Bộ GDĐT ban hành chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học mới

Vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã chính thức ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên đại học nhằm chi tiết và cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo.

Văn bản pháp lý quan trọng này có hiệu lực kể từ ngày ký, được xây dựng trên cơ sở kế thừa các nội dung của Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT trước đây về mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và xếp lương đối với viên chức giảng dạy.

Sự ra đời của Thông tư 26 không chỉ đảm bảo tính thống nhất với các văn bản pháp luật hiện hành mà còn hoàn toàn phù hợp với chủ trương, chính sách phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước.

Một trong những điểm mới mang tính đột phá của Thông tư 26 chính là việc mở rộng phạm vi áp dụng đối với toàn bộ đội ngũ giảng viên đại học trên cả nước.

Thay vì chỉ giới hạn trong khối công lập như Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT, quy định mới này bao quát cả giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp tại các cơ sở giáo dục đại học công lập lẫn ngoài công lập.

Điều này giúp tạo ra một mặt bằng chung về chuẩn nghề nghiệp, góp phần chuẩn hóa chất lượng đội ngũ giảng viên trong toàn hệ thống giáo dục đại học.

Tuy nhiên, để phù hợp với đặc thù riêng, Thông tư sẽ không áp dụng đối với giảng viên thuộc các cơ sở giáo dục do Bộ Quốc phòng và Bộ Công an quản lý.

Bên cạnh việc mở rộng đối tượng, Thông tư còn phân định rõ ràng nhiệm vụ của từng chức danh giảng viên để làm căn cứ đánh giá năng lực.

Các nhóm nhiệm vụ chủ yếu bao gồm giảng dạy và hướng dẫn người học, tham gia xây dựng và phát triển chương trình đào tạo, biên soạn giáo trình và tài liệu học thuật.

Ngoài ra, giảng viên còn phải thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, cũng như tham gia vào các hoạt động hợp tác và phục vụ cộng đồng theo phân công.

Tùy vào từng chức danh cụ thể, yêu cầu về năng lực nghiên cứu khoa học và đóng góp học thuật sẽ được quy định ở mức độ phù hợp nhằm định hướng rõ lộ trình phát triển sự nghiệp cho mỗi cá nhân.

Hệ thống chuẩn nghề nghiệp theo quy định mới được thiết kế toàn diện dựa trên ba nhóm tiêu chuẩn chính là tiêu chuẩn về đạo đức, tiêu chuẩn về trình độ đào tạo bồi dưỡng và tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn nghiệp vụ.

Trong đó, tiêu chuẩn đạo đức đặc biệt nhấn mạnh đến phẩm chất, uy tín và sự liêm chính trong giảng dạy cũng như nghiên cứu. Tiêu chuẩn về năng lực chuyên môn lại tập trung vào khả năng ứng dụng công nghệ, sử dụng ngoại ngữ và kỹ năng giảng dạy hiện đại.

Việc phân tầng tiêu chuẩn theo chức danh nghề nghiệp sẽ giúp các trường đại học dễ dàng hơn trong việc bố trí, phân công và giao nhiệm vụ sát với thực tế vị trí việc làm.

Nhằm bảo đảm quyền lợi tối đa cho đội ngũ giảng viên trong giai đoạn chuyển tiếp, Thông tư 26 đã đưa ra các quy định xử lý rất cụ thể.

Theo đó, tất cả các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31/12/2026 đều được công nhận tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng theo chuẩn nghề nghiệp mới.

Đặc biệt, những giảng viên đã được tuyển dụng hoặc tiếp nhận vào vị trí việc làm trước ngày Thông tư này có hiệu lực sẽ không bắt buộc phải đáp ứng tiêu chuẩn về chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp ngay lập tức.

Trong thời gian tới, người đứng đầu các cơ sở giáo dục đại học sẽ căn cứ vào bộ chuẩn này để thực hiện công tác quản lý, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và xây dựng kế hoạch đào tạo bồi dưỡng dài hạn.

Việc ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BGDĐT được kỳ vọng sẽ hoàn thiện khung pháp lý về phát triển nhân lực, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước trong giai đoạn mới.