Bộ Tài chính đề xuất quy định kiểm toán đơn vị có lợi ích công chúng

Việc xây dựng Thông tư mới này xuất phát từ nhu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về kiểm toán độc lập, qua đó nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước đối với các tổ chức kiểm toán cũng như kiểm toán viên hành nghề.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng giúp xác định rõ trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ Tài chính trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, xem xét và cấp phép chấp thuận cho các đối tượng này.

Đáng chú ý, dự thảo đưa ra hàng loạt quy định chi tiết về việc đình chỉ, hủy bỏ tư cách chấp thuận kiểm toán, đồng thời yêu cầu công khai báo cáo minh bạch định kỳ.

Ngoài ra, vai trò và phân công nhiệm vụ giữa các đơn vị chuyên trách trực thuộc Bộ Tài chính trong khâu xử lý hồ sơ cũng được làm rõ.

Đối với các tổ chức kiểm toán, chế tài đình chỉ tư cách chấp thuận sẽ được áp dụng dựa trên mức độ vi phạm cụ thể.

Cụ thể, tổ chức có chất lượng dịch vụ xếp loại không đạt yêu cầu sẽ bị đình chỉ trong thời hạn 12 tháng, trong khi những đơn vị mắc sai sót nghiêm trọng hoặc xếp loại yếu kém sẽ chịu mức đình chỉ 24 tháng.

Trường hợp bị đình chỉ kinh doanh theo pháp luật về kiểm toán độc lập, thời gian tạm dừng chấp thuận sẽ căn cứ theo thời hạn ghi trên quyết định xử phạt.

Tương tự, các kiểm toán viên hành nghề cũng đối mặt với hình thức xử lý nghiêm khắc nếu ký báo cáo kiểm toán không đảm bảo chất lượng.

Việc ký báo cáo có hồ sơ kiểm toán không đạt yêu cầu sẽ bị đình chỉ 12 tháng, còn trường hợp hồ sơ có sai sót nghiêm trọng hoặc yếu kém sẽ dẫn đến mức đình chỉ 24 tháng.

Với trường hợp cá nhân bị đình chỉ hành nghề theo luật định, thời gian tạm dừng tư cách chấp thuận cũng kéo dài tương ứng với quyết định xử lý.

Dự thảo cũng lưu ý, nếu thời gian đình chỉ dưới 12 tháng kể từ ngày được chấp thuận hoặc duy trì, đồng thời thời hạn này kết thúc trước lúc nộp báo cáo duy trì, các tổ chức và cá nhân muốn tiếp tục thực hiện dịch vụ bắt buộc phải gửi thông báo bằng văn bản tới Bộ Tài chính.

Bên cạnh biện pháp đình chỉ, quy định về hủy bỏ tư cách chấp thuận cũng được đề xuất rất chi tiết cho cả tổ chức lẫn cá nhân.

Tổ chức kiểm toán sẽ bị hủy tư cách nếu bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh, tự nguyện có văn bản đề nghị hủy bỏ, không nộp báo cáo duy trì đúng hạn hoặc không còn đảm bảo các điều kiện theo quy định.

Đối với kiểm toán viên hành nghề, việc hủy bỏ tư cách áp dụng khi cá nhân bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hành nghề, chủ động nộp đơn đề nghị hủy bỏ hoặc khi giấy chứng nhận đăng ký hành nghề đã hết hiệu lực, không còn giá trị pháp lý.

Nhằm tăng cường công khai thông tin, dự thảo yêu cầu các tổ chức kiểm toán được chấp thuận phải đăng tải báo cáo minh bạch hàng năm lên trang thông tin điện tử của mình theo mẫu quy định.

Việc công khai phải hoàn tất trong vòng 90 ngày kể từ khi kết thúc năm tài chính và duy trì hiển thị tối thiểu 12 tháng, đồng thời mọi thay đổi phát sinh cần được cập nhật thường xuyên trong vòng 30 ngày.

Về công tác quản lý và phân công nhiệm vụ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đảm nhận trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, xem xét, chấp thuận và công bố danh sách các tổ chức, kiểm toán viên đủ điều kiện thực hiện kiểm toán cho đơn vị có lợi ích công chúng thuộc lĩnh vực chứng khoán.

Trong khi đó, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán sẽ tiếp nhận và xử lý hồ sơ cho các đơn vị có lợi ích công chúng khác ngoài lĩnh vực chứng khoán. Đơn vị này cũng chịu trách nhiệm chấp thuận bổ sung cho những tổ chức, cá nhân đã được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phê duyệt nếu họ đăng ký thực hiện kiểm toán thêm ở các lĩnh vực khác, đồng thời công khai danh sách tương ứng theo quy định.