Cần minh bạch việc thu phí vãn cảnh danh thắng và chùa Yên Tử

Trước những ý kiến trái chiều, Pháp Luật Plus đã có cuộc trao đổi với các vị khách mời gồm: Đại diện GHPG VN tỉnh Quảng Ninh - Đại đức Thích Đạo Hiển; Nhà nghiên cứu văn hóa Lương Gia Tĩnh; Luật sư Hoàng Văn Hướng- Đoàn Luật sư Hà Nội.

PV: Thưa Đại đức Thích Đạo Hiển, Đại đức có chia sẻ như thế nào với bà con phật tử khi TP Uông Bí có đề xuất thu phí vãn cảnh Danh thắng Yên Tử?

Đại đức Thích Đạo Hiển: Yên Tử mấy năm qua rất tốt, được xã hội đặc biệt là phật tử tín đồ, đồng bào phật giáo đánh gia rất cao. Được như vậy là nhờ sự chỉ đạo rất rõ ràng. Tại Yên Tử, việc quản lý nhà nước thì thuộc Ban quản lý di tích, việc tín ngưỡng tôn giáo thuộc GHPG VN tỉnh Quảng Ninh, còn việc kinh doanh trên địa bàn là việc của doanh nghiệp, rất rõ ràng rành mạch.

Hiện nay, chúng tôi được biết Nhà nước muốn bán vé vào Khu di tích Danh thắng Yên Tử, tạo sự bức xúc rất lớn cho bà con phật tử, tín đồ phật giáo và nhân dân. Điều này ảnh hưởng đến quyền của tín đồ phật tử. Bởi vì, pháp luật quy định, mọi người đều có quyền được đi chùa lễ phật, thực hiện nghi lễ tôn giáo mà không bị việc bán vé cản trở.

Chùa Yên Tử được xếp hạng di tích danh thắng từ lâu, tuy nhiên, trước khi xếp hạng thì chùa đã có hàng ngàn năm nay. Chúng ta không thể lấy cái lý là được xếp hạng di tích danh thắng để bán vé. Hai cái này khác nhau. Dự thảo là bán vé tham quan vãng cảnh, nhưng 99% nhân dân đến Yên Tử là đi lễ phật, thực hiện nghi lễ tôn giáo. Vì vậy Tăng ni phật tử tín đồ và đại đa số nhân dân không đồng thuận về việc bán vé tại Yên tử.

Hiện nay đã có vé bến bãi, vé gửi xe, vé cáp treo,... nghĩa là vé dịch vụ rồi, giờ thêm một vé nữa nghĩa là vé chồng thêm vé.

PV: Yên Tử là Kinh đô Phật giáo cả nước, phần lớn các công trình tôn giáo ở đây do GHPGVN kêu gọi đầu tư từ nguồn vốn xã hội. Điều này, đồng nghĩa với việc, khi mà người dân họ phải đóng góp tiền để xây dựng vào Yên Tử để tỏ lòng thành kính với Đức vua Phật hoàng Trần Nhân Tông, nếu bây giờ họ lại phải bỏ ra một số tiền nữa, như thế có công bằng không ạ?

Đại đức Thích Đạo Hiển: 10 năm nay việc trùng tu tôn tạo Khu Di tích Danh thắng Yên Tử hoàn toàn là nguồn xã hội hóa. Và cũng do một chủ trương như thế nên đã tạo được nguồn lực rất lớn trong nhân dân. Khi giao việc trùng tu tôn tạo do giáo hội kêu gọi, thì người ta sẵn sàng bỏ ra hàng chục tỷ để xây chùa. Thì việc đấy là việc tâm đức nghìn năm nay của nhân dân. Hiện nay, Nhà nước mà bán vé thì ảnh hưởng đến tình cảm của bà con phật tử, tín đồ, đặc biệt là những người đã bỏ tiền ra công đức.

PV: Đến với chương trình ngày hôm nay còn có sự góp mặt của nhà nghiên cứu văn hóa Lương Gia Tĩnh. Là người nghiên cứu chuyên sâu về văn hóa Phật giáo, ông có suy nghĩ như thế nào khi UBND TP Uông Bí đề xuất thu phí vãng cảnh tại khu Danh thắng Yên Tử ạ?

Nhà nghiên cứu văn hóa Lương Gia Tĩnh: Thật ra, chuyện này là cả một câu chuyện. Trước hết, cũng như là Đại đức Thích Đạo Hiển đã nói, cá nhân tôi thấy nó cực kỳ phản cảm. Đầu năm, theo cái tâm thức chung của người Việt, đi chùa lễ phật cầu phúc cầu lộc chưa gì đã mất tiền mua vé. Hơn nữa, các trung tâm tín ngưỡng tôn giáo, di tích lớn như Đài Loan họ không thu vé. Tôi nghĩ, việc làm kinh tế bằng hình thức buôn bán chứ không nên làm kinh tế bằng hình thức bán vé tham quan, vãn cảnh chùa.

PV: Có mặt tại buổi trò chuyện này, chúng ta còn có Luật sư Hoàng Văn Hướng - Đoàn luật sư Hà Nội cũng là một phật tử thuần thành. Hàng năm, ông đều hành hương về Yên Tử để lễ Phật. Với góc độ là nhà nghiên cứu luật, ông có ý kiến như thế nào về việc TP Uông Bí đưa ra đề xuất thu phí vãng cảnh Yên Tử?

Luật sư Hoàng Văn Hướng: Chúng ta phải hiểu rằng, trong bối cảnh hiện nay, các hệ thống chùa ở Yên Tử gắn chặt với danh thắng Yên Tử thì chúng ta phải làm rõ giữa chùa và danh thắng đang gắn chặt với nhau. Hiện nay, chúng tôi chưa biết được rằng chính quyền địa phương tại TP Uông Bí cũng như tỉnh Quảng Ninh sẽ vận dụng vào hệ thống văn bản, quy phạm pháp luật nào để có thể nói là xây dựng, ban hành ra các quyết định để thu phí thăm chùa...

Nhìn về mặt xã hội đã thấy không khách quan, từ đấy tôi lấy tư cách là một phật tử, một cử tri, tôi hoàn toàn phản đối quan điểm thu phí tham quan cũng như đi lễ Yên Tử.

Nên chăng, việc nhìn về góc độ xã hội, hoàn toàn người sắp sửa ban hành quyết định này phải xem xét một cách rộng rãi, kể cả từ các căn cứ theo văn bản pháp luật, hệ thống pháp luật Việt Nam cũng như những ý kiến khách quan trong toàn thể xã hội. Phải làm sao để thấu tình đạt lý thì khi ban hành văn bản mới có hiệu lực thi hành. Còn không thì hoàn toàn gây lên bức xúc xã hội và để lại những hệ lụy xấu.

PV: Trở lại câu hỏi với Đại đức Thích Đạo Hiển, trước khi TP Uông Bí đề xuất thu phí vãn cảnh Yên Tử, Ban trị sự Phật giáo tỉnh đã có ý kiến bằng văn bản đối với các cấp chính quyền không? Và, việc lấy ý kiến của các phật tử về việc này như thế nào?

Đại đức Thích Đạo Hiển: Chúng tôi - ban trị sự GHPGVN tỉnh Quảng Ninh chưa nhận được văn bản nào về việc lấy ý kiến của GHPGVN tỉnh Quảng Ninh về vấn đề này.

Chúng tôi được mời dự một cuộc Hội nghị gọi là hội nghị lấy ý kiến đóng góp về việc thu phí tham quan vãn cảnh Khu di tích Danh thắng Yên Tử. Nhưng UBND TP Uông Bí chỉ mời chúng tôi đến với tư cách là chứng kiến. Tại Hội nghị, không có đại diện phật giáo tại địa phương, cũng không có đại diện các tăng ni, trụ trì các chùa trên địa bàn.

Vì vậy, tôi thấy Hội nghị ấy không đúng tinh thần dân chủ. Đúng ra, chúng ta phải tổ chức một cuộc điều tra xã hội học, lấy phiếu thăm dò ý kiến nhân dân. Và chúng tôi cam đoan 99% nhân dân đi đến Yên Tử là vì tín ngưỡng tôn giáo, lễ phật chứ không phải tham quan vãng cảnh và du lịch. Hai việc này hoàn toàn khác nhau.

PV: Như Đại đức Thích Đạo Hiển vừa nêu về quy trình để đưa ra đề xuất thu phí của TP Uông Bí, luật sư có đánh giá như thế nào về quy trình ban hành văn bản này?

Luật sư Hoàng Văn Hướng: Quan điểm của tôi, đây là một văn bản quy phạm pháp luật chưa đạt yêu cầu. Rõ ràng, cần lắm là các cơ quan đã xem xét ban hành văn bản này phải khẩn trương thực hiện theo đúng các quy trình về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Mà đây, quan điểm của tôi rõ ràng là có một vấn đề quan trọng nhất, chúng ta hiểu là nền hành chính đều đang đặt mục tiêu là nền hành chính vì dân. Mà nền hành chính vì dân mà hiện nay dân không được ý kiến thì tôi hoàn toàn không đồng ý.

Chúng ta phải hiểu rằng, bản chất của pháp luật hiện nay trong hiến pháp năm 2013 chúng ta đề cao những vấn đề quyền con người. Tôi cho đây là vấn đề quyền con người nên thiết nghĩ, văn bản này ban hành thu phí trước hết là tạm dừng lại để lấy ý kiến rộng rãi, khi "thấu tình đạt lý" thì quan điểm đó ban hành cũng chưa muộn.

PV: Thưa luật sư, dự thảo của tỉnh Quảng Ninh có tên "Thu phí tham quan vãng cảnh danh thắng Yên Tử" có đúng tiêu chí không ạ?

Luật sư Hoàng Văn Hướng: Ở trong dự thảo này, chỉ có UBND tỉnh Quảng Ninh đưa ra xem xét thu phí tham quan vãn cảnh Yên Tử thì hoàn toàn không thể chấp nhận được. Vì Danh thắng này nó bao bọc toàn thể trong hệ thống quần thể của chùa, chúng ta không thể tách ra được. Mà đã đến Yên Tử, mục đích chính tôi nghĩ là đi lễ chùa. Nên chăng, cái này hoàn toàn là cái cớ đưa ra để vấn đề thu phí được hợp lý, đây là mục đích không khách quan.

Để trả lời cho câu hỏi này, là tôi hoàn toàn phản đối. Nên chăng, cách nhìn của những người chuẩn bị ban hành ra văn bản này, những người đang đứng trong nội dung tham mưu cho những người có thẩm quyền phải xem xét lại về mặt nội dung, hình thức và trong cả văn phong của hệ thống văn bản này. Lúc đó tôi nghĩ rằng nó đảm bảo được tính khoa học về vấn đề luật pháp.

Vâng, xin được cảm ơn các vị khách mời!

17Thăm dò ý kiến: Bạn có đồng ý với việc thu phí vãn cảnh Danh thắng Yên Tử?