Bỏ danh hiệu học sinh tiên tiến: Bệnh thành tích có giảm?

Bộ GD-ĐT “siết” dịch vụ đưa đón học sinh bằng xe ô tô

Bộ GD-ĐT nói rõ về việc cho học sinh dùng điện thoại trong lớp

Bộ GD-ĐT chỉ đạo xử lý vụ cô giáo dùng thước đánh 22 học sinh bầm tím

Bộ GD-ĐT lên tiếng về kết luận điều tra gian lận thi cử tại Hòa Bình

Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 22/2021/TT-BGDĐT quy định về đánh giá HS THCS và THPT. Theo quy định mới, từ 5/9/2021 - Thông tư 22 có hiệu lực thì không còn HS tiên tiến mà thay vào đó sẽ chỉ còn HS xuất sắc và HS giỏi.

Như vậy, từ Thông tư này, việc khen thưởng danh hiệu “HS tiên tiến” không còn tồn tại.

Xếp loại Yếu, Kém là “bản án” theo học sinh

TS Nguyễn Tùng Lâm (Hiệu trưởng trường THPT Đinh Tiên Hoàng, Chủ tịch Hội tâm lý giáo dục Hà Nội) cho biết, xưa nay, chuyện cào bằng xuất hiện nhiêu nên bỏ thành tích HS tiên tiến là phù hợp.

“Giáo viên đánh giá phẩm chất, năng lực HS ngay trong bộ môn chứ không phải đánh giá Tốt, Khá… Vì vậy, việc bỏ danh hiệu HS tiên tiến sẽ giảm bệnh thành tích", - TS Nguyễn Tùng Lâm nhận định.

Cũng là người ủng hộ quy định bỏ danh hiệu học sinh tiên tiến, tuy nhiên, thầy Nguyễn Quốc Bình - Cố vấn chuyên môn Hội đồng quản trị trường THCS - THPT Lương Thế Vinh, nguyên Hiệu trưởng trường THPT Việt Đức (Hà Nội) cho rằng: Cái mới bao giờ cũng khó, vấp phải ý kiến trái chiều nhưng Thông tư 22 có sở cở khoa học, pháp lý, thực tiễn và phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông mới cùng như sự phát triển của giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Thầy Bình cho biết, Thông tư 22 có nhiều điểm mới, thay đổi, cụ thể và rõ ràng nhất vẫn là thay đổi hình thức đánh giá HS. Thứ nhất, có hình thức đánh giá bằng nhận xét thì trước ở Thông tư 56 và 26 đã có rồi nhưng giờ thêm. Thứ hai, đánh giá bằng hình thức nhận xét, kết hợp cho điểm số, ở đây không tính điểm trung bình tất cả các môn sau từng học kỳ và năm học. Thứ ba, điểm mới về đánh giá kết quả rèn luyện của HS theo kết quả rèn luyện.

Trước đây, dùng cách xếp loại như Tốt, Khá, Trung bình, Yếu, Kém nhưng giờ thì Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. Từng dùng từ xếp loại thấy nặng nề, giờ dùng từ đánh giá kết quả rèn luyện sẽ nhẹ nhàng hơn.

Theo thầy Bình, Thông tư 22 có sự thay đổi phù hợp với đánh giá HS vì trong lứa tuổi THPT là lứa tuổi phát triển có sự thay đổi về tâm lý,… sự phát triển nhân cách mà nếu xếp loại “Yếu”, “Kém” thì đó sẽ như là “bản án” đi theo các em, còn dùng “Đạt” hay “Chưa đạt” sẽ phù hợp với giai đoạn hiện nay.

“Sự thay đổi mà tôi cũng ủng hộ nữa là đánh giá kết quả học tập. Như trước kia, đánh giá có Tốt, Khá, Trung bình, Yếu Kém thì nay có Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. Điều này rất phù hợp vì cách đánh giá mang tính nhân văn” - thầy Nguyễn Quốc Bình nhận định.

Thầy Bình cũng cho hay, với cách thay đổi trong Thông tư 22, có lẽ Bộ cũng muốn trả lại đúng vị trí khen thưởng với HS. Tuy nhiên, thay đổi cách đánh giá nếu không có nhận thức một cách rõ ràng, đúng đắn, khoa học và đưa về đúng bản chất dạy thật - học thật - thi thật để có chất lượng thật thì đến một thời gian nào đó lại trở về như ngày xưa là số lượng giỏi lại nhiều.

Bệnh thành tích không từ Thông tư ra mà chính từ con người - những nhà quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục, giáo viên, HS.

Bộ GD&ĐT lý giải?

Liên quan đến quy định bỏ danh hiệu HS tiên tiến, theo PGS.TS Nguyễn Xuân Thành - Vụ trưởng Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT, đây chỉ là thay đổi trong tên gọi các danh hiệu.

Trước đây, các trường xét công nhận HS tiên tiến và giỏi, HS tiên tiến phải đạt học lực loại khá và hạnh kiểm loại khá trở lên. Còn Thông tư 22 thì các trường không xét công nhận HS giỏi hay tiên tiến mà khen thưởng danh hiệu HS giỏi, HS xuất sắc dựa trên kết quả học tập, rèn luyện.

Ngoài ra, hình thức đánh giá cũng thay đổi. Theo đó, một số môn giáo viên đánh giá bằng nhận xét, một số môn kết hợp nhận xét và điểm số và điểm trung bình tất cả môn học cũng bị bỏ. Thay vào đó, giáo viên nhìn vào thực chất từng môn học, không phân biệt môn chính, môn phụ để đánh giá học lực của HS.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành cho biết, kết quả học tập ở những môn này được đánh giá theo một trong 4 mức Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. HS sẽ được xếp mức Tốt nếu tất cả môn đánh giá bằng nhận xét phải ở mức Đạt; Tất cả môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp với điểm số phải đạt mức 6,5 trở lên, trong đó có ít nhất 6 môn đạt mức 8 trở lên.

HS xếp mức Khá khi tất cả môn đánh giá bằng nhận xét phải ở mức "Đạt"; Môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp với điểm số phải đạt mức 5 trở lên, trong đó, có ít nhất 6 môn đạt mức 6,5 trở lên.

HS được xếp mức "Đạt" khi có nhiều nhất một môn học đánh giá bằng nhận xét ở mức Chưa đạt; Ít nhất 6 môn đánh giá bằng nhận xét kết hợp với điểm số từ 5 trở lên, không có môn nào dưới 3,5 điểm. Các trường hợp còn lại xếp mức "Chưa đạt".

Về khen thưởng, HS cũng nhận danh hiệu HS xuất sắc khi ngoài kết quả học tập, rèn luyện chung cần có ít nhất 6 môn học đánh giá bằng nhận xét kết hợp điểm số có điểm trung bình môn từ 9 trở lên.

“Cốt lõi vấn đề là HS học thực tế để bản thân có năng lực, phẩm chất, không phải ở danh hiệu HS giỏi hay HS xuất sắc" - PGS.TS Nguyễn Xuân Thành bày tỏ.

Thông tư 22 của Bộ GD&ĐT quy định về đánh giá học sinh THCS và THPT có nhiều quy định mới.

Đáng chú ý nhất là việc văn bản này đã chính thức bỏ danh hiệu HS tiên tiến ở hai cấp học này, chỉ còn giữ lại danh hiệu học sinh xuất sắc và HS giỏi.

Một quy định mới khác là Thông tư 22 cũng không còn quy định xếp loại học lực của HS, dựa vào điểm trung bình các môn học như trước đây.

Thay vào đó, HS được đánh giá bằng hình thức nhận xét và điểm số.Hình thức đánh giá bằng nhận xét áp dụng với các môn: Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Âm nhạc, Mỹ thuật, Nội dung giáo dục của địa phương, Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp.

Các môn học còn lại được áp dụng hình thức đánh giá bằng nhận xét kết hợp với điểm số.Các mức đánh giá HS bao gồm: Tốt, Khá, Đạt và Chưa đạt.

Thông tư 22 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 5/9, tuy nhiên việc đánh giá HS sẽ được thực hiện theo lộ trình cụ thể.

Theo đó, từ năm học 2021 - 2022 áp dụng với hs lớp 6.

Từ năm học 2022 - 2023 áp dụng với HS lớp 7 và lớp 10.

HS lớp 8 và lớp 11 áp dụng từ năm học 2023 - 2024.

Từ năm học 2024 - 2025, áp dụng với HS lớp 9 và lớp 12.