Bộ Công Thương gia hạn chống bán phá giá đường Thái Lan thêm 5 năm

Bộ Công Thương vừa ban hành Quyết định số 1309/QĐ-BCT về kết quả rà soát cuối kỳ việc áp dụng biện pháp chống bán phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) đối với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan. Theo đó, các biện pháp phòng vệ thương mại hiện hành sẽ tiếp tục được gia hạn thêm 5 năm, đến hết ngày 15/6/2031.

Đồng thời tiếp tục duy trì biện pháp chống lẩn tránh đối với đường mía từ Campuchia, Malaysia, Myanmar, Lào và Indonesia nhằm bảo đảm hiệu quả thực thi của biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đang áp dụng với đường Thái Lan.

Theo Bộ Công Thương, kết quả rà soát cuối kỳ cho thấy sau 5 năm áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại, ngành mía đường Việt Nam đã có sự phục hồi rõ rệt cả về sản xuất, vùng nguyên liệu lẫn đời sống người nông dân.

Cơ quan điều tra cho biết lượng đường nhập khẩu từ Thái Lan đã giảm mạnh, từ khoảng 924 nghìn tấn trước khi áp dụng biện pháp xuống còn khoảng 82 nghìn tấn trong niên vụ 2022–2023 và 274 nghìn tấn trong niên vụ 2024–2025.

Trong khi đó, sản lượng đường sản xuất trong nước tăng mạnh. Đến niên vụ 2024–2025, sản lượng đường đạt hơn 1,2 triệu tấn, tăng khoảng 1,7 lần so với niên vụ 2020–2021. Doanh thu và lợi nhuận của ngành cũng lần lượt tăng 1,63 lần và 2,49 lần.

Đáng chú ý, nhiều vùng nguyên liệu mía từng bị thu hẹp hoặc bỏ hoang đã được khôi phục trở lại, đặc biệt tại các địa phương còn nhiều khó khăn, nơi cây mía được xem là cây trồng chủ lực tạo sinh kế cho người dân.

Diện tích thu hoạch mía tăng gần 50%, từ khoảng 128 nghìn ha lên gần 193 nghìn ha sau 5 năm. Sản lượng mía nguyên liệu cũng tăng gần gấp đôi, từ 6,74 triệu tấn lên hơn 12,4 triệu tấn.

Theo đánh giá của cơ quan điều tra, hiệu quả của các biện pháp phòng vệ thương mại còn thể hiện ở việc các doanh nghiệp mía đường đã tăng cường đầu tư nâng cao năng suất, chất lượng vùng nguyên liệu và cơ giới hóa sản xuất. Năng suất mía bình quân tăng từ 60,7 tấn/ha lên 73,3 tấn/ha trong giai đoạn 2020–2025.

Ngoài yếu tố kinh tế, Bộ Công Thương cho rằng các biện pháp phòng vệ thương mại còn góp phần giải quyết vấn đề an sinh xã hội tại nhiều địa phương. Số hộ nông dân trồng mía tăng từ khoảng 151 nghìn hộ lên 225 nghìn hộ, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc và người dân ở khu vực khó khăn.

Tuy nhiên, kết quả rà soát cũng cho thấy nguy cơ tái diễn thiệt hại nếu chấm dứt các biện pháp phòng vệ thương mại.

Cơ quan điều tra xác định vẫn tồn tại bằng chứng rõ ràng về hành vi bán phá giá và trợ cấp đối với đường Thái Lan trong thời kỳ rà soát. Đồng thời, nguy cơ hàng nhập khẩu giá rẻ gia tăng trở lại được đánh giá là rất lớn nếu biện pháp hiện hành bị dỡ bỏ.

Theo Bộ Công Thương, trong hai niên vụ gần đây, đường Thái Lan tiếp tục có xu hướng giảm giá mạnh và tạo áp lực cạnh tranh lớn đối với ngành sản xuất trong nước. Nếu không duy trì thuế phòng vệ thương mại, nguy cơ kìm giá, ép giá và gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp cũng như người trồng mía là hiện hữu.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương kết luận việc tiếp tục áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp là cần thiết để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, duy trì chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ mía đường và ổn định sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ nông dân.

Sau khi quyết định có hiệu lực, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với cơ quan hải quan và các đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát tình hình nhập khẩu nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại.