Bị cáo buộc rửa tiền trong vụ Mr Pips lừa đảo 1.300 tỷ đồng, Shark Bình có thể đối mặt với khung hình phạt nào?

Trong vụ án Mr Pips Phó Đức Nam (SN 1994, ở TP.HCM) lừa đảo 1.300 tỷ đồng, cơ quan điều tra cáo buộc Nguyễn Hòa Bình (SN 1981, tức Shark Bình) phạm tội “Rửa tiền”.

Bị truy tố cùng tội danh còn có 2 thuộc cấp của ông Bình tại Công ty Ngân Lượng là Trần Thị Thanh Tâm (SN 1993, ở Nghệ An) và Nguyễn Thị Nam (SN 1987, ở Bắc Ninh).

Theo điều tra, để thực hiện hành vi lừa đảo, Phó Đức Nam thống nhất với bộ phận tài vụ dưới quyền sẽ mở ví điện tử tại các công ty trung gian thanh toán, gồm Công ty Ngân Lượng nơi bị can Nguyễn Hòa Bình làm Chủ tịch.

Shark Bình còn cho Trần Thị Thanh Tâm thống nhất với Nam về Công ty Ngân Lượng sẽ thu phí sàn forex của Nam 2,5% cho giao dịch nạp và 1% cộng 1.000 đồng với giao dịch rút.

Quá trình chăm sóc sàn forex của Phó Đức Nam, bộ phận chăm sóc khách hàng do Tâm quản lý lập ra các nhóm Telegram, tên nhóm thường là tên sàn- Hỗ trợ kỹ thuật, ví dụ như “GKFX, hỗ trợ kỹ thuật”.

Cũng theo điều tra, dù biết các sàn forex của Phó Đức Nam vi phạm pháp luật nhưng do muốn tiếp tục cho ví ngân lượng của sàn forex tiếp tục hoạt động nhằm hưởng lợi nhuận từ việc thu phí giao dịch nên Bình đã chỉ đạo Nguyễn Thị Nam và Trần Thị Thanh Tâm không cung cấp thông tin ví thật của sàn.

Để thực hiện chỉ đạo của Shark Bình, trong thời gian từ tháng 6/2020 đến giữa năm 2021 khi có công văn của cơ quan công an xác minh ví của sàn forex của Phó Đức Nam, bị can Nguyễn Thị Nam nhắn tin qua Telegram chuyển cho Tâm.

Thay vào đó, nhóm này tạo lập dữ liệu nạp, rút của một ví ngân lượng khác (ví giả) để cung cấp cho cơ quan công an.

Sau đó, Tâm nhắn tin Telegram cho Phó Đức Nam để Nam chuyển lại thông tin hoặc chỉ đạo nhân viên sàn chuyển tài liệu.

Khi có công văn xác minh của cơ quan công an, Nguyễn Thị Nam sẽ chụp và gửi hình ảnh công văn cho Phó Đức Nam. Nam chỉ đạo nhân viên sàn gửi lại dữ liệu về các mã giao dịch (tiền nặp, tiền rút) và email ví ngân lượng để Nam tổng hợp làm công văn trả lời.

Quá trình điều tra xác định từ tháng 6/2020, là thời điểm đầu tiên khi Công ty Ngân Lượng có công văn phúc đáp cơ quan điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh, đến hết ngày 23/09/2022 là công văn cuối trả lời Công an tỉnh Bình Dương, có tổng số 150 bị hại chuyển vào các tài khoản ví Ngân Lượng với tổng số hơn 213 tỷ đồng.

Nhìn nhận vụ việc dưới góc độ pháp lý, Tiến sĩ luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng luật sư Chính Pháp (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) cho biết, theo nội dung kết luận điều tra, Nguyễn Hoà Bình đã thực hiện hành vi rửa tiền, hành vi này là tiếp tay, giúp sức cho hành vi phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của nhóm các bị can do Phó Đức Nam cầm đầu, gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc phát hiện, xử lý tội phạm.

Theo quy định của pháp luật, người nào biết rõ tài sản do phạm tội mà có nhưng vẫn chứa chấp, tiêu thụ hoặc đưa vào các giao dịch dân sự, kinh tế, các hoạt động đầu tư để che giấu nguồn gốc tài sản thì đây là những hành vi vi phạm pháp luật.

Kết luận điều tra của cơ quan điều tra cho rằng Nguyễn Hòa Bình và các đồng phạm biết rõ tài sản của Phó Đức Nam là phạm pháp nhưng vẫn thực hiện các giao dịch để xe giấu nguồn gốc tài sản nên hành vi cấu thành tội rửa tiền.

Theo quy định tại Luật Phòng chống rửa tiền 2012 và Bộ luật Hình sự 2015 các hành vi được quy định là rửa tiền bao gồm: Tham gia trực tiếp hoặc gián đoạn vào giao dịch tài chính, ngân hàng hoặc giao dịch khác để che giấu nguồn gốc bất hợp pháp của tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là người khác phạm tội mà có;

Sử dụng tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có trong công việc hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động khác; Che giấu thông tin về nguồn gốc, bản chất thực sự, vị trí, quá trình chuyển hoặc quyền sở hữu đối với tiền, tài sản do mình phạm tội mà có hoặc biết hay có cơ sở để biết là người khác phạm tội mà có hoặc ngăn cản việc xác minh các thông tin đó;

Thực hiện một trong các hành vi quy định tại các điểm a, b và c tài khoản này đối với tiền, tài sản được biết là có thể được từ việc chuyển nhượng, chuyển nhượng, chuyển đổi tiền, tài sản của người khác thực hiện hành vi phạm tội mà có.

Trợ giúp cho tổ chức, cá nhân có liên quan đến tội phạm trốn tránh trách nhiệm pháp lý bằng cách hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản phạm tội mà có; Kiếm chủ tài sản nếu tại thời điểm nhận tài sản đã biết rõ tài sản phạm tội mà có, nhắm tới việc hợp pháp hóa nguồn tài sản gốc.

Từ năm 2009, khi sửa đổi bộ luật hình sự, Việt Nam đã chính thức hình sự hóa hành vi rửa tiền, người thực hiện hành vi rửa tiền ở Việt Nam sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đến nay tội lừa tiền tiếp tục được quy định trong Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017 và 2025. Cụ thể, Điều 324 Bộ luật hình sự quy định, người phạm Tội rửa tiền sẽ bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm tù.

Trường hợp hành vi phạm tội rửa tiền với số tiền, tài sản phạm tội trị giá từ 500.000.000 đồng trở lên hoặc thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an toàn hệ thống tài chính, tiền tệ quốc gia thì người thực hiện hành vi phạm tội sẽ phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất quy định tại khoản 3, Điều 324 Bộ luật hình sự là phạt tù từ 10 năm đến 15 năm.

Bởi vậy hình phạt mà người phạm tội rửa tiền có thể phải đối mặt cao nhất tới 15 năm tù. Việc quyết định hình phạt cụ thể do tòa án quyết định trên cơ sở kết quả tranh tụng công khai tại phiên tòa, trên cơ sở đánh giá tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, nhân thân của người phạm tội và các tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Điều đáng chú ý Nguyễn Hòa Bình đang bị điều tra về nhiều tội danh trong đó có tội rửa tiền trong vụ án này. Trường hợp bị kết tội thì tòa án sẽ quyết định hình phạt một mức phạt tù có thời hạn, sau này xét xử đối với các tội danh khác mà bị kết tội thì tòa án sẽ tổng hợp hình phạt theo nguyên tắc mức hình phạt chung không quá 30 năm tù.