“Bệnh tử” não mô cầu đã có vắc xin thế hệ mới, tiêm tại Hệ thống tiêm chủng VNVC

Vắc xin não mô cầu thế hệ mới MenACYW do hãng dược phẩm Sanofi (Pháp) sản xuất từ nhà máy đặt tại Mỹ.

Vắc xin giúp phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến hàng đầu là A, C, Y, W-135 gây ra các bệnh nguy hiểm như viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết với hơn 135.000 ca tử vong mỗi năm trên toàn cầu.

Đặc biệt, bệnh có thể gây tình trạng nhiễm khuẩn tối cấp khiến người bệnh trẻ em và người lớn có thể tử vong chỉ sau vài giờ.

Khác với loại vắc xin não mô cầu trước đây giới hạn độ tuổi tiêm đến 55 tuổi, vắc xin MenACYW được chỉ định tiêm cho trẻ từ 12 tháng tuổi và người lớn không giới hạn độ tuổi, dự kiến sẽ mở rộng cho trẻ từ 6 tuần tuổi trong thời gian tới.

Vắc xin Men ACYW ứng dụng công nghệ đột phá, sử dụng protein cộng hợp từ giải độc tố uốn ván (TT) có cấu trúc liên kết phân tử hiện đại, giúp kích thích đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững, đồng thời giảm tỷ lệ người lành mang trùng, góp phần cắt đứt chuỗi lây truyền trong cộng đồng.

Theo thống kê, có đến 50% người bệnh mắc não mô cầu sẽ tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Trong số ít bệnh nhân sống sót, 10-20% phải đối mặt với các di chứng nặng nề như mất thính lực, mù lòa, đoạn chi, rối loạn thần kinh, đặc biệt trẻ sơ sinh có tỷ lệ di chứng lên tới 50%.

Một nghiên cứu dữ liệu từ Cơ quan Y tế Công cộng Anh, gần 90% trẻ em và thanh thiếu niên mắc bệnh sẽ tử vong do bệnh não mô cầu xâm lấn xảy ra trong vòng 24 giờ kể từ khi chẩn đoán.

Lý do, bệnh não mô cầu thường khởi phát âm thầm với các triệu chứng như sốt, đau đầu, đau họng… dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thông thường, dẫn đến điều trị muộn và bỏ qua “giai đoạn vàng”.

Tại Việt Nam, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, cả nước đã ghi nhận hàng chục ca mắc, trong đó có 2 ca tử vong do não mô cầu.

Tháng 6/2025, Viện Pasteur TP.HCM đã cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch não mô cầu tại khu vực phía Nam. Vi khuẩn não mô cầu thường trú ở vùng hầu họng, lây qua đường hô hấp.

Trong cộng đồng, từ 5-25% người mang vi khuẩn không có triệu chứng nhưng vẫn phát tán mầm bệnh là nguồn lây khó kiểm soát.

Cho hai con 10 và 14 tuổi tiêm vắc xin, chị Trịnh Thị Phương Tâm (40 tuổi, TP HCM) cho biết tìm hiểu bệnh gây tử vong cao, di chứng nặng nề, nhất là ở trẻ em nên muốn phòng ngừa sớm cho con.

Trước đó, chị đã cho hai con tiêm vắc xin não mô cầu nhóm BC. Chị hy vọng các con sẽ được bảo vệ, phát triển khỏe mạnh.

Bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng nhận định: “Trước nguy cơ các loại vi rút, vi khuẩn dễ dàng lan rộng trong bối cảnh giao lưu kinh tế, xã hội và du lịch toàn cầu ngày càng gia tăng, việc các nhà sản xuất vắc xin như Sanofi nghiên cứu phát triển các loại vắc xin não mô cầu thế hệ mới với công nghệ đột phá mở rộng phổ bảo vệ, tăng hiệu quả, an toàn hơn và phù hợp với mọi lứa tuổi là thành tựu lớn của công nghệ y tế, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng hiệu quả”.

Tại lễ ra mắt, bác sĩ Kuharaj Mahenthiran, Giám đốc Y khoa Vắc xin Sanofi Việt Nam cho biết não mô cầu là bệnh lý gây ám ảnh có thể khiến người khỏe mạnh rơi vào nguy kịch chỉ trong vài giờ. Dù được điều trị kịp thời, 10-15% bệnh nhân vẫn có thể tử vong.

“Vắc xin não mô cầu thế hệ mới MenACYW đã được phê duyệt tại hơn 70 quốc gia và triển khai tiêm chủng tại gần 40 quốc gia kể từ năm 2021.

Với chỉ định độ tuổi rộng và nền tảng nghiên cứu vững chắc, vắc xin này sẽ đóng vai trò then chốt, là bước tiến lớn trong việc bảo vệ người dân Việt Nam khỏi bệnh do não mô cầu”, ông Kuharaj Mahenthiran nhấn mạnh.

Theo bác sĩ Chính, các vắc xin não mô cầu không có miễn dịch chéo, do đó người dân nên tiêm phối hợp các loại vắc xin để phòng đầy đủ cả 5 nhóm huyết thanh não mô cầu gây bệnh.

Tùy theo lịch sử tiêm chủng, tình hình dịch tễ, độ tuổi và nhu cầu…, bác sĩ sẽ chỉ định loại vắc xin và lịch tiêm phù hợp để đạt hiệu quả bảo vệ tối ưu nhất.