Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất 4 nhóm giải pháp khắc phục ô nhiễm không khí

Theo báo cáo, trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2025, tình trạng ô nhiễm không khí gia tăng mạnh theo quy luật hằng năm.

Mức ô nhiễm đạt đỉnh vào ngày 12/12/2025, khi chỉ số AQI trung bình ngày lên tới 264.

Kết quả theo dõi cho thấy quy luật ô nhiễm trong ngày có sự thay đổi.

Ngoài việc tập trung vào ban đêm và sáng sớm, thời điểm hiện tượng nghịch nhiệt xảy ra mạnh, mức độ ô nhiễm còn tăng cao vào các khung giờ cao điểm như 9-11h và 15-17h, trùng với thời gian hoạt động giao thông và sản xuất diễn ra sôi động.

Nguyên nhân được xác định gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Trong đó, yếu tố khách quan là điều kiện thời tiết vào cuối tháng 11 và đầu tháng 12 bất lợi hơn trung bình nhiều năm, với tình trạng sương mù dày và nghịch nhiệt kéo dài.

Về nguyên nhân chủ quan, nguồn phát thải từ giao thông gia tăng mạnh vào dịp cuối năm, cùng với mật độ phương tiện lưu thông cao.

Bên cạnh đó, nhiều công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè chưa được che chắn hoặc tưới ẩm đầy đủ; tình trạng đốt rác, đốt phụ phẩm tự phát; cùng nguồn thải từ làng nghề và hoạt động công nghiệp cũng góp phần làm gia tăng ô nhiễm.

Trước thực trạng trên, ông Phùng Đức Tiến cho biết ngành môi trường đã đề ra hai giải pháp cấp bách.

Trước hết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thiết lập cơ chế giám sát và báo cáo hàng tuần. Trước 11h mỗi thứ Sáu, Bộ sẽ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ thực hiện và báo cáo Thủ tướng.

Cùng với đó, Bộ đã ban hành hai văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố, yêu cầu kích hoạt ngay các biện pháp khẩn cấp.

Các giải pháp gồm tăng cường rửa đường; kiểm soát toàn bộ công trình xây dựng; nghiêm cấm đốt ngoài trời; đồng thời rà soát hoạt động sản xuất, khuyến khích giảm công suất trong những ngày ô nhiễm cao điểm.

Trong giai đoạn 2026-2030, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung triển khai bốn nhóm giải pháp trọng tâm.

Nhóm thứ nhất là hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện.

Theo đó, Bộ sẽ xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045, cụ thể hóa chín nhóm giải pháp theo tinh thần “6 rõ”.

Đồng thời, Bộ sẽ triển khai các nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí sau khi được Thủ tướng phê duyệt; nghiên cứu, sửa đổi các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường không khí trong Luật Bảo vệ môi trường.

Ngoài ra, Bộ sẽ hoàn thiện dự thảo và trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình cùng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông.

Nhóm giải pháp thứ hai tập trung vào đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học – công nghệ nhằm xử lý ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng.

Nhóm thứ ba là kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải, đặc biệt từ ô tô, xe máy và các phương tiện giao thông.

Nhóm thứ tư tập trung hỗ trợ địa phương, đẩy mạnh truyền thông và tăng cường hợp tác quốc tế trong công tác kiểm soát ô nhiễm không khí.