Bỏ 170 tỷ đồng đầu tư nhà máy thuỷ điện Khuổi Luông, gần 3 năm phải “đắp chiếu” vì chính quyền tỉnh Cao Bằng chậm GPMB

Cao Bằng: Khởi tố Phó Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và xã hội

Cao Bằng: Tạm giữ lô hàng nghi là sừng động vật không rõ nguồn gốc

Hòa An (Cao Bằng): Trên chỉ đạo giải quyết, dưới nói không đúng thẩm quyền

Vụ phó trưởng Công an phường đánh phụ nữ ở Cao Bằng: Yêu cầu đề xuất hình thức kỷ luật trước ngày 10/5

Cao Bằng: Đình chỉ Phó trưởng Công an phường lao vào tiệm tóc đánh phụ nữ

UBND tỉnh Cao Bằng "rải thảm đỏ"

Thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Cao Bằng, UBND tỉnh này đã tiến hành phê duyệt quy hoạch các dự án thuỷ điện trên địa bàn tỉnh.

Trong đó có thuỷ điện Khuổi Luông tại xã Cách Linh và xã Triệu Âu (nay là xã Bế Văn Đàn), huyện Quảng Hoà với mục đích phát huy tiềm năng thế mạnh về phát triển thuỷ điện trên địa bàn huyện, qua đó góp phần tăng giá trị sản xuất công nghiệp, thu ngân sách địa phương, bổ sung thêm nguồn điện phục vụ cho nhu cầu sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.

Sau đó, UBND tỉnh Cao Bằng đã phê duyệt Quy hoạch thuỷ điện nhỏ từ năm 2007 với công suất lắp máy 1,8 MW và cao trình mực nước dâng bình thường là 186,5m.

Trên cơ sở nghiên cứu và đề xuất của Nhà đầu tư, các cơ quan liên quan, nhằm đảm bảo tận dụng và phát huy tối đa nguồn thuỷ văn, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành công văn số 98/UBND-CN ngày 17/01/2008 với nội dung nhất trí điều chỉnh mực nước dâng bình thường của dự án thuỷ điện Khuổi Luông từ 186,5m lên 190,5m; điều chỉnh công suất lắp máy từ 1,8MW lên 4,4MW so với quy hoạch được duyệt trước đó.

Đến ngày 14/6/2016, Dự án thuỷ điện Khuổi Luông đã được Bộ Công Thương phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch thuỷ điện vừa và nhỏ tỉnh Cao Bằng, theo quyết định mực nước dâng bình thường là 190,5m.

Ngày 16/01/2015, UBND tỉnh Cao Bằng ban hành công văn số 100/UBND-CN về việc giao cho Công ty CP Đầu tư và Phát triển công nghiệp Đông Bắc nghiên cứu, đầu tư Nhà máy thuỷ điện Khuổi Luông và Dự án được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư ngày 12/02/2015 với chủ đầu tư là Công ty CP Đầu tư và Phát triển công nghiệp Đông Bắc.

Sau khi thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định, chủ đầu tư đã phê duyệt dự án với tổng mức đầu tư 170 tỷ đồng và tiến hành xây dựng các hạng mục của dự án, đến thàng 12/2019 đã hoàn thành các hạng mục công trình và sẵn sàng cho nhà máy vận hành hoạt động.

Tuy nhiên, những kỳ vọng của doanh nghiệp khi bỏ hàng trăm tỷ đồng ra đầu tư Nhà máy thủy điện gần như "đổ sông đổ biển" khi mà các cấp chính quyền tỉnh Cao Bằng không tiến hành bàn giao mặt bằng cho doanh nghiệp để nhà đầu tư vận hành tích nước phát điện.

Nhà đầu tư "vướng phải chông”

Mặc dù đã hoàn thiện nhà máy để sẵn sàng vận hành hoạt động thì doanh nghiệp lại ngã ngửa khi chính quyền chưa thực hiện việc GPMB.

Theo lý giải của UBND tỉnh Cao Bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB Dự án thủy điện Khuổi Luông (hạng mục lòng hồ) được UBND huyện Quảng Hoà bắt đầu từ tháng 4/2020 và tháng 5/2020 ban hành thông báo thu hồi đất để xây dựng dự án.

Theo báo cáo của UBND huyện Quảng Hoà, từ khi triển khai đã được cấp uỷ, chính quyền và các tổ chức đoàn thể của cấp huyện, cấp xã tiến hành tổ chức phổ biến, gặp gỡ, đối thoại với người dân thuộc khu vực triển khai dự án về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB và đã tiến hành kiểm đếm, thống kê sơ bộ về đất đai, tài sản…đánh giá mức độ ảnh hưởng của dự án do thu hồi đất.

Tuy nhiên đến thời điểm hiện nay còn nhiều vướng mắc, chưa thực hiện hoàn thành công tác, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB do chưa nhận được sự đồng thuận của người dân.

Theo báo cáo của UBND huyện Quảng Hoà, năm 2020, diện tích đất cần giải phóng mặt bằng, thu hồi, bàn giao cho Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển công nghiệp Đông Bắc đã được đưa vào danh mục dự án cần thu hồi đất.

Tiếp đó, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng Nhà máy thủy điện Khuổi Luông do Bí thư Huyện ủy làm Trưởng Ban Chỉ đạo. Huyện cũng thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng và Tổ tuyên truyền, vận động giải phóng mặt bằng Nhà máy thủy điện Khuổi Luông và đồng bộ triển khai các công việc.

Tuy nhiên, ngoài 2ha đất ở khu vực đập đầu mối Nhà máy thủy điện Khuổi Luông đã hoàn thành đền bù, thu hồi; quy trình giải phóng mặt bằng 11,5ha đất khu vực lòng hồ nhà máy thủy điện gặp nhiều khó khăn do người dân chưa đồng thuận. Ủy ban nhân dân huyện đã phải ra quyết định kiểm đếm bắt buộc, rồi lại ra quyết định cưỡng chế kiểm đếm đối với các hộ dân có đất cần thu hồi phục vụ dự án.

Sau khi ra quyết định cưỡng chế kiểm đếm đất đai cần thu hồi, diện tích cần thu hồi đã được kiểm đếm. Địa phương đã lập phương án đền bù, niêm yết phương án đền bù giải phóng mặt bằng và phê duyệt phương án đền bù thu hồi đất khu vực lòng hồ nhà máy trong tháng 5/2022. Theo phương án, có 99 hộ dân có đất bị thu hồi, tổng số tiền đền bù là 4,5 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến nay, mới có 2 hộ nhận tiền đền bù; các hộ còn lại chưa chịu nhận tiền đền bù. Huyện đang tiếp tục triển khai, tháo gỡ khó khăn vướng mắc, tạo đồng thuận trong người dân.

Theo như báo cáo của UBND tỉnh Cao Bằng, đại diện chủ đầu tư dự án cho hay, do chưa thể vận hành, phát điện và không có nguồn thu, để trả lãi và vốn vay ngân hàng, công ty đang bên bờ vực phá sản.

Cán bộ kỹ thuật và công nhân Nhà máy thủy điện Khuổi Luông bị thất nghiệp, thu nhập thấp. Công ty cũng tốn nhiều chi phí để duy tu, bảo dưỡng nhà máy.

Đến bây giờ chỉ còn mấy ngày nữa là tròn 3 năm nhà máy phải nằm “đắp chiếu”, giống như một đống bê tông nằm giữa dòng sông chỉ vì các cấp chính quyền tỉnh Cao Bằng chưa thực hiện công tác đền bù GPMB, bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư để đưa dự án vào hoạt động.

Theo tính toán của Công ty, 3 năm nhà máy nằm “đắp chiếu” ngân sách nhà nước hụt thu khoảng gần 26 tỷ đồng tiền thuế, phí mà nếu nhà máy vận hành, phát điện, công ty có thể đóng góp cho ngân sách.

Liên quan đến sự việc này, trao đổi với PV Báo Pháp luật Việt Nam, ông Nguyễn Trung Thảo, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng cho biết: “Đúng là hiện nay công tác GPMB vẫn chưa thực hiện xong khiến cho nhà máy thuỷ điện không thể hoạt động từ nhiều năm nay, nguyên nhân là do người dân chưa đồng thuận”.

Ông Thảo cũng lý giải, việc người dân chưa đồng thuận là do họ mong muốn nhà máy thuỷ điện chỉ được điều chỉnh mực nước dâng là 186,5m, chứ nếu điều chỉnh lên 190,5m thì phạm vi ảnh hưởng sẽ rất rộng, chính vì vậy mà chính quyền địa phương vẫn đang vận động, thuyết phục người dân chấp hành các quy định của tỉnh để công tác GPMB được tiến hành một cách nhanh nhất.

Theo đại diện Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển công nghiệp Đông Bắc cho biết, việc GPMB là trách nhiệm của chính quyền địa phương không phải của doanh nghiệp, doanh nghiệp đã bỏ hàng trăm tỷ đồng lên tỉnh miền núi Cao Bằng để đầu tư, tạo công văn việc làm và tăng nguồn thu thuế cho ngân sách địa phương, giờ chính quyền cứ “đủng đỉnh” phần trách nhiệm của mình là GPMB thì doanh nghiệp làm sao chịu nổi, khi mà mỗi tháng đều phải đóng tiền lãi ngân hàng, cứ như vậy thì doanh nghiệp nào lên đầu tư trên tỉnh này cũng có nguy cơ bị phá sản.

Báo Pháp luật Việt Nam đề nghị Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Cao Bằng cần chỉ đạo mạnh mẽ, quyết liệt hơn nữa trong công tác GPMB, sớm có mặt bằng sạch để Nhà máy thuỷ điện Khuổi Luông đi vào hoạt động, tránh tình trạng dư luận hiểu nhầm về việc tỉnh Cao Bằng đang thực hiện theo kiểu “trước trải thảm đỏ, sau rải đinh”.

Trước khi doanh nghiệp đổ tiền vào dự án Nhà máy thủy điện Khuổi Luông, các cơ quan chức năng tỉnh Cao Bằng đã khảo sát, đánh giá, phân tích, sau đó là ban hành hàng loạt văn bản phê duyệt việc triển khai dự án Nhà máy thủy điện, thậm chí tỉnh Cao Bằng cũng làm văn bản xin ý kiến Bộ Công Thương và Bộ này đã chấp thuận cho phép nhà đầu tư thực hiện với cao trình tích nước là 190,05m, công suất lắp máy 4,4MW.

Nhưng sau khi bỏ 170 tỷ đồng đầu tư nhà máy xong thì các cơ quan chức năng của tỉnh Cao Bằng lại chậm GPMB với lý do là người dân chưa đồng thuận, để giảm phạm vi ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp cần tính toán hạ độ cao mực nước và công suất lắp máy.

Chính những động thái "tiền hậu bất nhất" này của chính quyền tỉnh Cao Bằng đã khiến cho doanh nghiệp thiệt hại nặng nề khi mà Nhà máy đã hoàn thành nhưng không thể hoạt động trong thời gian gần 3 năm qua. Doanh nghiệp thì không có thu, Nhà nước thì không có thuế dẫn đến thiệt đơn thiệt kép.

Báo Pháp luật Việt Nam sẽ tiếp tục thông tin về sự việc này.