Cần giải quyết hài hòa, đảm bảo quyền lợi cho người dân trong việc thu hồi đất ở phường Tây Mỗ  

Theo phản ánh của ông Phạm Ngọc Thắng đại diện uỷ quyền cho ông Phạm Ngọc Toàn và cũng là người nói lên tiếng nói của 5 hộ gia đình ông Hồ Văn Hảo, ông Trần Đăng Hải, bà Nguyễn Thị Hậu, ông Trần Đăng Quý và ông Trấn Đăng Sánh (cùng trú phường Tây Mỗ, TP Hà Nội) là các hộ dân có đất bị UBND phường Tây Mỗ thông báo cưỡng chế thu hồi vào ngày 22/05/2026  phản ánh về những bất cập trong quá trình thực hiện Dự án Khu nhà ở Tây Mỗ, phương án bồi thường dù đã được nhiều cấp có thẩm quyền thống nhất vẫn chưa được triển khai.

Theo hồ sơ Dự án và thông tin người dân cho biết, Dự án bất động sản mà UBND phường Tây Mỗ sẽ cưỡng chế thu hồi đất vào ngày 22/05/2026 để bàn giao đất cho Chủ đầu tư là Dự án  Khu nhà ở Tây Mỗ được chấp thuận nghiên cứu chủ trương đầu tư từ năm 2009 do Công ty Cổ phần Contrexim số 1 (Công ty Contrexim số 1) làm chủ đầu tư nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng.

Cụ thể, trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến nay, hệ thống pháp luật đất đai đã có sự thay đổi toàn diện và nhiều lần khi Dự án được chấp thuận việc nghiên cứu chủ trương đầu tư  thì áp dụng Luật đất đai năm 2003, khi Dự án được cấp phép đầu tư (năm 2017) thì áp dụng Luật Đất đai 2013 và hiện tại áp dụng Luật Đất đai năm 2024.

Khi Luật đất đai 2013 có hiệu lực thay thế Luật Đất đai năm 2003,  theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 99 Nghị định 43/2014/NĐ-CP, các dự án đã tiến hành thu hồi đất được tiếp tục thu hồi đất sau thời điểm Luật đất đai 2013 có hiệu lực (01/07/2014) phải đáp ứng 02 điều kiện là Dự án đã  có Thông báo thu hồi đất và đã có Quyết định thu hồi đất đối với các hộ dân có đất tại khu vực Dự án.

Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, phần diện tích liên quan đến dự án khu nhà ở thương mại do Công ty Contrexim số 1 làm chủ đầu tư chưa có Thông báo thu hồi đất, chưa có đầy đủ Quyết định thu hồi đất đối với từng hộ dân theo quy định chuyển tiếp tại Nghị định 43/2014/NĐ-CP nêu trên.

Các hộ dân chỉ có hồ sơ bao gồm thông báo thu hồi đất và các quyết định thu hồi đất chỉ có mục đích thu hồi  phục vụ Dự án nhà ở cho cán bộ chiến sĩ Cục Cơ yếu Bộ Công an do Công ty TNHH Thăng Long làm Chủ đầu tư, đây là một dự án độc lập có vị trí liền kề với Dự án Khu nhà ở để bán do Công ty Contrexim số 1 làm Chủ đầu tư đang thực hiện cưỡng chế thu hồi đất của hộ gia đình ông Phạm Ngọc Toàn (bố ông Phạm Ngọc Thắng) và các hộ dân có phản ánh.

Đáng chú ý, sau khi được UBND phường Tây Mỗ cung cấp hồ sơ Dự án, người dân đặt câu hỏi về tính pháp lý của việc thông báo thu hồi đất cụ thể như sau: 

Ngày 16/04/2010, UBND huyện Từ Liêm ban hành Thông báo số 152/TB-UBND thông báo về việc sẽ thu hồi đất của các hộ dân tại xã Tây Mỗ (nay là Phường Tây Mỗ) để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng Nhà ở cán bộ chiến sĩ Cục Cơ yếu Bộ Công an kết hợp nghiệp vụ an ninh.

Sau khi có Thông báo này, UBND huyện Từ Liêm sau này là UBND quận Nam Từ Liêm ban hành các quyết định thu hồi đất đối với một số hộ dân cho Dự án đầu tư xây dựng Nhà ở cán bộ chiến sĩ Cục Cơ yếu Bộ Công an kết hợp nghiệp vụ an ninh như trên cho đến tháng 12 năm 2014.

Ngày 30/12/2014, (sau khi Luật Đất đai 2013 đã có hiệu lực), UBND quận Nam Từ Liêm (cũ) mới ban hành thông báo số 1477/TB-UBND “đính chính” Thông báo 152 về việc thu hồi đất năm 2010, trong đó nội dung đính chính là “bổ sung thêm phần diện tích thu hồi cho dự án nhà ở thương mại của Contrexim 1”.

Người dân cho rằng việc “đính chính” này phải chăng đang tạo điều kiện để việc thu hồi đất của Dự án nhà ở thương mại do Contrexim 1 làm Chủ đầu tư đủ điều kiện áp dụng điều kiện chuyển tiếp như quy định tại Điều 99 Nghị định 43/2014/NĐ-CP nêu trên.

Thông báo số 152/TB-UBND ngày 16/04/2010 thông báo thu hồi đất phục vụ cho Dự án Khu nhà ở Cán bộ chiến sĩ Cục Cơ yếu Bộ Công an kết hợp nghiệp vụ an ninh do Công ty TNHH Thăng Long làm Chủ đầu tư là một thông báo hoàn chỉnh không có bất kỳ sai sót nào về nội dung, thẩm quyền và hiệu lực.

Nhưng không hiểu vì lý do gì mà UBND quận Nam Từ Liêm (UBND huyện Từ Liêm cũ) sau 04 năm (từ năm 2010 đến năm 2014) lại ra Thông báo số 1477 “đính chính thông báo số 152” bổ sung thêm việc thu hồi đất cho Dự án Khu nhà ở thương mại của Công ty Contrexim 1.

Trong khi từ năm 2010 đến năm 2014 toàn bộ thông báo và quyết định thu hồi đất của UBND huyện Từ Liêm (sau này là UBND quận Nam Từ Liêm) chỉ phục vụ dự án nhà ở cán bộ, chiến sĩ Bộ Công an, do Công ty TNHH Thăng Long làm chủ đầu tư. 

Một chi tiết đáng chú ý khác được người dân nêu ra là việc nhiều hộ không khiếu nại ngay từ thời điểm Luật Đất đai 2013 có hiệu lực vì họ không được tiếp cận đầy đủ hồ sơ pháp lý của dự án (bản vẽ quy hoạch, chứng nhận đầu tư, các văn bản chỉ đạo của thành phố………).

Theo ông Phạm Ngọc Thắng, đến ngày 09/04/2026, tại cuộc đối thoại, các hộ dân mới được UBND phường Tây Mỗ cung cấp thông tin và hồ sơ về việc liên quan việc thành phố cho phép tiếp tục thực hiện thu hồi đất đối với dự án nhà ở thương mại của Contrexim 1.

“Từ đó, chúng tôi mới có căn cứ để nhận diện rõ sự khác biệt pháp lý giữa hai dự án và bắt đầu gửi đơn khiếu nại liên quan việc áp dụng cơ chế chuyển tiếp”, ông Thắng nói.

Hiện nay, UBND phường Tây Mỗ đang tiếp tục triển khai cưỡng chế giải phóng mặt bằng trên cơ sở các quyết định cưỡng chế trước đây của UBND quận Nam Từ Liêm và quyết định cho phép tiếp tục thu hồi đất của thành phố Hà Nội.

Tuy nhiên, cần thấy rằng, một dự án kéo dài nhiều năm (17 năm kể từ ngày được chấp thuận chủ trương nghiên cứu, lập dự án) qua nhiều năm, Luật đất đai luôn đòi hỏi quá trình rà soát hồ sơ và giải trình căn cứ thực hiện phải được tiến hành chặt chẽ, nhất là khi việc thu hồi đất diễn ra trong bối cảnh chính sách pháp luật đã thay đổi đáng kể.

Với những nội dung người dân khiếu nại về việc đính chính thông báo không có căn cứ, không rõ lý do, về việc liên quan cơ chế chuyển tiếp, phạm vi thu hồi đất và tính độc lập giữa các dự án thành phần, câu trả lời cuối cùng không thể chỉ dừng ở các quyết định cưỡng chế, mà cần đến từ kết quả rà soát, thanh tra và giải thích minh bạch của các cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Chỉ khi các căn cứ pháp lý được làm rõ, việc giải phóng mặt bằng mới có thể tạo được sự đồng thuận thực chất, hạn chế phát sinh khiếu nại kéo dài.

Ông Phạm Ngọc Thắng khẳng định: “Chúng tôi hoàn toàn đồng thuận và nhất trí ủng hộ chủ trương của Đảng, Nhà nước trong công tác quy hoạch sử dụng đất cho mục đích phát triển chung của xã hội.

Tuy nhiên sau nhiều năm quản lý, sử dụng đất liên tục, ổn định, người dân chúng tôi đã đầu tư rất nhiều tiền của và công sức để phát triển cuộc sống lâu dài”.

Các hộ dân mong muốn các cơ quan có thẩm quyền khẩn trương vào cuộc xem xét, giải quyết và đẩy nhanh tiến độ việc giải quyết bồi thường, nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích cho người dân.

Các hộ dân đã gửi Đơn khiếu nại để khiếu nại quyết định tiếp tục thực hiện quyết định cưỡng chế thu hồi đất của UBND phường Tây Mỗ nhưng đến nay vẫn chưa nhận được văn bản trả lời, giải quyết khiếu nại của UBND phường Tây Mỗ.

Liên quan đến vụ việc này, UBND phường Tây Mỗ mới đây là có thông báo về thời gian thực hiện Cưỡng chế đối với phần đất của các hộ dân nêu trên là ngày 22/05/2026 gây nhiều lo lắng bức xúc cho các hộ dân có đất trong khu vực Dự án.