Cần cơ chế đặc biệt cho người làm nhiệm vụ “tháo ngòi nổ bom”

Trong báo cáo giải trình, tiếp thu dự án Luật các tổ chức tín dụng (sửa đổi), Ủy ban thường vụ Quốc hội cho biết sẽ bỏ quy định về miễn trách nhiệm đối với người tham gia cơ cấu lại TCTD được kiểm soát đặc biệt để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Trước đó, tại kỳ họp thứ 3, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã bày tỏ quan điểm đồng tình với đề xuất này khi cho rằng, cán bộ Ngân hàng Nhà nước tham gia ban kiểm soát đặc biệt, cá nhân được điều động tham gia vào quá trình cơ cấu lại tổ chức tín dụng yếu kém phải tham gia xử lý một công việc rất khó, phức tạp, không có tiền lệ, quy định của pháp luật lại chưa được đầy đủ dễ dẫn đến gặp rủi ro pháp lý.

Tuy nhiên, sang tới phiên họp Quốc hội sáng 26/10, quy định này lại đang được xem xét loại bỏ. Nguyên nhân được Ủy ban thường vụ Quốc hội đưa ra là để đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Đại biểu Bùi Thanh Tùng đánh giá “Có ý kiến cho rằng việc đưa ra điều luật bảo vệ người tham gia tái cơ cấu TCTD có thể dẫn tới việc lợi dụng cơ chế. Tuy nhiên, theo tôi, chúng ta không cần quá lo ngại. Tại dự thảo luật trước đó đã quy định rất kỹ là chỉ được miễn trách nhiệm khi người có trách nhiệm tham gia tái cơ cấu làm đúng và đủ yêu cầu đề ra”.

Ông Tùng nhận định, làm ngân hàng phức tạp, ẩn chứa nhiều yếu tố rủi ro, đặc biệt là trong vấn đề tái cơ cấu. “Cán bộ được giao trách nhiệm đi tái cơ cấu tổ chức tín dụng như tháo gỡ ngòi nổ bom”. Vì vậy, việc phân công người buộc phải đảm nhận nhiệm vụ này cũng phải có cơ chế đặc biệt.

Nếu luật không có cơ chế khuyến khích tham gia thì sẽ ảnh hưởng tới việc thu hút nhân tài vào tham gia giải quyết những vấn đề khó. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, Quốc hội nên xem xét cơ cấu rõ hơn trách nhiệm của người tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng.

Trên thực tế, việc miễn trách nhiệm với những người tham gia tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém đã có tiền lệ ở nhiều quốc gia. Đại biểu Đinh Duy Vượt cho biết, một số nước trên thế giới đã có quy định miễn trách nhiệm cho những người tham gia nhiệm vụ tái cơ cấu tổ chức tín dụng với điều kiện người tham gia đã thực hiện đúng và đủ trách nhiệm được giao.

“Theo tôi cần có quy định cụ thể trách nhiệm với người tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém. Nhân tố con người vẫn là nhân tố quyết định” - ông Vượt cho biết.

Đại biểu Nguyễn Văn Thắng (Hà Nội, người đồng thời cũng là chủ tịch VietinBank) cho biết, đơn vị ông đã tham gia tái cơ cấu 2 ngân hàng, có thể thấy rõ công việc tái cơ cấu rất nặng nề, ranh giới giữa làm đúng và sai rất mong manh.

“Chúng tôi cũng đã nghiên cứu kỹ và nhận thấy quy định miễn trừ trách nhiệm không hề chồng chéo, không hề mâu thuẫn so với luật khác. Mong chính phủ sẽ bổ sung quy định ngay trong dự thảo luật này” - ông Thắng nói.

Lắng nghe ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng cho biết, dù hiện tại dự thảo trình Quốc hội xem xét đã không còn quy định này, tuy nhiên Chính phủ, NHNN cũng như cơ quan soạn thảo vẫn xin báo cáo lên Quốc hội để bổ sung lại.

Theo ông Hưng, việc miễn trừ cho người tham gia xử lý các TCTD yếu kém chỉ được thực hiện khi đáp ứng rất nhiều tiêu chí chặt chẽ. “Thứ nhất là người giao nhiệm vụ xử lý trung thực, thứ hai là đúng quy định pháp luật, và thứ 3 là đúng với phương án tái cơ cấu các tổ chức tín dụng đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt” - ông Hưng cho biết.

Thống đốc lý giải, có ý kiến của đại biểu Quốc hội cho rằng thực hiện đúng quy định pháp luật thì đương nhiên được miễn nhiễm trách nhiệm, tuy nhiên, thực tế cho thấy thời gian vừa qua việc thiếu các quy định cụ thể đã ảnh hưởng rất lớn tới tâm lý của người tham gia tái cơ cấu.

“Cũng báo cáo với Quốc hội là đa phần những người tham gia xử lý nợ xấu, tái cơ cấu TCTD là nhân viên các NHTM, người nước ngoài chứ không phải công chức. Vì vậy vừa qua có tình trạng rất nhiều cán bộ ngân hàng đã từ chối, ai được điều sang rồi thì xin thôi không làm nữa. Đây là bất cập rất lớn để chúng ta tìm được những cán bộ có đủ trình độ, đạo đức, năng lực, kinh nghiệm để tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng” - ông Hưng chia sẻ.

Đề xuất xử lý vấn đề này, Thống đốc cho rằng nếu Quốc hội vẫn quyết bỏ qua quy định này và chờ luật hình sự sửa đổi, hay luật cán bộ viên chức, thì sẽ không đảm bảo tính kịp thời trong việc xử lý các ngân hàng, TCTD yếu kém. Do vậy, Chính phủ cũng như NHNN rât mong Quốc hội xem xét, bổ sung vấn đề này vào dự thảo luật.