Bộ Công an đề xuất thanh tra thị trường vàng định kỳ từ 3 đến 5 năm một lần

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (sau đây gọi là dự thảo nghị định).

Góp ý cho Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012 trong nội dung tăng cường quản lý Nhà nước, thực hiện chế tài để kiểm soát, ổn định đối với hoạt động kinh doanh vàng, Bộ Công an cho rằng cần xem xét, bổ sung quy định cụ thể về cơ chế quản lý, giám sát, hậu kiểm đối với đơn vị được cấp phép sản xuất vàng miếng và việc xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng của các đơn vị này.

Bộ Công an cũng đề nghị nghiên cứu, xem xét bắt buộc các đơn vị này phải thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề định kỳ (hàng năm) đối với hoạt động sản xuất vàng miếng và xuất, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng.

Ngoài ra, xem xét, bổ sung quy định tối thiểu 3 năm hoặc 5 năm một lần, Ngân hàng Nhà nước chủ trì thanh tra thị trường vàng và các tổ chức có hoạt động kinh doanh vàng. Các bộ, ngành, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư phối hợp theo đề nghị của Ngân hàng Nhà nước.

Liên quan tới nội dung được nhiều nhà đầu tư quan tâm về thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia hoặc Sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính quốc tế, Bộ Công an nhận thấy Dự thảo Nghị định và các văn bản kèm theo không đề cập đến nguồn lực vàng trong dân và lộ trình, vì vậy đề xuất NHNN xem xét, bổ sung nhằm tạo tiền đề pháp lý cho lộ trình thực hiện sau này.

Bộ cũng kiến nghị NHNN xem xét thành lập Trung tâm thẩm định vàng quốc gia, nghĩa là phải có một cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước (trực thuộc NHNN) có chức năng thẩm định chất lượng sản phẩm vàng (gồm vàng miếng, vàng nguyên liệu, vàng trang sức mỹ nghệ) nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và giám sát hoạt động, trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất vàng.

Phía NHNN cũng cần xem xét, bổ sung các quy định quản lý chặt chẽ số seri vàng miếng, bắt buộc ghi nhận thông tin số seri tại chứng từ trong các hoạt động, giao dịch trên nhằm hạn chế các rủi ro trong hoạt động kinh doanh vàng.

Bộ Công an cũng đề xuất NHNN nghiên cứu, xem xét bổ sung quy định về cơ chế quản lý, biện pháp quản lý giá mua bán vàng miếng để tạo hành lang pháp lý can thiệp, tránh tạo ra độc quyền và lợi ích nhóm khi các đơn vị kinh doanh vàng miếng tự niêm yết giá.

Theo Bộ Công an, các doanh nghiệp phải có quy định và giải trình được cơ chế thiết lập giá, thay đổi giá trong ngày, cũng như lưu trữ các chứng từ, tài liệu liên quan đến việc tạo giá và thay đổi giá (bao gồm dữ liệu thông tin điện tử).

Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế can thiệp của cơ quan quản lý vào thị trường vàng khi cần thiết, đồng thời bổ sung quy định về biên độ chênh lệch tối đa giữa giá mua và giá bán vàng miếng.

Giải trình nội dung này, Ngân hàng Nhà nước cho biết, các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại đủ điều kiện được cấp phép sản xuất vàng miếng thực hiện kiểm toán độc lập báo cáo tài chính (trong đó có nội dung về hoạt động kinh doanh vàng của doanh nghiệp, ngân hàng thương mại) hàng năm hoặc bán niên theo quy định của pháp luật.

Dự thảo nghị định đã quy định trách nhiệm của NHNN, các bộ, ngành trong hoạt động thanh tra, kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng theo chức năng nhiệm vụ và việc phối hợp liên ngành giữa các bộ, ngành theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, pháp luật về thanh tra hiện nay đã có quy định cụ thể về thanh tra theo kế hoạch, thanh tra chuyên đề.

Theo NHNN, dự thảo nghị định quy định các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại được phép sản xuất vàng miếng có trách nhiệm công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng của sản phẩm theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng sản phẩm đã sản xuất đúng với tiêu chuẩn khối lượng, hàm lượng đã công bố; chịu hoàn toàn trách nhiệm về sản phẩm vàng miếng do mình sản xuất, bảo hành sản phẩm vàng miếng cho khách hàng theo quy định pháp luật; lưu trữ đầy đủ, chính xác dữ liệu vàng miếng được sản xuất.

Như vậy, các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại chịu hoàn toàn trách nhiệm về vàng miếng do mình sản xuất, thuê gia công và phải công bố tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng vàng miếng do mình sản xuất, thuê gia công.