Bộ trưởng Bộ Tư pháp nói về các 'đại án' chưa có tiền lệ như Vạn Thịnh Phát, FLC

Tại phiên họp thứ 49, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến liên quan báo cáo của Chính phủ về công tác phòng, chống tham nhũng; phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; thi hành án năm 2025.

Năm 2025 lượng việc tăng tới 14.150 việc, lượng tiền tăng tới 107.966 tỉ đồng

Về công tác thi hành án dân sự, hành chính và hoạt động thừa phát lại, báo cáo của Chính phủ nêu rõ điểm nổi bật là thi hành xong các vụ án tín dụng, ngân hàng thu về trên 30.671 tỉ đồng và các vụ án kinh tế, tham nhũng thu trên 22.342 tỉ đồng.

Mặc dù vậy, tỉ lệ thi hành án dân sự chung lại giảm 6,13% về việc, chưa đạt chỉ tiêu Quốc hội giao, lượng án có điều kiện thi hành tồn đọng chuyển kỳ sau còn ở mức cao.

Đối với thi hành án hành chính, kết quả thi hành xong còn đạt tỉ lệ thấp, giảm 0,56% so với cùng kỳ, số việc tồn đọng có xu hướng ngày càng tăng, đặc biệt là chưa có trường hợp nào không chấp hành án bị xử lý trách nhiệm...

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh. Ảnh: Phạm Thắng

Giải trình thêm sau đó, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết so với cùng kỳ năm 2024, tỉ lệ thi hành án xong về việc giảm khoảng 6,13% và về tiền giảm 0,28% là do một số nguyên nhân.

Trong đó số lượng việc, số lượng tiền trong năm 2025 tăng đột biến so với năm trước. Cụ thể năm 2025 lượng việc tăng tới 14.150 việc, lượng tiền tăng tới 107.966 tỉ đồng, tương ứng 51%.

"Số lượng tăng đột biến, tăng rất lớn. Do vậy, sự nỗ lực cố gắng của anh em rất lớn, đạt được kết quả như vậy", bộ trưởng nói.

Tiếp nữa là một số đại án lớn chưa từng có tiền lệ được đưa ra xét xử và có hiệu lực thi hành, ví dụ đại án Vạn Thịnh Phát liên quan đến bà Trương Mỹ Lan có tới gần 43.000 người bị hại.

Những vụ cơ quan thi hành án xử phạt tiếp tục được thi hành lên đến trên 50.000 tỉ đồng, tài sản phải xử lý là các bất động sản lên đến con số hàng ngàn, trải dài ở rất nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Ngoài ra việc kiện toàn, sắp xếp lại chính quyền địa phương hai cấp rất mạnh mẽ. Hệ thống tổ chức bộ máy cơ quan thi hành án dân sự cũng tinh gọn, đổi mới, tác động nhất định tới việc tổ chức công việc trong một thời gian.

Cùng với đó thực hiện nghị định 178 của Chính phủ, số lượng công chức của hệ thống thi hành án dân sự nghỉ rất lớn.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh, có tới 1.654 công chức trên tổng số 8.562 biên chế (chiếm tới 19%) nghỉ việc. Tình trạng này xuất phát từ khối lượng công việc lớn, áp lực, tính phức tạp và rủi ro cao.

Do đây là các trường hợp nghỉ việc đúng theo tiêu chuẩn và điều kiện nên không thể không cho. Việc này đã gây ảnh hưởng lớn đến nguồn nhân lực tổ chức thi hành án.

Trong bối cảnh như vậy, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết Bộ Tư pháp đã có nhiều giải pháp.

Trong đó là hoàn thiện về thể chế, nhất là Luật Thi hành án dân sự dự kiến sẽ mở rộng việc xã hội hóa, tạo hành pháp lý cho thừa phát lại một cách hợp lý, trừ một số trường hợp.

Bên cạnh sắp xếp lại tổ chức bộ máy, sẽ đổi mới cách thức quản lý, chỉ đạo, điều hành công tác thi hành án dân sự.

Bổ sung nguồn chấp hành viên, cơ cấu lại bộ máy. Trong đó, việc công chức nghỉ nhiều cũng góp phần giúp đổi mới cơ cấu, đội ngũ.

"Mặc dù số tiền phải thi hành tăng cao nhưng giá trị tuyệt đối thi hành xong về tiền là rất cao, tăng trên 29.823 tỉ đồng, tương ứng tăng 34,2%. Tỉ lệ chưa đạt nhưng giá trị tuyệt đối tăng rất cao...", Bộ trưởng Ninh nói thêm.

Số lượng bị hại đặc biệt lớn trong các đại án Vạn Thịnh Phát, FLC

Nhắc lại các đại án chưa từng có tiền lệ như vụ Vạn Thịnh Phát liên quan bà Trương Mỹ Lan và vụ FLC liên quan ông Trịnh Văn Quyết..., với số lượng bị hại đặc biệt lớn, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết đây chính là nguyên nhân số lượng đơn thư khiếu nại, tố cáo còn nhiều.

"Số lượng đơn của các bị hại kiến nghị, đề xuất liên quan công tác xét xử, thi hành án rất nhiều và phát sinh ngay từ khi tòa án chưa xét xử hoặc mới xét xử sơ thẩm", ông Ninh nói.

Tuy nhiên số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết trực tiếp của cơ quan thi hành án lại có xu hướng giảm.

Cụ thể 10 tháng năm 2024 là 2.039 việc, còn 10 tháng năm 2025 chỉ có 2.018 việc và tỉ lệ giải quyết đạt 98%.

Với tỉ lệ giải quyết các vụ việc thuộc thẩm quyền đạt tới 95%, ngành đã góp phần quan trọng vào việc ổn định tình hình chung trong lĩnh vực thi hành án dân sự.