Cà Mau phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản

Cà Mau là một trong những cái nôi của Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ – di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO vinh danh.

UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Chương trình phát triển du lịch bền vững, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch tâm linh giai đoạn 2026–2030, gắn với công tác phục dựng, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh, nghĩa trang liệt sĩ và phát huy các giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Đây được xác định là bước đi quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế đặc thù của vùng đất Cà Mau, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững, có chiều sâu và đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng kinh tế – xã hội của địa phương.

Phát huy lợi thế vùng đất địa đầu cực Nam, phát triển du lịch bền vững

Cà Mau là tỉnh duy nhất của cả nước có ba mặt giáp biển, sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn và rừng tràm đặc hữu, đồng thời là địa phương có Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận. Toàn tỉnh hiện có 112 di tích lịch sử – văn hóa được xếp hạng, 8 di sản văn hóa phi vật thể, vùng đất được biết là một trong những cái nôi của Nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ - di sản được UNESCO vinh danh, cùng hệ thống lễ hội truyền thống đặc sắc và kho tàng văn hóa ẩm thực đậm đà bản sắc dân tộc.

Những giá trị văn hóa và sinh thái đặc sắc là nền tảng để Cà Mau phát triển các loại hình du lịch sinh thái, văn hóa – lịch sử, cộng đồng và tâm linh, gắn bảo tồn di sản với phát triển bền vững.

Những lợi thế đó tạo nền tảng quan trọng để Cà Mau phát triển các loại hình du lịch sinh thái, du lịch văn hóa – lịch sử, du lịch cộng đồng và du lịch tâm linh, gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế bền vững.

Chương trình xác định phát triển du lịch phải đặt trong tổng thể phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh, bảo đảm tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao; gắn hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn di sản, bảo vệ môi trường và giữ vững quốc phòng – an ninh. Du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo sinh kế và nâng cao đời sống nhân dân.

Theo ông Ngô Vũ Thăng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, phát triển du lịch không chỉ nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương mà quan trọng hơn là phải gắn chặt với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, gìn giữ di sản văn hóa và phát huy các giá trị lịch sử, truyền thống tốt đẹp của các dân tộc. “Du lịch phải thực sự mang lại sinh kế bền vững cho người dân, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống, bồi đắp niềm tự hào về vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc” - ông Ngô Vũ Thăng nhấn mạnh.

Chương trình giai đoạn 2026–2030 được xây dựng theo định hướng xanh – bền vững – chuyên nghiệp, trong đó lấy cộng đồng làm trung tâm, doanh nghiệp là động lực và Nhà nước giữ vai trò kiến tạo. Việc phục dựng, trùng tu, tôn tạo các di tích lịch sử, đền thờ Bác Hồ, nghĩa trang liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn di sản mà còn là nền tảng hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh có chiều sâu, tạo dấu ấn riêng cho du lịch Cà Mau.

Du lịch trở thành trụ cột kinh tế, phát triển đa dạng loại hình đặc thù

Hình thành các tuyến du lịch trọng điểm gắn với phát triển hạ tầng giao thông trong bối cảnh mới, như Cảng hàng không Cà Mau, tuyến cao tốc Cà Mau – Đất Mũi và cầu vượt biển ra đảo Hòn Khoai.

Theo Chương trình, đến năm 2030, Cà Mau phấn đấu đón trên 11,5 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 14.200 tỷ đồng, đóng góp trên 10% GRDP khu vực dịch vụ. Tỉnh tập trung quy hoạch và xây dựng để sớm trình Thủ tướng Chính phủ công nhân Khu du lịch Mũi Cà Mau; Khu du lịch Nhà Mát - Bạc Liêu trở thành 02 Khu du lịch quốc gia; hoàn thiện các khu, điểm du lịch trọng điểm đạt tiêu chuẩn quốc gia; phát triển đa dạng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với sinh thái, văn hóa, tâm linh và ẩm thực.

Song song với mục tiêu tăng trưởng, tỉnh đặc biệt chú trọng bảo tồn, trùng tu và phát huy giá trị các di tích lịch sử – văn hóa; đưa không gian văn hóa bản địa trở thành cấu phần quan trọng của sản phẩm du lịch, qua đó kết nối hài hòa giữa quá khứ và hiện tại.

Ông Nguyễn Quốc Thanh – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau cho biết, Chương trình đặt trọng tâm vào nâng cao chất lượng sản phẩm và trải nghiệm du khách, thay vì chỉ chạy theo số lượng. “Cà Mau định hướng phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, có chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng, gắn du lịch sinh thái với du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa – tâm linh, bảo đảm tính bền vững, chuyên nghiệp và thân thiện với môi trường” - ông Thanh nhấn mạnh.

Theo ông Thanh, ngành du lịch tỉnh Cà Mau sẽ tập trung chuẩn hóa các mô hình du lịch cộng đồng, homestay, trải nghiệm nghề truyền thống; đồng thời tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá, quản lý và xây dựng thương hiệu điểm đến. “Mục tiêu xuyên suốt là để người dân địa phương thực sự trở thành chủ thể, trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch” - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định.

Cà Mau tập trung đầu tư hạ tầng giao thông kết nối các khu, điểm du lịch; phát triển hệ thống cơ sở lưu trú... qua đó nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm cho du khách.

Ưu tiên trùng tu di tích, đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số

Giai đoạn 2026-2030, Cà Mau sẽ tiến hành rà soát, kiểm kê toàn diện hệ thống di tích, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác bảo tồn và khai thác du lịch. Tỉnh ưu tiên trùng tu, tôn tạo 15 di tích lịch sử, văn hóa, đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh và nghĩa trang liệt sĩ, trong đó có nhiều di tích tiêu biểu cấp quốc gia và quốc gia đặc biệt như: Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Châu Thới, Căn cứ Cái Chanh, Di tích đường Hồ Chí Minh trên biển (Bến Vàm Lũng), Di tích khảo cổ Vĩnh Hưng, Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh…

Các hạng mục đầu tư tập trung vào công tác lập quy hoạch, tu bổ, chống xuống cấp, mở rộng không gian trưng bày, hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và công trình phụ trợ phục vụ khách tham quan. Trên cơ sở đó, tỉnh định hướng phát triển các sản phẩm du lịch về nguồn, du lịch giáo dục truyền thống, du lịch văn hóa – nghệ thuật, du lịch tâm linh, du lịch sinh thái kết hợp trải nghiệm lịch sử và du lịch cộng đồng; kết nối các di tích theo tuyến, tạo thành những hành trình tham quan đặc trưng.

Cùng với bảo tồn di sản, tỉnh chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông đến các khu, điểm du lịch; phát triển hệ thống cơ sở lưu trú; hoàn thiện trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm du lịch về đêm, chợ đêm du lịch và các tiện ích phục vụ du khách. Chuyển đổi số được xác định là giải pháp then chốt trong quản lý, quảng bá và xây dựng thương hiệu điểm đến Cà Mau.

Cà Mau tập trung đẩy nhanh quy hoạch, đầu tư xây dựng, sớm trình Thủ tướng Chính phủ công nhận Khu du lịch Mũi Cà Mau và Khu du lịch Nhà Mát (Bạc Liêu) là hai Khu du lịch quốc gia.

Chương trình phát triển du lịch bền vững, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, du lịch tâm linh giai đoạn 2026–2030, UBND tỉnh Cà Mau đã phân công rõ trách nhiệm cho từng Sở, ngành và chính quyền địa phương, trong đó Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối. Các sở, ngành liên quan phối hợp đồng bộ trong quản lý môi trường, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm OCOP, đào tạo nguồn nhân lực và hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Việc triển khai Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét về chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của du lịch Cà Mau, qua đó đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế quan trọng, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo tồn di sản và phát huy giá trị văn hóa vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.