Nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Dương Thanh Biểu cho rằng, các cơ quan chức năng cần khẩn trương tổ chức xin lỗi và thương lượng với ông Hàn Đức Long.
Tin nên đọc
Phép màu nào đưa ông Hàn Đức Long trở về với tự do?
Bức ảnh cưới tủi hờn của con 'tử tù' Hàn Đức Long
"Bộ sậu" khiến ông Nguyễn Thanh Chấn và Hàn Đức Long nhận án oan là một!
Bộ trưởng Bộ Công an nói về vụ tử tù Hàn Đức Long
Ngày 20/12 vừa qua, VKSND tỉnh Bắc Giang đình chỉ điều tra vụ án với bị can Hàn Đức Long. VKSND tỉnh Bắc Giang yêu cầu Công an tỉnh Bắc Giang, UBND xã Phúc Sơn (huyện Tân Uyên, Bắc Giang) phục hồi các quyền, lợi ích hợp pháp cho ông Long theo quy định của pháp luật.
 |
| Ông Hàn Đức Long được trả tự do sau 11 năm, 2 tháng, 2 ngày oan ức. |
Ông Hàn Đức Long là người đã bị cho là hung thủ trong vụ án giết người và hiếp dâm xảy ra vào năm 2005 tại thôn Yên Lý, xã Phúc Sơn, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang.
Được minh oan và trở về đoàn tụ bên gia đình sau 11 năm trời chịu oan ức là niềm vui và sự bất ngờ lớn đối với ông Hàn Đức Long. Giờ đây, dư luận đã hoàn toàn tin tưởng vào công lý cũng như sự trong sạch của ông Hàn Đức Long.
Vậy điều tiếp theo mà các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bắc Giang sẽ phải làm đối với việc ông Hàn Đức Long được minh oan là gì? Lấy gì để hàn gắn sự mất mát và những nỗi đau mà ông cùng gia đình phải gánh chịu trong 11 năm 2 tháng 2 ngày oan ức? Đó cũng là điều mà dư luận cả nước đang quan tâm và từng ngày chờ đợi câu trả lời của cơ quan chức năng.
Để rộng đường dư luận, phóng viên Pháp luật Plus vừa có cuộc trao đổi với TS. Dương Thanh Biểu, nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
 |
| TS. Dương Thanh Biểu - nguyên Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. |
TS. Dương Thanh Biểu cho biết, khi còn đương chức, ông nhận thấy đây là vụ án có nhiều vi phạm nghiêm trọng về quá trình thu thập chứng cứ cũng như quan điểm đánh giá chứng cứ, trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã vi phạm nghiêm trọng về các thủ tục tố tụng hình sự.
Ông đã họp bàn và thống nhất với Tòa án nhân dân tối cao hủy hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra lại theo thủ tục chung nhưng sau đó ông đã nghỉ hưu khi vụ án chưa đi tới hồi kết.
Về việc gần đây, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang đã có quyết định đình chỉ vụ án, trả tự do và phục hồi mọi quyền công dân đối với ông Long, TS. Dương Thanh Biểu cho biết ông rất vui mừng.
"Trước hết, tôi rất hoan nghênh Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang đã quyết định đình chỉ, trả tự do cho Hàn Đức Long. Theo tôi, việc quyết định trên đây của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Giang tuy rất khó khăn nhưng thể hiện đúng lương tâm và trách nhiệm trước sinh mệnh chính trị của một con người. Nhân đây tôi cũng hoan nghênh các cơ quan tư pháp Trung ương, tiếp tục chỉ đạo đến cùng để bảo vệ công lý, bảo vệ lẽ phải, giải oan cho công dân Hàn Đức Long" - TS. Dương Thanh Biểu nói.
Ông Dương Thanh Biểu cũng kiến nghị, hiện nay các cơ quan tư pháp đang đẩy nhanh thực hiện chủ trương về cải cách tư pháp. Thiết nghĩ, vụ án Hàn Đức Long trên đây cần được đưa ra rút kinh nghiệm chung cho cả hệ thống Cơ quan điều tra, Kiểm sát và Tòa án, coi đây là bài học sâu sắc để góp phần thực hiện tốt chủ trương về cải cách tư pháp.
Theo đó, các cơ quan có trách nhiệm khẩn trương tổ chức xin lỗi và thương lượng với ông Long để thực hiện việc bồi thường cho đương sự một cách khẩn trương, chính xác, kịp thời.
Cũng theo TS. Dương Thanh Biểu, từ vụ án này, các cơ quan tư pháp phải hết sức coi trọng nguyên tắc suy đoán vô tội đã được khoản 1 Điều 13 Hiến pháp năm 2013, quy định. Theo đó, người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội theo đúng trình tự, thủ tục luật định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội.
Một điều không thể phủ nhận là công tác tư pháp nói chung và công tác điều tra, truy tố, xét xử nói riêng có những khó khăn riêng của nó mà chỉ cần sơ suất, thiếu cẩn thận là sẽ dẫn đến sai sót, nhất là những sai sót liên quan đến quyền con người.
 |
| Ông Hàn Đức Long - Ảnh Tuổi trẻ |
Việc oan sai trong tố tụng thì thực tiễn tại các nước trên thế giới đều xảy ra. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là, khi phát hiện oan sai thì trách nhiệm các cơ quan tư pháp xử lý như thế nào để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị oan?
TS. Dương Thanh Biểu cho rằng, từ vụ án này, các cơ quan tiến hành tố tụng cần nghiêm túc rút kinh nghiệm là phải hết sức cầu thị, tôn trọng sự thật khách quan trong việc ra các quyết định liên quan đến quyền con người. Đối với những sai lầm khi giải quyết vụ án Hàn Đức Long, cũng có ý kiến cho rằng do năng lực, trình độ của cán bộ tư pháp. Theo TS. Dương Thanh Biểu, lý do đó cũng có một phần nhưng cái chính là người tiến hành tố tụng trong vụ án này chưa thật sự cầu thị để nhận rõ sai sót của mình.
"Dường như vẫn còn tư tưởng bảo thủ, chạy theo thành tích, sợ trách nhiệm nên không thay đổi nhận thức của mình. Ví dụ, trong kết luận điều tra lần thứ 7, Cơ quan điều tra vẫn khẳng định có đủ căn cứ kết luận Hàn Đức Long phạm tội hiếp dâm và giết người. Một vụ án có nhiều sai xót về tố tụng và không có chứng cứ để chứng minh tội phạm mà vẫn liên tục bốn lần tuyên tử hình, là điều không thể chấp nhận được" - TS. Dương Thanh Biểu nhận định.
Từ đó, ông cho rằng cần tiến hành kiểm điểm nghiêm túc, sâu sắc về trách nhiệm của cơ quan và người tiến hành tố tụng để xảy ra oan sai. Trong trường hợp nghiêm trọng có thể xem xét về trách nhiệm hình sự nhằm không để tái diễn những vụ án sai lầm như vụ Hàn Đức Long.
Qua vụ án này, thiết nghĩ, các Cơ quan điều tra, Kiểm sát và Tòa án cấp Trung ương nên chỉ đạo cho kiểm tra giải quyết tích cực, có trách nhiệm và triệt để hơn nữa để giải quyết dứt điểm các vụ án kêu oan kéo dài ở các địa phương.
| Theo hồ sơ vụ án, khoảng 19h ngày 26/6/2005, vợ chồng anh Sơn, chị Liễu (đăng ký thường trú tại huyện Tân Yên, Bắc Giang) không thấy con gái Nguyễn Thị Yến (sinh năm 2000) ở nhà nên đã đổ xô đi tìm. Sáng hôm sau, có người phát hiện xác của cháu Yến tại mương nước ngoài đồng, khám nghiệm hiện trường và tử thi cho thấy âm đạo cháu bị rách. Sau gần 4 tháng không tìm ra thủ phạm, Cơ quan điều tra Công an tỉnh Bắc Giang tạm đình chỉ điều tra vụ án và kêu gọi dân tố giác tội phạm. Sau đó, CQĐT nhận được đơn tố cáo của bà Ngô Thị Khuyến (SN 1930) và con gái của bà Khuyến là Trương Thị Năm (SN 1960) đều tố cáo bị ông Long về hành vi hiếp dâm. CQĐT lập tức bắt giam ông Long để điều tra, trong quá trình hỏi cung, ông Long thú nhận hành vi hiếp dâm mẹ con bà Khuyến cùng việc hiếp dâm và giết hại cháu Yến. Các cơ quan tiến hành tố tụng tỉnh Bắc Giang nhiều lần xét xử và tuyên ông Hàn Đức Long án tử hình mặc dù tại các phiên tòa, ông Long đều phản cung. |
