Cà Mau triển khai đồng bộ nhiều đạo luật mới: Đưa pháp luật đến gần dân trong thời kỳ chuyển đổi số

Ngày 19/5, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị triển khai, phổ biến văn bản quy phạm pháp luật đợt I năm 2026 bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Hội nghị được xem là bước triển khai quan trọng nhằm quán triệt kịp thời các luật, nghị quyết được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, đồng thời tạo sự thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện ở các cấp, các ngành ngay từ cơ sở.

Tham dự Hội nghị có bà Võ Thị Ngọc Hân – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh; bà Phạm Thị Ngọc – Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh; cùng đại diện lãnh đạo các Sở, ban, ngành cấp tỉnh, đội ngũ báo cáo viên pháp luật và cán bộ phụ trách công tác pháp chế tại địa phương.

Phổ biến pháp luật – “cầu nối” giữa chính sách và cuộc sống

Phát biểu khai mạc Hội nghị, bà Phạm Thị Ngọc - Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, nhiều đạo luật mới được Quốc hội thông qua có phạm vi tác động sâu rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý nhà nước, việc thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức cũng như quyền, nghĩa vụ của người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Theo bà Phạm Thị Ngọc, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giữ vai trò là “khâu mở đầu” trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật, là cầu nối quan trọng đưa chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với Nhân dân.

Trong thời gian qua, Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh đã chủ động tham mưu UBND tỉnh triển khai kịp thời nhiều văn bản pháp luật mới; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nền tảng số trong tuyên truyền pháp luật, đa dạng hóa hình thức truyền thông để nâng cao khả năng tiếp cận của người dân.

“Những văn bản Luật được lựa chọn triển khai tại Hội nghị đều có ý nghĩa rất quan trọng, liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan nhà nước, việc thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh” - Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cà Mau nhấn mạnh.

Theo kế hoạch, Hội nghị triển khai 10 văn bản luật mới. Trong đó, các nội dung trọng tâm được giới thiệu trực tiếp gồm: Luật Bảo vệ bí mật nhà nước, Luật Thuế thu nhập cá nhân và Luật Dân số.

Đối với các luật còn lại như Luật Viên chức, Luật An ninh mạng, Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi), Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng cùng các quy định liên quan đến tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo…, Hội đồng đã cấp phát tài liệu, đề cương giới thiệu để các cơ quan, đơn vị nghiên cứu và triển khai tại cơ sở.

Toàn bộ tài liệu đồng thời được đăng tải trên cổng thông tin phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, học tập và tuyên truyền rộng rãi trong Nhân dân.

Chuyển mạnh từ “kế hoạch hóa gia đình” sang “dân số và phát triển”

Tại Hội nghị, Báo cáo viên đã triển khai Luật Dân số số 113/2025/QH15 – đạo luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Pháp lệnh Dân số năm 2003.

Nếu như trước đây chính sách dân số chủ yếu tập trung vào mục tiêu kế hoạch hóa gia đình, thì Luật Dân số mới đánh dấu bước chuyển lớn về tư duy quản lý: tiếp cận dân số theo hướng toàn diện, gắn với phát triển bền vững, chất lượng nguồn nhân lực và an sinh xã hội.

Bốn nhóm chính sách trọng tâm được xác định gồm: duy trì mức sinh thay thế; giảm mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số.

Luật cũng bổ sung nhiều chính sách an sinh đáng chú ý như lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày khi vợ sinh con; hỗ trợ tài chính cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi hoặc sinh sống tại địa phương có mức sinh thấp.

Đáng chú ý, người có từ hai con trở lên sẽ được ưu tiên tiếp cận nhà ở xã hội theo quy định.

Song song với đó, luật nghiêm cấm mọi hành vi lựa chọn giới tính thai nhi; tăng cường các giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh và khuyến khích khám sức khỏe trước kết hôn, sàng lọc trước sinh, sơ sinh.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, luật cũng định hướng phát triển các mô hình chăm sóc người cao tuổi, thích ứng chủ động với những thay đổi về cơ cấu dân số trong tương lai.

Việc ban hành Luật Dân số được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm an sinh xã hội và phục vụ mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Giảm áp lực cho người dân, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi

Bên cạnh Luật Dân số, Báo cáo viên triển khai Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cũng là nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ đại biểu tham dự hội nghị.

Theo quy định, luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026; riêng các nội dung liên quan đến thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Điểm đáng chú ý của luật là mở rộng diện chịu thuế đối với nhiều loại tài sản mới như tài sản số, tín chỉ carbon, vàng miếng, tên miền “.vn”, biển số xe đấu giá…, phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số và các loại hình tài sản mới.

Ở chiều ngược lại, chính sách giảm trừ gia cảnh được điều chỉnh theo hướng có lợi hơn cho người nộp thuế. Cụ thể, mức giảm trừ đối với người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng; đối với người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

Biểu thuế lũy tiến cũng được rút gọn từ 7 xuống còn 5 bậc, góp phần giảm áp lực tài chính cho người lao động.

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm; đồng thời bổ sung cơ chế tính thuế dựa trên thu nhập thực tế thay vì chỉ căn cứ doanh thu như trước.

Luật cũng bổ sung nhiều chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và thúc đẩy chuyển đổi số như miễn thuế đối với nhân lực công nghệ cao, hoạt động đổi mới sáng tạo, thu nhập từ làm thêm giờ hoặc lãi từ trái phiếu xanh.

Theo đánh giá của các báo cáo viên, dù có thể làm giảm nguồn thu ngân sách trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, các chính sách mới sẽ góp phần kích thích tiêu dùng, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sản xuất, tạo động lực tăng trưởng và mở rộng nguồn thu bền vững cho nền kinh tế.

Hoàn thiện “lá chắn pháp lý” bảo vệ bí mật nhà nước trong thời đại số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trên mọi lĩnh vực, Báo cáo viên triển khai Luật Bảo vệ bí mật nhà nước năm 2025, được đánh giá là một trong những đạo Luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sau 5 năm thực thi Luật năm 2018, nhiều vấn đề mới phát sinh từ môi trường số, trí tuệ nhân tạo và hoạt động xử lý dữ liệu điện tử đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo vệ bí mật nhà nước.

Luật mới bổ sung nhiều khái niệm như “mạng LAN độc lập”, “văn bản điện tử bí mật nhà nước”, tạo cơ sở pháp lý cho việc lưu trữ, xử lý tài liệu mật trên môi trường số an toàn; đồng thời cho phép ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ hiện đại trong công tác bảo mật.

Đáng chú ý, luật nghiêm cấm hành vi lợi dụng AI để xâm phạm bí mật nhà nước hoặc làm rò rỉ thông tin mật dưới mọi hình thức.

Một số vướng mắc trong thực tiễn cũng được tháo gỡ khi luật cho phép sử dụng máy tính từng kết nối Internet để xử lý tài liệu mật nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật an toàn. Quy định này được đánh giá phù hợp với thực tế số hóa hồ sơ, dữ liệu tại các cơ quan, đơn vị hiện nay.

Bên cạnh đó, luật tăng cường phân cấp, trao thêm thẩm quyền cho cấp phó trong việc xác định độ mật, giải mật và sao chụp tài liệu; đồng thời cắt giảm một số thủ tục hành chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo Báo cáo viên, một điểm mới đáng chú ý khác là việc siết chặt tình trạng lạm dụng “đóng dấu mật” đối với những thông tin không thuộc danh mục bí mật nhà nước, qua đó góp phần bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý...

Tăng cường bảo vệ chủ quyền số và an ninh dữ liệu

Trong nhóm các đạo Luật mới được triển khai, Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 cũng được xem là bước hoàn thiện quan trọng về bảo vệ chủ quyền số quốc gia trong thời đại công nghệ phát triển nhanh.

Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, hợp nhất các quy định liên quan đến an ninh và an toàn thông tin mạng; đồng thời lần đầu tiên luật hóa khái niệm “an ninh dữ liệu”.

Nhiều hành vi mới bị nghiêm cấm như sử dụng AI, deepfake để lừa đảo; mua bán dữ liệu cá nhân trái phép; phát tán tin giả, thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự xã hội.

Luật đồng thời yêu cầu kiểm soát chặt các hệ thống thông tin trọng yếu, buộc các nền tảng số gỡ bỏ nhanh nội dung vi phạm và tăng cường cơ chế bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Những quy định này được đánh giá là phù hợp với bối cảnh môi trường số đang phát triển mạnh, kéo theo nhiều nguy cơ về mất an toàn thông tin, lừa đảo công nghệ cao và xâm phạm dữ liệu cá nhân.

Kết luận Hội nghị, bà Phạm Thị Ngọc - Phó Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Cà Mau đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục nghiên cứu sâu các luật mới; đẩy mạnh đổi mới phương thức truyền thông chính sách; nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật đến cán bộ và Nhân dân; đồng thời tổ chức triển khai thi hành hiệu quả ngay từ cơ sở.

Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong xã hội, hướng tới xây dựng “văn hóa tuân thủ pháp luật”, đưa việc thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi tổ chức, cá nhân theo tinh thần Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị.

Thông qua Hội nghị, đội ngũ cán bộ, công chức, báo cáo viên và tuyên truyền viên pháp luật các cấp trên địa bàn tỉnh Cà Mau đã được cập nhật kịp thời những quy định pháp luật mới, góp phần tạo sự thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện./.