Bỗng dưng bị… “mất đất” sau nhiều năm tha hương?

Mất đất vì không được làm sổ đỏ

Hải Phòng: Doanh nghiệp bỗng dưng bị mất đất kêu cứu

Tòa soạn Pháp luật Plus vừa nhận được đơn phản ánh của ông Vũ Đình Chức (trú tại số 199, phố Trần Huy Liệu, phường 8, quận Phú Nhuận, TP HCM) liên quan đến việc giải quyết tranh chấp diện tích 114m² đất tại thôn Đào Nguyên, thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội.

Theo lời trình bày của ông Chức, ông bà nội ông là cụ Vũ Văn Tứ để lại diện tích gần 3.000m² tại thôn Đào Nguyên cho hai con là cụ Vũ Văn Cộng (bố đẻ của ông Vũ Đình Chức, Vũ Nguyên Hùng, bà Vũ Thị Tám) và cụ Vũ Văn Thuẫn, trong đó mỗi phần có một cái ao riêng.

Phần đất của cụ Vũ Văn Cộng được chia cho ba con là ông Chức 557m², ông Hùng 558m² có cả ao và bà Tám là 300m² đã đăng ký trong sổ Mục kê năm 1986. Riêng phần đất của cụ Vũ Văn Thuẫn, do cụ Thuẫn không có con nên để lại một phần đất cho cháu là ông Vũ Văn Quang, cho em gái là bà Vũ Thị Viến, còn một phần do cụ quản lý đến nay chưa chia cho ai.

Theo ông Chức thì các gia đình sinh sống hòa thuận với nhau nhưng đến năm 2004, ông Vũ Nguyên Hùng và ông Vũ Văn Quang xảy ra tranh chấp liên quan đến 114m² đất tại tổ dân phố Đào Nguyên, thị trấn Trâu Quỳ có nguồn gốc là một phần thửa ao của cụ Vũ Văn Tứ để lại.

Do hoàn cảnh tha hương (ông Chức định cư tại Thành phố Hồ Chí Minh từ những năm 1970 đến nay), ông Chức không nhận được bất cứ thông tin nào liên quan đến việc tranh chấp và quá trình giải quyết của các cấp chính quyền. Đến cuối năm 2015 ông Chức về thăm quê và ngỡ ngàng khi được biết diện tích đất thuộc quyền sử dụng của gia đình đang tranh chấp và đã có quyết định không công nhận của các cấp chính quyền.

Quá trình giải quyết của các cấp chính quyền có nhiều điểm mâu thuẫn, khó hiểu. Theo thông báo số 05/TB-UBND ngày 08/4/2004 của UBND xã Trâu Quỳ thì “diện tích đất ao đang tranh chấp hiện nay là nằm trong khuôn viên diện tích 1415m² đất thổ cư của cụ Tài Cộng ở thôn Đào Nguyên, xã Trâu Quỳ để lại từ lâu đời đã được chia tách cho 3 người con là ông Hùng, ông Chức, bà Tám”.

Tuy nhiên, quyết định số 730/QĐ-UBND ngày 08/12/2008 của UBND huyện Gia Lâm và UBND Tp Hà Nội cho rằng “phần đất ao đang tranh chấp ở phía trước nhà đất của ông Vũ Văn Quang có diện tích là 114m² được hình thành từ một phần thửa ao nằm trong thửa đất số 31 diện tích 1730m² có nguồn gốc là của vợ chồng cụ Vũ Văn Tứ và một phần thửa ao công số 34 diện tích 478m²”.

Ông Chức cho rằng: UBND huyện Gia Lâm khẳng định có diện tích đất ao công trong phần diện tích đất của cha ông để lại là hoàn toàn không có căn cứ. Gia đình ông Chức đã sinh sống trên diện tích đất này cả thế kỷ, từ khi đất nước còn dưới ách đô hộ của thực dân Pháp nên không thể xuất hiện diện tích đất công ở giữa diện tích đất của gia đình. Sơ đồ giải thửa năm 1986 thể hiện rất rõ diện tích đất này là một khối thống nhất và phần đất ao tranh chấp nằm giữa phần đất của hai gia đình nên không thể tự nhiên “mọc” ra diện tích đất công ở đây.

Mặt khác, diện tích 114m² đất tranh chấp giữa gia đình ông Chức và gia đình ông Vũ Văn Quang nằm trong tổng thể diện tích đất do cha ông, tổ tiên để lại. Do đó diện tích tranh chấp sẽ phải thuộc quyền sử dụng của một trong hai gia đình nhưng UBND huyện Gia Lâm và UBND TP Hà Nội không công nhận quyền sử dụng hợp pháp của gia đình ông Chức và cũng không công nhận quyền sử dụng cho ông Quang. Việc ban hành một kết luận “lửng lơ” như trên làm cho mẫu thuẫn của hai gia đình không được hóa giải mà trở nên ngày càng sâu sắc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình nghĩa anh em họ hàng.

Hơn thế nữa, nhà nước quản lý đất đai theo một hệ thống từ UBND cấp xã đến UBND cấp quận/huyện, tỉnh, thành phố. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết vụ việc, hai cấp Ủy ban là UBND cấp xã và UBND cấp huyện đã đưa ra những số liệu hoàn toàn khác nhau: UBND xã Trâu Quỳ khẳng định: Năm 1974 diện tích đất của cụ Vũ Văn Tứ đã được chia tách thành hai phần cho cụ Vũ Văn Tài và Vũ Văn Thuẫn nhưng UBND huyện Gia Lâm cho rằng: Đến năm 1986 đất mới chia tách thành hai phần; UBND xã chỉ rõ diện tích đất của cụ Vũ Văn Cộng là 1046m² của cụ Vũ Văn Thuẫn là 1415m², mỗi phần có một cái ao riêng nhưng Quyết định của UBND huyện lại bác bỏ hoàn toàn nhận định trên.

Liên quan đến việc đóng thuế đất, cùng làm việc với ông Nguyễn Văn Chuyền và ông Hoàng Xuân Hộ - Tổ trưởng tổ dân phố, UBND xã Trâu Quỳ khẳng định ông Vũ Nguyên Hùng là người đóng thuế đất đối với phần đất ao nhưng UBND huyện lại khẳng định không ai đóng thuế diện tích đất này…. Những mâu thuẫn trên đã khiến cho gia đình ông Chức băn khoăn, không thể nào lý giải được căn cứ nào mới là đúng.

Trao đổi với phóng viên Pháp luật Plus, ông Chức nghẹn ngào: “Gia đình tôi là gia đình cách mạng, các thế hệ từ ông bà nội là Cụ Vũ Văn Tứ, Đặng Thị Vóc đến thế hệ bố tôi là cụ Vũ Văn Cộng, chú tôi là Vũ Văn Thuẫn, Vũ Xuân Hào, chị gái tôi là Vũ Thị Tám, bản thân tôi đều là những Đảng viên, tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, biết bao người trong gia đình đã hy sinh xương máu, bị địch giam cầm, tù đày nhưng vẫn kiên trung.

"Với truyền thống đó gia đình đó không cho phép chúng tôi thực hiện những điều sai trái. Chúng tôi chỉ mong muốn có được phần đất thuộc về tổ tiên, ông bà chúng tôi, những thứ chúng tôi được quyền hưởng, do đó rất mong các cấp chính quyền xem xét, giải quyết cho gia đình tôi”.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục thông tin.