Những ngày này, khu vực quảng trường nơi đặt Biểu tượng Cá Ông thuộc dự án chỉnh trang đường Thùy Vân (phường Vũng Tàu, TP.HCM) luôn rộn ràng bước chân người dân và du khách. Giữa nền trời xanh, biển rộng và không gian công viên ven bờ được chỉnh trang đồng bộ, công trình nổi bật, thu hút hàng trăm lượt khách mỗi ngày dừng chân chiêm ngưỡng, chụp ảnh và tận hưởng không gian công cộng mới của phố biển.
Biểu tượng Cá Ông là hạng mục nghệ thuật trọng tâm trong tổng thể dự án chỉnh trang trục Thùy Vân, dự án quy mô lớn nhằm tái cấu trúc không gian Bãi Sau, hình thành tuyến công viên biển dài hơn 3 km, hướng tới xây dựng diện mạo đô thị Vũng Tàu hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc văn hóa biển.
 |
| Biểu tượng Cá Ông – điểm nhấn nghệ thuật trung tâm của Quảng trường biển Thùy Vân – nổi bật giữa không gian mở ven biển. |
Ngay từ khi hoàn thiện, tượng Cá Ông đã nhanh chóng trở thành điểm nhấn mới của Bãi Sau. Không chỉ là một địa điểm check-in, công trình từng bước định vị vai trò như một biểu tượng văn hóa, nghệ thuật, góp phần làm giàu trải nghiệm du lịch và đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân cũng như du khách.
Tác phẩm do nhà điêu khắc Nguyễn Hồng Dương, Giám đốc Công ty TNHH Mỹ thuật Ánh Dương (TP.HCM), trực tiếp thiết kế và thi công. Ông là tác giả nhiều công trình điêu khắc quy mô lớn trên cả nước như tượng đài Chiến khu Đ cao 46 m bằng đồng đỏ (Bình Dương), phù điêu Chiến thắng Mậu Thân 1968 (Bình Chánh, TP.HCM), quần thể tượng đài Nghĩa trang Hàng Keo - Ma Thiên Lãnh (Côn Đảo)…
Ở Biểu tượng Cá Ông, người xem dễ dàng cảm nhận ngôn ngữ tạo hình mạnh mẽ nhưng giàu cảm xúc. Hình tượng Cá Ông (cá voi) được khắc họa trong tư thế vươn mình từ biển lớn, thân uốn cong theo nhịp sóng, các vây dang rộng, hòa cùng không gian bao la của đại dương. Tổng thể bố cục tạo thành trục chuyển động hướng lên, gợi cảm giác phóng khoáng, tràn đầy sinh lực, một thủ pháp quen thuộc của điêu khắc hoành tráng đương đại nhằm khẳng định tinh thần chinh phục không gian.
Điểm đặc biệt của tác phẩm nằm ở đôi mắt Cá Ông được xử lý tinh tế, không dữ dội mà hiền hòa, tươi vui, mang nguồn năng lượng tích cực. Chi tiết này tạo nên “linh hồn” cho tác phẩm, giúp hình tượng khổng lồ trở nên gần gũi, thân thiện với công chúng.
 |
| Hình tượng Cá Ông vươn mình từ biển lớn, thân uốn cong theo nhịp sóng, thể hiện sức sống đại dương và tinh thần khoáng đạt của đô thị biển. |
Các mảng khối lớn được tổ chức chắc khỏe, liền lạc, kết hợp hài hòa với đường nét mềm mại của sóng nước, tạo nên sự cân bằng giữa sức mạnh, vẻ đẹp và cảm xúc, đáp ứng yêu cầu khắt khe của một tác phẩm điêu khắc công cộng trong không gian mở ven biển.
Tượng Cá Ông được đặt giữa hồ nước, kết hợp hệ thống phun nước và chiếu sáng nghệ thuật. Ban ngày, tác phẩm nổi bật trên nền trời và biển, hòa quyện cùng thiên nhiên. Ban đêm, ánh sáng phản chiếu trên mặt nước tạo nên hiệu ứng lung linh, huyền ảo, gia tăng chiều sâu thị giác và cảm xúc cho người thưởng ngoạn.
Theo đại diện chủ đầu tư, tượng được đúc bằng đồng đỏ, cao 8,8 m, độ dày 20 mm. Đây là vật liệu phù hợp với công trình ven biển nhờ khả năng chống chịu tốt với hơi muối, gió biển và điều kiện thời tiết khắc nghiệt, giúp tuổi thọ công trình dự kiến trên 100 năm. Bề mặt tượng được xử lý tinh xảo, giữ sắc độ tự nhiên của kim loại, tạo hiệu ứng ánh sáng biến đổi theo từng thời điểm trong ngày, giúp tác phẩm luôn mang diện mạo sống động.
 |
| Biểu tượng Cá Ông cao 8,8 m, đúc bằng đồng đỏ, được thiết kế phù hợp với điều kiện khí hậu biển, dự kiến có tuổi thọ trên 100 năm. |
Công trình nằm trong Quảng trường Cá Ông rộng hơn 2.573 m², không gian mở dành cho sinh hoạt cộng đồng, tổ chức sự kiện và các hoạt động du lịch. Cùng với tháp Tam Thắng, tượng Cá Ông tạo thành cặp biểu tượng mới, góp phần định hình diện mạo tuyến công viên biển Bãi Sau – Thùy Vân.
Trong đời sống cư dân ven biển Việt Nam, Cá Ông từ lâu được tôn kính như vị thần hộ mệnh của đại dương, che chở ngư dân vượt qua bão tố, mang lại bình an, may mắn và những mùa biển bội thu. Việc lựa chọn hình tượng Cá Ông vì thế không chỉ mang ý nghĩa mỹ thuật, mà còn là sự tiếp nối mạch văn hóa tín ngưỡng biển, góp phần gìn giữ và làm mới giá trị truyền thống trong bối cảnh đô thị hóa.
Du khách Nguyễn Uyển Nhi chia sẻ, dù đã nhiều lần đến Vũng Tàu, nhưng lần này cảm nhận rõ sự thay đổi của Bãi Sau; tượng Cá Ông vừa hoành tráng vừa gần gũi, đặc biệt ấn tượng khi lên đèn vào buổi tối. Trong khi đó, chị Thùy Dung cho rằng quảng trường rộng rãi, thoáng mát, phù hợp cho sinh hoạt gia đình, giúp Vũng Tàu có thêm nhiều điểm đến mới để ghi lại kỷ niệm.
Việc hoàn thành dự án chỉnh trang Bãi Sau, với điểm nhấn là Biểu tượng Cá Ông cùng nhiều hạng mục quan trọng khác, đã góp phần nâng cao sức hấp dẫn du lịch, cải thiện hình ảnh đô thị và mở ra cách tiếp cận mới trong việc sử dụng nghệ thuật điêu khắc công cộng như một công cụ phát triển không gian đô thị bền vững.
Có thể khẳng định, Biểu tượng Cá Ông là tác phẩm điêu khắc công cộng mang giá trị nghệ thuật, văn hóa và xã hội rõ nét. Sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ tạo hình hiện đại, chất liệu bền vững và khả năng kết nối sâu sắc với văn hóa biển bản địa đã giúp công trình trở thành biểu tượng mới của phố biển Vũng Tàu.
