xấu tới trẻ. Mất nước làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt và do đó làm tăng nguy cơ mắc các bệnh do nắng nóng khác.
Các biểu hiện của mất nước:
Môi khô, khát nước, tiểu ít hoặc không tiểu, nước tiểu cô đặc, sẫm màu.
Khóc không có nước mắt.
Trẻ quấy khóc, khó chịu.
Có vẻ ủ rũ, lờ đờ, mệt mỏi.
Trường hợp nặng, trẻ có biểu hiện: mắt trũng, thóp trũng, buồn nôn, nôn, lờ đờ hay hôn mê.
Xử trí: Nếu nghi ngờ bé bị thiếu nước, cần chuyển bé vào nơi thoáng mát, cho bé uống nước. Nếu bé không cảm thấy dễ chịu hơn thì cần tìm sự trợ giúp y tế.
Chuột rút do nóng
Biểu hiện:
Chuột rút do nóng là tình trạng đau cơ hay co cứng cơ, thường xuất hiện ở vùng bụng, cánh tay hay cẳng chân, khi vận động quá mức trong thời tiết nóng.
Trẻ hay vã mồ hôi nhiều khi hoạt động mạnh dễ bị chuột rút kiểu này. Ra mồ hôi nhiều khiến cơ thể mất nước và muối, hàm lượng muối thấp trong cơ khiến cơ co rút đau đớn. Chuột rút do nóng cũng có thể là biểu hiện của kiệt sức do nóng.
Xử trí:
Ngừng hoạt động thể lực và ngồi yên ở nơi râm mát; Uống nhiều nước.
Tiếp tục ngừng hoạt động thể lực mạnh trong vòng vài giờ sau khi hết bị chuột rút để tránh rơi vào kiệt sức hay say nắng; Tìm trợ giúp y tế nếu tình trạng không cải thiện sau một giờ.
 |
| Nắng nóng khiến trẻ có nguy cơ mắc rất nhiều bệnh. Ảnh: Lê Hiếu. |
Kiệt sức do nóng
Các dấu hiệu:
Vã mồ hôi như tắm, người nhợt nhạt, chuột rút, mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, nôn, ngất.
Da lạnh và ẩm ướt; Mạch nhanh và yếu; Thở nhanh và nông.
Xử trí
Nếu không được điều trị, kiệt sức vì nóng có thể tiến triển thành say nắng. Cần tìm trợ giúp y tế nếu tình trạng này không tiến bộ sau một giờ.
Giúp trẻ hạ thân nhiệt bằng các biện pháp: cho uống nước mát, tắm nước mát, lau người bằng khăn mát, đưa trẻ tới nơi có quạt mát, điều hòa, mặc quần áo nhẹ nhàng, thoáng mát.
Say nắng
Đây là căn bệnh nghiêm trọng nhất do nắng nóng. Bệnh xuất hiện khi cơ thể không còn khả năng kiểm soát nhiệt độ: thân nhiệt gia tăng nhanh chóng, ra mồi hôi không đủ để giải tỏa nhiệt, cơ thể không thể tự làm mát.
Thân nhiệt có thể lên tới 39,5oC hoặc cao hơn trong vòng 10-15 phút. Say nắng có thể dẫn tới tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn nếu không được điều trị cấp cứu kịp thời.
Các dấu hiệu cảnh báo:
Thân nhiệt lên cao (trên 39,5oC); Da nóng, đỏ và khô (không ra mồ hôi)
Mạch nhanh, mạnh; Đau đầu nhức nhối; Chóng mặt
Buồn nôn; Mê sảng; Mất ý thức
Xử trí:
Say nắng là tình trạng cấp cứu, có thể dẫn tới tử vong. Khi thấy trẻ có những dấu hiệu nêu trên, cần nhờ người gọi xe cấp cứu trong khi tìm cách hạ thân nhiệt của trẻ.
Chuyển trẻ tới khu vực râm mát
Nhanh chóng hạ thân nhiệt của trẻ bằng bất cứ biện pháp nào, ví dụ dùng vòi nước mát hay xô nước mát xối lên người, dùng khăn ướt lau người… Nếu độ ẩm không khí thấp, cần bọc trẻ trong một tấm vải ướt và mát rồi quạt thật mạnh.
Theo dõi thân nhiệt và tiếp tục các biện pháp làm mát cho tới khi nhiệt độ xuống còn 38,5 hay 39oC.
Nguồn: VOV, PLO, Zing
