Bộ Y Tế mách cách phòng tránh bệnh tan máu bẩm sinh cho hơn 84 triệu người dân

Bộ Y tế ngăn rác thải nhựa vào bệnh viện cách nào?

Có được thay đổi nơi khám chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu không?

Xuất hiện nhiều biến chứng nguy hiểm

Nếu người bệnh không được điều trị sớm, đầy đủ sẽ xuất hiện nhiều biến chứng do thiếu máu gây ra, làm thay đổi diện mạo người bệnh như thể trạng thấp bé, trán dô, mũi tẹt, hàm răng hô, suy tim, suy gan, suy nội tiết. Đến nay vẫn chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh, chủ yếu là điều trị triệu chứng suốt đời. Do đó, bệnh nhân Thalassemia phải chịu rất nhiều thiệt thòi, điều trị gian nan, gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh, gia đình và toàn xã hội.

Biện pháp phòng bệnh tốt nhất đó là nâng cao nhận thức của cộng đồng, phòng tránh bệnh một cách chủ động thông qua sàng lọc, phát hiện bệnh sớm bằng xét nghiệm máu cơ bản, từ đó hạn chế sinh ra những trẻ bị bệnh sẽ ngăn được những nguy cơ này.

Tuy vậy, dù là căn bệnh di truyền nguy hiểm nhưng kiến thức về bệnh này của người dân còn chưa đầy đủ, có rất nhiều người mang gen bệnh nhưng không biết mình bị bệnh. Có mặt tại Trung tâm Thalassemia (Viện Huyết học - Truyền máu trung ương) chúng tôi không khỏi xót xa khi chứng kiến những đứa trẻ gầy gò, mệt mỏi, xanh xao, tay không rời ống truyền. Căn bệnh quái ác Thalassemia đang khiến những người mắc bệnh khốn khổ còn thân nhân của họ thì ân hận, đau đớn.

Trò chuyện với chị M. - một người mẹ có con nhỏ đã phải trường kỳ kháng chiến tại đây nhiều năm qua, được biết: “Nhà tôi trước nay ai cũng khỏe mạnh, có đau ốm, bệnh tật gì đâu. Nay nghe bác sĩ nói cháu nhỏ mắc căn bệnh tan máu bẩm sinh này khiến cả gia đình bàng hoàng, khi đó tôi mới biết sự tồn tại đến căn bệnh này trên đời”.

Trường hợp chị M. không phải cá biệt, rất nhiều cặp vợ chồng có con nhỏ đang điều trị bệnh tại đây cho biết, trước khi kết hôn và sinh con, họ chưa hề ý thực đến sự cần thiết của việc làm xét nghiệm sàng lọc để phát hiện các nguy cơ bệnh tật. ThS.BS Vũ Hải Toàn, Phó Giám đốc Trung tâm Thalassemia Viện Huyết học - Truyền máu trung ương cho biết, người hoàn toàn bình thường vẫn có thể mang gen bệnh tan máu bẩm sinh vì không có biểu hiện gì về mặt lâm sàng.

Hiện nay, tỷ lệ hai người cùng mang gen bệnh Thalassemia kết hôn với nhau và sinh con ngày càng cao, điều này đã và đang ảnh hưởng xấu tới chất lượng dân số và sự phát triển giống nòi.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền

Theo báo cáo mới nhất do Viện Huyết học - Truyền máu trung ương công bố ngày 25/4/2019, ở Việt Nam có khoảng 13% dân số mang gen bệnh Thalassemia, ước tính khoảng 12,8 triệu người. Tính đến ngày 20 tháng 8 năm 2019, dân số Việt Nam là 97,5 triệu người.

Như vậy, Có thể thấy Bộ Y tế đã và đang “mách” cách phòng tránh bệnh tan máu bẩm sinh cho 84,7 triệu người. Đáng mừng là công tác tuyên truyền, phòng chống bệnh Thalassemia ở nước ta đang ghi nhận những tiến bộ đáng kể. Tại Hà Nội có nhiều đơn vị làm tốt công tác phòng bệnh Thalassemia như: Chi cục Dân số Hà Nội; Trung tâm Y tế quận Hoàn Kiếm và Trung tâm y tế quận Cầu Giấy.

Trong đó, Chi cục Dân số Hà Nội đã triển khai xét nghiệm sàng lọc và tư vấn cho học sinh các trường tại các huyện như Chương Mỹ, Ba Vì, Thạch Thất, Mỹ Đức với số lượng hàng ngàn học sinh kể từ năm 2016 đến nay. Trong những năm qua, Trung tâm Y tế quận Hoàn Kiếm đã tổ chức tư vấn cho nhiều đối tượng trên địa bàn quận, đặc biệt chú trọng đến nhóm đối tượng có độ tuổi từ 12 - 18 (học sinh THCS, THPT); độ tuổi từ 18 - 23 (sinh viên CĐ, ĐH); Những người bắt đầu bước vào thời kỳ hôn nhân, có nguyện vọng tiến đến hôn nhân để tìm ra người có nguy cơ mang gen để quản lý và tư vấn chẩn đoán trước sinh.

Bà Trương Thị Kim Hoa – Phó Giám đốc Trung tâm Y tế quận Hoàn Kiếm cho biết: “Hàng năm, Trung tâm Y tế cũng đã phối hợp tổ chức các buổi giao lưu, tìm hiểu về Thalassemia tại các trường THCS trên địa bàn quận Hoàn Kiếm và tiến hành sàng lọc miễn phí cho các em học sinh tại đây”. Bạn Sơn Hải, 24 tuổi (Ngọc Hà, Hà Nội) rất bất ngờ khi lần đầu nghe về căn bệnh này.

“Hoang mang quá, hơn 12 triệu người bị mắc bệnh, tôi không nghĩ rằng người Việt lại mắc bệnh này nhiều tới vậy. Tới đây, tôi sẽ cùng các anh chị em trong gia đình đi xét nghiệm sàng lọc Thalassemia”, Sơn Hải tâm sự.

Việc triển khai các hoạt động này đã nhận được sự hưởng ứng tích cực của người dân, phụ huynh học sinh. Từ đó, đã lan tỏa thông tin đến cộng đồng, nhiều gia đình đã chủ động đi xét nghiệm sàng lọc Thalassemia. Trong bối cảnh nước ta chưa có chương trình cấp quốc gia về phòng bệnh tan máu bẩm sinh, thì những nỗ lực như trên là rất có giá trị, góp phần từng bước quản lý nguồn gen bệnh và phòng bệnh hiệu quả, để mỗi đứa trẻ khỏe mạnh ra đời thật sự là niềm vui, niềm hạnh phúc của mỗi gia đình và toàn xã hội.