Bộ Công an chỉ ra năm thủ đoạn Tham nhũng "núp bóng" mô hình kinh doanh mới

Chiều 18/6, tại buổi thông báo kết quả phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Ban Nội chính Trung ương tổ chức, Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, khẳng định lực lượng công an đã bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương cùng Nghị quyết 04 vừa ban hành để triển khai công tác đấu tranh với quyết tâm mới, khí thế mới, giải pháp mới.

Theo ông, quá trình đấu tranh nổi lên hai vấn đề lớn. Thứ nhất, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực xảy ra ở nhiều lĩnh vực, đặc biệt trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, thực hiện chính sách an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính công.

Thứ hai, tình trạng tham nhũng tại các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát tài sản Nhà nước và doanh nghiệp.

Các hành vi phổ biến gồm nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ, tham ô tài sản, vi phạm quản lý sử dụng tài sản Nhà nước và vi phạm quy định về đấu thầu.

Người phát ngôn Bộ Công an chỉ ra 5 phương thức chính, cụ thể:

Một là sự cấu kết, móc nối giữa đối tượng trong cơ quan Nhà nước và đối tượng ngoài xã hội, xuyên suốt từ đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu đến thanh, quyết toán, hình thành lợi ích nhóm, cài cắm tiêu chí kỹ thuật, nâng khống dự toán công trình.

Hai là lợi dụng nhiệm vụ cấp giấy phép, giải quyết thủ tục hành chính để thu phí ngoài, liên quan tình trạng tham nhũng vặt.

Ba là lợi dụng quản lý tài sản, cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp để định giá thấp tài sản Nhà nước, chuyển quyền sử dụng đất công, bán tài sản không qua đấu giá.

Bốn là lợi dụng chuyển đổi số để che giấu tội phạm, thông qua tin nhắn mã hóa, tài sản ảo, hồ sơ điện tử và giao dịch tài chính trực tuyến.

Năm là lợi dụng các mô hình kinh doanh mới để chiếm đoạt, trục lợi, điển hình là mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu hợp đồng kỳ nghỉ, huy động vốn dự án.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản cho biết Công an Hà Nội vừa khởi tố 21 vụ án liên quan 23 công ty và 187 đối tượng theo mô hình này.

Về công tác thu hồi tài sản, ông Toản khẳng định đây là nhiệm vụ trọng tâm, không chỉ phục vụ tố tụng mà còn tái sử dụng nguồn lực cho phát triển. Từ tháng 12/2023 đến tháng 5/2026, công an các cấp đã khởi tố, điều tra 6.685 vụ án tham nhũng, chức vụ, kinh tế, thu hồi khoảng 37.522 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 57,7%. Trong đó án tham nhũng, chức vụ thu hồi trên 85%, án kinh tế thu hồi 52%.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản nêu thực tế nhiều tài sản phạm tội đã được chuyển dịch, hợp thức hóa đứng tên người thân, pháp nhân trung gian hoặc bên thứ ba, gây khó khăn cho công tác thu hồi.

Việc tẩu tán tài sản ngày càng tinh vi, qua nhiều tài khoản trung gian, ví điện tử, đầu tư cổ phiếu, bất động sản, chuyển ra nước ngoài hoặc vào tài sản số, tài sản mã hóa.

Một khó khăn khác là nhiều vụ án kinh tế quy mô lớn nhưng người vi phạm không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục, khiến tỷ lệ thu hồi trong án kinh tế thấp hơn án tham nhũng, chức vụ.

Người phát ngôn Bộ Công an khẳng định thời gian tới sẽ chỉ đạo các cơ quan điều tra tập trung cao độ truy vết dòng tiền, chuyển mạnh sang bảo toàn, phong tỏa, xử lý tài sản ngay từ đầu.

"Bộ Công an cũng sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả Nghị quyết 164 của Quốc hội về thí điểm xử lý vật chứng, tài sản và đang nghiên cứu hoàn thiện cơ chế thu hồi, nhất là đối với tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp hoặc tài sản đứng tên người thứ ba nhưng có căn cứ xác định có liên quan đến hành vi phạm tội", Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản chia sẻ.