Cà Mau hướng tới giảm nghèo bền vững, không còn xã đặc biệt khó khăn vào năm 2030

Nỗ lực vượt khó, chuyển biến rõ nét trong giảm nghèo

Trên nền tảng đó, tỉnh Cà Mau đặt mục tiêu giai đoạn 2025 – 2030 tiếp tục duy trì mức giảm nghèo 1 – 1,5%/năm, hướng đến xoá cơ bản các xã đặc biệt khó khăn vào năm 2030.

Là tỉnh vùng sâu, vùng xa, hạ tầng còn hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của Cà Mau nhiều năm ở mức cao. Tuy nhiên, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp, người dân, công tác giảm nghèo đã ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét.

Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững và các chương trình, dự án lồng ghép, tỉnh triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ thiết yếu: miễn, giảm học phí; hỗ trợ chi phí học tập; cấp 100% thẻ bảo hiểm y tế cho hộ nghèo, cận nghèo tại các xã đặc biệt khó khăn. Những hỗ trợ này góp phần hạn chế tình trạng bỏ học, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.

Song song đó, hàng nghìn mô hình sản xuất, dự án đa dạng sinh kế được thực hiện; hàng chục nghìn hộ dân được hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt và tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để phát triển kinh tế. Nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo bền vững.

Hiệu quả từ chính sách hỗ trợ

Tại ấp Vĩnh Mẫu, xã Vĩnh Hậu, câu chuyện của bà Thạch Thị Sươl là minh chứng sinh động cho hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. Trước đây, gia đình bà không có đất sản xuất, thu nhập bấp bênh. Nhờ được hỗ trợ nhà ở kiên cố, vốn chuyển đổi nghề và con giống, gia đình bà từng bước ổn định sản xuất. Vợ chồng bà mạnh dạn mở cửa hàng buôn bán nhỏ ngay tại nhà, tạo thêm thu nhập ổn định hằng tháng.

“Vợ chồng tôi mở được cửa hàng nhỏ, cuộc sống ổn định hơn. Tôi rất biết ơn sự quan tâm của Đảng và Nhà nước” - bà Sươl xúc động chia sẻ.

Cùng địa phương, bà Thạch Thị Phên cũng được hỗ trợ xây dựng căn nhà mới trị giá 60 triệu đồng từ nguồn an sinh xã hội. Nhiều năm sống trong căn nhà tạm bợ, xuống cấp, bà luôn nơm nớp lo sợ mỗi khi mưa gió. “Nay mưa không dột, nắng không xuyên, tôi rất mừng và sẽ cố gắng phấn đấu để vươn lên thoát nghèo” - bà Phên bày tỏ.

Nhờ triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ về nhà ở, sinh kế, tín dụng ưu đãi, diện mạo khu dân cư có đông đồng bào DTTS tại xã Vĩnh Hậu chuyển biến tích cực. Trưởng ấp Vĩnh Mẫu, bà Trần Thị Thanh Diễm, cho biết: “Nếu năm 2021 toàn ấp còn hơn 100 hộ nghèo thì đến nay chỉ còn 7 hộ; tình trạng nhà dột nát cơ bản được xóa bỏ”.

Tại ấp Vĩnh Kiểu, trong tổng số 285 hộ DTTS, hiện chỉ còn 1 hộ nghèo. Nhiều hộ mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, áp dụng kỹ thuật mới vào nuôi trồng, nâng cao thu nhập và từng bước đảm bảo sinh kế bền vững.

Kết quả và những tồn tại cần khắc phục

Nhờ triển khai quyết liệt và có trọng tâm, trọng điểm, tỷ lệ hộ nghèo của Cà Mau giảm sâu: từ 9,94% năm 2016 xuống còn 3,96% cuối năm 2021. Đến cuối năm 2024 chỉ còn 0,84% (tương đương 4.471 hộ theo chuẩn nghèo đa chiều sau hợp nhất với Bạc Liêu). Giai đoạn 2021 – 2024, toàn tỉnh giảm 16.595 hộ nghèo, bình quân giảm 0,78%/năm.

Riêng Dự án 1 thuộc Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi, xã Vĩnh Hậu được phân bổ hơn 14,7 tỷ đồng để hỗ trợ nhà ở, sinh kế, nước sinh hoạt cho hàng trăm hộ DTTS. Đến nay, xã đã hỗ trợ 211 hộ xây dựng nhà ở “3 cứng”; hơn 390 hộ được hỗ trợ đất sản xuất hoặc chuyển đổi nghề.

Tuy nhiên, địa phương vẫn đối mặt khó khăn: thiếu đất sản xuất cho đồng bào; một số mô hình hỗ trợ con giống chưa phát huy hiệu quả; trình độ tay nghề lao động DTTS còn hạn chế; cơ hội việc làm trong ngành công nghiệp – dịch vụ còn ít.

Hiện toàn xã còn 91 hộ nghèo (hơn 1%), trong đó hộ nghèo DTTS là 35 hộ; hộ cận nghèo DTTS là 24 hộ. Đây vừa là thách thức, vừa là cơ sở để địa phương tiếp tục tập trung nguồn lực, triển khai hiệu quả các chương trình hỗ trợ.

Không ai bị bỏ lại phía sau

Trên cơ sở những kết quả đạt được, Cà Mau đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều từ 1 – 1,5%/năm; đến năm 2030 cơ bản không còn xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển.

Xã Vĩnh Hậu xác định giai đoạn 2026 – 2030 sẽ tăng mạnh tỷ lệ lao động DTTS được đào tạo nghề (đạt ít nhất 40%); nâng thu nhập bình quân của đồng bào DTTS đạt bằng một nửa mức thu nhập bình quân toàn tỉnh; phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo DTTS xuống dưới 10%.

Tỉnh Cà Mau yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về giảm nghèo bền vững; duy trì hiệu quả chính sách hỗ trợ giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch; huy động đa dạng nguồn lực xã hội; tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời chấn chỉnh những bất cập trong quá trình thực hiện.

Với quyết tâm chính trị cao và sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp, Cà Mau hướng đến mục tiêu giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.