Bệnh sởi lây lan mạnh, 5 trường hợp đã tử vong

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, trên thế giới, tình hình dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp, trong đó một số bệnh có vaccine phòng bệnh từ lâu (như sởi, ho gà...) có xu hướng gia tăng tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Bệnh sởi lây truyền rất nhanh qua đường hô hấp, 90% người chưa có miễn dịch sẽ mắc bệnh nếu tiếp xúc gần với bệnh nhân sởi. Trung bình 1 người mắc bệnh có thể lây cho 12-18 người khác và chỉ có thể cắt đứt sự lây truyền khi miễn dịch cộng đồng đạt ít nhất 95%.

Theo Bộ trưởng, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, thậm chí viêm não dễ dẫn đến tử vong. Bệnh đặc biệt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ, trẻ suy dinh dưỡng.

Năm 2024, WHO cảnh báo việc gia tăng số ca mắc bệnh sởi và nguy cơ bùng phát dịch sởi tại nhiều khu vực trên toàn thế giới. Trong 5 năm qua, dịch sởi đã bùng phát ở 103 quốc gia, nguyên nhân chính là do tỷ lệ tiêm vaccine thấp (80% hoặc ít hơn).

Tại Việt Nam, biến đổi khí hậu làm cho tình hình dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, số ca mắc sởi có xu hướng tăng.

Tại Hội nghị, ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước đã ghi nhận rải rác 40.000 trường hợp nghi mắc sởi, đã có 5 trường hợp tử vong liên quan đến sởi tại TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương và Bình Phước. Số ca mắc sởi từ đầu năm 2025 đến nay tăng cao so với cùng kỳ năm 2024 (cùng kỳ năm 2024 là 111 trường hợp).

Hiện nay, số trường hợp nghi mắc sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (chiếm 57%), miền Trung (19,2%), miền Bắc (15,1%), Tây Nguyên (8,7%). So với giai đoạn dịch sởi tăng mạnh từ tháng 6 đến tháng 12/2024. Năm 2025 số ca mắc sởi trên cả nước vẫn tiếp tục tăng nhưng đã có dấu hiệu chững lại.

Trong số các ca sốt phát ban, tập trung chủ yếu ở nhóm trẻ từ 9 tháng tuổi đến dưới 15 tuổi (chiếm 72,7%); dưới 6 tháng tuổi chiếm 5,4% và từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tháng tuổi là 9,9% (đây là 2 nhóm chưa đến độ tuổi tiêm chủng). Trong số các ca mắc sởi có tới 90,8% ca chưa tiêm vaccine sởi; 4,9% không rõ tiền sử tiêm chủng và 4,3% đã tiêm chủng.

Từ 9/2024, đã có 31 tỉnh/thành phố đã triển khai tiêm vaccine sởi cho trẻ độ tuổi 1-10 tuổi và nhân viên y tế theo kế hoạch phòng, chống dịch sởi. Một số tỉnh triển khai tiêm chậm, vẫn ghi nhận số ca mắc tăng.

Bộ Y tế dự báo, dịch sởi đang có xu hướng chung giảm, nhưng vẫn chưa dừng lại hoàn toàn. Người dân và các địa phương vẫn cần hết sức thận trọng với nguy cơ bùng phát dịch. Dự kiến, số ca sốt phát ban nghi sởi sẽ tiếp tục được ghi nhận trên phạm vi cả nước. Đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao như các tỉnh miền núi, nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế và các địa phương có tỷ lệ tiêm chủng thấp là những khu vực dễ bùng phát dịch nhất.

Trước tình hình diễn biến phức tạp của bệnh sởi, Bộ Y tế đã chủ động chỉ đạo, triển khai các hoạt động phòng chống dịch tại các địa phương. Đặc biệt, tổ chức thực hiện kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch sởi.

Năm 2025, trước diễn biến ghi nhận số mắc bệnh ở trẻ chưa đến độ tuổi tiêm chủng mắc sởi, Bộ Y tế tiếp tục đề xuất Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hỗ trợ vaccine và ban hành Kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch sởi năm 2025.

Đến nay, đã có 28 tỉnh, thành phố đã kết thúc chiến dịch tiêm vaccine phòng, chống dịch sởi giai đoạn 1 và còn 3 địa phương (Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang) đang tiếp tục tiêm bù, tiêm vét.

Riêng việc triển khai tiêm vaccine sởi cho nhóm trẻ từ 6-9 tháng tuổi, đến nay đã có 25/25 tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch và triển khai tiêm vào cuối tháng 2-3/2025 riêng tỉnh Kon Tum dự kiến triển khai từ tuần 3 tháng 3/2025; TP Hồ Chí Minh triển khai từ tháng 11/2024.