Cần xem xét kiến nghị của doanh nghiệp một cách thấu đáo

Trong quá trình hoạt động, dù doanh nghiệp không vi phạm, thực hiện đúng theo các nội dung trong giấy phép nhưng bất ngờ giấy phép bị thu hồi trước thời hạn. Liên tiếp các biến cố khiến cho một doanh nghiệp tại Cần Thơ đã phải gửi đơn kêu cứu tới các cơ quan chức năng vì đang trên bờ vực phá sản.
Giấy phép bị thu hồi trước thời hạn
Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ và Xây dựng Minh Khang (sau đây gọi tắt là Công ty Minh Khang) được UBND thành phố Cần Thơ cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 66/GP-UBND ngày 07/11/2019 để khai thác mỏ cát Trường Thọ thuộc khu vực Tân An - Phước Lộc, phường Tân Lộc, quận Thốt Nốt (nay là phường Tân Lộc), thành phố Cần Thơ. Thời gian khai thác theo giấy phép là 6 năm, 6 tháng, hết hạn vào ngày 19/6/2026.
Mỏ cát Trường Thọ được cấp phép đúng pháp luật, phù hợp với chủ trương của Chính phủ. Mỏ này thuộc khu vực được cấp phép khai thác nhằm cung cấp nguyên liệu tại chỗ cho các công trình trọng điểm quốc gia tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Thành phố Cần Thơ nói riêng. Việc cấp phép khai thác cát lòng sông Hậu dựa trên đề xuất của Bộ Tài nguyên và Môi trường và ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải tại Công văn số 4301/VPCP-KTN ngày 10/06/2015 và Công văn số 8816/VPCP- KTN ngày 27/10/2015 của Văn phòng Chính phủ.
Cùng với nhiều mỏ cát được cấp phép cùng thời điểm, mỏ cát Trường Thọ đã được UBND Thành phố Cần Thơ cấp phép đúng quy trình, được Sở Tài nguyên và môi trường Thành phố hướng dẫn, có sự tham gia ý kiến của các bên có liên quan, đã được thăm dò, cấp phép đúng quy định.
Sau khi được cấp phép, Công ty Minh Khang đã tuân thủ nội dung giấy phép, hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, đảm bảo an toàn hàng hải, vệ sinh môi trường, không để xảy ra các lỗi thuộc trường hợp bị thu hồi, chấm dứt hiệu lực của giấy phép khai thác theo Luật Khoáng sản.
Tuy nhiên, ngày 17/2/2025, UBND Thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 376/QĐ-UBND để thu hồi Giấy phép khai thác khoáng sản số 66/GP-UBND của Công ty Minh Khang. Lý do thu hồi: Chưa phù hợp với quy định khi thực hiện chủ trương chấp thuận cho Công ty Minh Khang lập thủ tục thăm dò, khai thác khoáng sản khi chưa có quy hoạch khoáng sản theo quy định tại Điều 4 của Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 và khoản 2 Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 30/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ (nay là Chỉ thị số 38/CT-TTg ngày 29/9/2020 của Thủ tướng Chính phủ về việc tiếp tiếp tục tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng và xuất khẩu khoáng sản); Chưa phù hợp với quy định khi thực hiện cấp phép khai thác khoáng sản không qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản (không thuộc tiêu chí “Khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản”) theo quy định tại khoản 7 Điều 12 Nghị định số 15/2012/NĐ-CP của Chính phủ (nay là Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 29/11/2016 của Chính phủ).

Doanh nghiệp kêu cứu
Theo đại diện Công ty Minh Khang, Quyết định thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản của UBND TP Cần Thơ là không nhất quán với quy hoạch do chính cơ quan này ban hành, không đúng với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp.

Trước đó, tại Quyết định 44/QĐ-UBND ngày 10/01/2018, UBND Thành phố Cần Thơ đã phê duyệt quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản của Thành phố từ năm 2020, tầm nhìn đến 2030. Quyết định nêu rõ: mỏ cát Trường Thọ đã được quy hoạch khai thác liên tục từ năm 2018 đến năm 2030 (trích Điểm b Khoản 3 Điều 1 và Phụ lục 1, Phụ lục 2 Quyết định).
Mỏ này còn được xác định là khu vực đang hoạt động hợp pháp theo Giấy phép khai thác khoáng sản số 66/GP-UBND ngày 7/11/2019 và thuộc khu vực không phải đấu giá quyền khai thác khoáng sản (Phụ lục Danh mục các khu vực không đấu giá ban hành kèm theo Quyết định 3565/QĐ-UBND ngày 04/10/2022 của UBND Thành phố Cần Thơ).
Bên cạnh đó, Quyết định 1519/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 2/12/2023, phê duyệt phương án bảo vệ, thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản thành phố Cần Thơ giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 xác định: mỏ cát Trường Thọ cùng mỏ Thới An là hai mỏ cát hiện hữu được tiếp tục khai thác đến hết thời hạn giấy phép, sau đó mới thực hiện đóng cửa mỏ theo quy định (trích Điểm 2 Khoản IX Điều 1 và Phụ lục XXIII Quyết định).
Đại diện Công ty Minh Khang cho biết, đến nay, các cơ quan, Sở, ban ngành chức năng TP Cần Thơ chưa tổ chức buổi làm việc nào, không đưa ra biên bản vi phạm, không quyết định xử phạt, cũng không có một kết luận thanh tra nào kết luận doanh nghiệp vi phạm điều kiện bắt buộc để bị thu hồi giấy phép theo Luật Khoáng sản.
Giấy phép khai thác mỏ cát Trường Thọ bị thu hồi trong khi mỏ này đã được quy hoạch khai thác đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và thuộc khu vực không phải đấu giá quyền khai thác khoáng sản, được quyền khai thác đến khi hết thời hạn giấy phép.
Căn cứ vào các Quyết định của Chính phủ và UBND TP Cần Thơ, có thể xác định mỏ cát Trường Thọ được cấp phép đúng trình tự, phù hợp với quy hoạch khai thác và được tiếp tục khai thác đến hết thời hạn giấy phép.

Tuy nhiên, Giấy phép khai thác khoáng sản tại mỏ cát Trường Thọ của Công ty Minh Khang đã bị thu hồi trước thời hạn hơn 1 năm khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng khủng hoảng do vừa vượt qua đại dịch Covid-19, mới đi vào vận hành khai thác mỏ cát Trường Thọ được hơn 2 năm đã phải dừng hoạt động.

Theo đại diện Công ty Minh Khang cho biết, sau khi thu hồi Giấy phép, toàn bộ máy móc phía công ty đã đầu tư tại mỏ sẽ thuộc về Nhà nước. Hàng chục tỷ đồng doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng mỏ, mua sắm cơ sở vật chất, trang thiết bị máy móc coi như mất trắng, không có khả năng thu hồi vốn. Doanh nghiệp “thiệt đơn, thiệt kép”, vừa không được khai thác hết trữ lượng khoáng sản, vừa bị mất vốn đã đầu tư. Hơn nữa, doanh nghiệp không có nguồn thu nào khác, máy móc không hoạt động bị hoen gỉ xuống cấp, hàng trăm công nhân và người lao động mất việc làm... đứng trước nguy cơ phá sản.
Được biết, hiện nay nhu cầu cát xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm tại Thành phố Cần Thơ rất lớn, nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu, và UBND Thành phố đã phải đề xuất hướng đi mới là khai thác cát biển để đảm bảo vật liệu san lấp.

Mới đây, Thanh tra Chính phủ cũng đã công bố Kết luận thanh tra số 369/KL-TTCP ngày 14/10/2025 về các dự án có khó khăn, vướng mắc tại Thành phố Cần Thơ. Trong số đó có đề cập đến Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng. Thời điểm triển khai, thực hiện Dự án có nhiều dự án giao thông trọng điểm khác cùng triển khai, do đó nhu cầu vật liệu xây dựng, nhất là vật liệu cát đắp rất lớn nhưng nguồn cát cho Dự án thiếu nhiều so với kế hoạch.
Cũng theo kết luận của Thanh tra Chính phủ tại Dự án này, việc phối hợp với các địa phương để được hỗ trợ nguồn cát, nâng công suất khai thác, công tác khai thác, tiếp nhận cát còn chậm, dẫn đến chậm tiến độ chung của toàn dự án theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ. Để xảy ra tình trạng này là trách nhiệm của UBND Thành phố Cần Thơ và các Ban, đơn vị, nhà thầu.

Quyết định thu hồi giấy phép không đúng quy định của Luật Khoáng sản Luật sư Hoàng Thị Thùy Dương (Giám đốc Công ty Luật TNHH Dương Hoàng và Cộng sự) cho biết, tại thời điểm ra Quyết định thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản, Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 ngày 17/11/2010 của Quốc hội đang có hiệu lực thi hành. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 58 Luật Khoáng sản năm 2010, doanh nghiệp chỉ bị thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản nếu vi phạm thời hạn xây dựng mỏ, thời hạn tiến hành khai thác, vi phạm các quy định khác mà không khắc phục trong thời hạn 90 (chín mươi) ngày kể từ ngày cơ quan quản lý Nhà nước về khoáng sản có yêu cầu; hoặc khu vực khai thác bị cấm hoặc tạm thời bị cấm hoạt động khoáng sản. Mọi lý do thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản không thuộc khoản 1 Điều 58 Luật Khoáng sản đều là thu hồi không đúng quy định của Luật Khoáng sản. Điều này được thay thế bởi Khoản 1 Điều 66 Luật Địa chất và Khoáng sản số 54/2024/QH15 ngày 29/11/2024, trong đó ngoài các trường hợp bị thu hồi do vi phạm nghĩa vụ theo luật cũ, đồng thời bổ sung thêm trường hợp thu hồi do giấy phép được cấp không đúng thẩm quyền hoặc có nội dung trái quy định của pháp luật hoặc toàn bộ diện tích đất đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản bị thu hồi để sử dụng vào mục đích khác theo quy định của pháp luật đất đai và quy định của pháp luật có liên quan. Cũng theo luật sư Hoàng Thị Thùy Dương, đối chiếu căn cứ thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định pháp luật và lý do thu hồi giấy phép khai thác mỏ cát Trường Thọ cho thấy, lý do thu hồi giấy phép khai thác mỏ cát Trường Thọ theo Quyết định số 376/QĐ-UBND ngày 17/2/2025 của UBND Thành phố Cần Thơ không thuộc các trường hợp đã được quy định tại khoản 1 Điều 58 Luật khoáng sản năm 2010 (luật có hiệu lực tại thời điểm ra Quyết định thu hồi giấy phép), cũng như khoản 1 Điều 56 Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024 hiện hành.