“Báu vật” ở vùng cao Ba Chẽ có gì đặc biệt khiến bà con thoát nghèo
Từ sản phẩm thảo dược mọc tự nhiên trong rừng, loài cây này đã được nhân dân xem như báu vật, giúp bà con thoát nghèo, phát triển kinh tế.
Đại tá Đinh Văn Nơi trúng cử Ủy viên UBND tỉnh Quảng Ninh nhiệm kỳ 2021-2026
Quảng Ninh: Khánh thành đường trục chính Trung tâm Khu đô thị Cái Rồng và Bến cảng Ao Tiên
Cảng vụ Đường thuỷ nội địa Quảng Ninh vượt khó đảm bảo an toàn cảng, bến
Tin nên đọc
Hiệu quả kinh tế cao
Nhằm góp phần giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân, tận dụng điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển cây chè hoa vàng, huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) đã đẩy mạnh chuyển đổi một số diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng cây chè hoa vàng. Sau nhiều năm bén rễ trên mảnh đất vùng cao của huyện Ba Chẽ, cây chè đã từng bước khẳng định vị thế và trở thành cây trồng mũi nhọn của địa phương.
Tính đến đầu tháng 9/2022, tổng diện tích trồng chè hoa vàng của toàn huyện đã đạt khoảng 205 ha; trong đó, tập trung chủ yếu ở các xã Đồn Đạc, Đạp Thanh, Thanh Lâm, Thanh Sơn, Nam Sơn và Lương Mông. Với khoảng 100 ha cho thu hoạch, trong đó diện tích chè hoa vàng đã cho thu hoạch lá và hoa chiếm gần 50% doanh thu từ cây chè hoa vàng hàng năm trên địa bàn huyện đạt khoảng trên 20 tỷ đồng.
Hoa của chè hoa vàng khi chưa thu hoạch
Sản lượng thu hoạch hoa chè hoa vàng tươi bình quân 20 tấn/năm; lá chè hoa vàng tươi 65 tấn/năm. Chè hoa vàng bán ra thị trường với giá cao, khoảng từ 13-15 triệu đồng/kg hoa sấy khô, hoa tươi thu mua với giá trung bình 600.000 đồng/kg, lá tươi có giá 50.000 đồng/kg, lá khô là 300.000-500.000 đồng/kg.
Với giá trị kinh tế của cây chè hoa vàng cùng với sự hỗ trợ từ chương trình xây dựng nông thôn mới, chương trình 135, trong giai đoạn 2015-2017 huyện Ba Chẽ đã hỗ trợ 1,1 tỷ đồng cho 174 hộ dân tham gia dự án trồng cây chè hoa vàng tập trung. Sau hơn 10 năm được phát triển, chè hoa vàng đã mang lại đời sống kinh tế ổn định cho các hộ dân tham gia trồng.
Nếu như năm 2015, thu nhập bình quân đầu người của huyện là 17,5 triệu đồng đến năm 2022 đạt 55 triệu, tăng trên 37 triệu đồng/người/năm.
Chia sẽ với PV Pháp luật Việt Nam, chị Triệu Kim Liên, thôn Làng Cổng xã Đồn Đạc cho biết: "Gia đình trồng khoảng 500-600 gốc chè và mới thu hoạch được 3 năm gần đây, từ khi gia đình trồng cây chè này thì lợi ích kinh tế nó cao rất nhiều so với trồng các cây khác, chỉ tội gia đình trồng ít quá, một vụ chỉ thu hoạch được 300-400 triệu. Năm nay gia đình cũng đang chuẩn bị chiết cành để trồng thêm, ở đây có rất nhiều bà con dân bản trồng loại chè này, loại này nếu biết cách trồng và chăm bón thì cũng rất dễ, một năm làm 2 đến 3 lần cỏ và bón phân".
Mô hình trồng chè hoa vàng của ông Triệu Quý Bảo, thôn Bắc Cái, xã Đồn Đạc, huyện Ba Chẽ.
Không chỉ chị Liên, nhiều hộ dân khác ở xã Đồn Đạc cũng đều cảm nhân thấy hiệu quả kinh tế cao từ việc trồng loại cây dược liệu quý báu này. Ông Triệu Quý Bảo, thôn Bắc Cái, xã Đồn Đạc, một trong những người dân vừa ươm giống và trồng chè hoa vàng cho biết thêm. "Hiện ông đang cho ươm giống chè hoa vàng, nếu bán đổ xô cây từ 15- 20 phân thì có giá khoảng 20 nghìn đồng một cây, cây tự ươm trông lên sau một năm vẫn cho ra hoa.
Vườn ươm cây giống của ông Triệu Quý Bảo có giá bán 20 nghìn đồng/1 cây cao từ 15-20 cm.
Theo ông Bảo trước đây gia đình ông chuyên trồng cây quế và cây sa mộc và keo nhưng bây giờ trồng chè hoa vàng thì hiệu quả kinh tế nó cao hơn, cây chè hoa vàng năm nào nó cũng cho thu hoạch, bình quân 1 cây một năm cho 170-180 hoa/1 cây.
"Tương đương khoảng 1 kg hoa tươi nếu bán ra thì được khoảng 1 triệu đồng/ cây năm. Việc chăm sóc chè hoa vàng rất đơn giản, cứ phát quang, thỉnh thoảng cho tý phân là được, với lại cậy chè hoa vàng ưa ấm ướt mình phải trồng nơi bóng râm thì lá nó xanh còn nếu trồng nơi có ánh nắng nhiều thì lá nó vàng", ông Triệu Quý Bảo cho biết thêm.
Phát triển bền vững
Năm 2019, để xác định được những hoạt tính của loài cây này, huyện Ba Chẽ đã phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học công nghệ Việt Nam gửi mẫu sang Phòng thí nghiệm BioDetection Systems (BDS) của Hà Lan để phân tích, đánh giá các hoạt chất. Kết quả cho thấy: trà hoa vàng (Golden Camelia) với các khả năng, đặc tính quý như chống ung thư, chống lão hóa, tác dụng chống nội tiết tố (hoóc môn) và chống rối loạn chuyển hóa, tác dụng tăng cường chuyển hóa và tác dụng ức chế miễn dịch, kháng khuẩn tốt…
Quy trình chế biến chè hoa vàng Ba Chẽ.
Với mong muốn khắc phục sự suy giảm, "chảy máu" thảo dược quý, huyện Ba Chẽ đã có nhiều cách làm thiết thực để bảo tồn chất lượng giống và phát triển vùng nguyên liệu trà hoa vàng phục vụ cho việc xây dựng sản phẩm OCOP chất lượng, phát triển bền vững.
Thời gian qua huyện Ba Chẽ đã hành lập tổ hợp ký hợp đồng với Công ty cổ phần kinh doanh lâm sản Đạp Thanh trong việc hỗ trợ về kỹ thuật, giống, vật tư đồng thời bao tiêu nguyên liệu...
Cùng đó, huyện đã xây dựng Quy hoạch Khu trung tâm sản xuất giống và chế biến tập trung cây trà hoa vàng tại xã Đạp Thanh và giao Công ty cổ phần kinh doanh lâm sản Đạp Thanh quản lý khu vườn ươm, xưởng chế biến trà. Mỗi năm, Công ty cung ứng được trên 200.000 cây giống trà hoa vàng các loại, chế biến 30 tấn lá và 10 tấn hoa tươi.
Ngoài ra, Ba Chẽ đã tích cực, chủ động kêu gọi thu hút, vận dụng cơ chế chính sách đặc biệt ưu đãi đối với các doanh nghiệp, cá nhân, hộ gia đình đầu tư trong lĩnh vực phát triển, chế biến dược liệu.
Đến nay, đã có Công ty cổ phần Phú Khang HT hiện đã lập dự án trồng 250ha trà hoa vàng tập trung ở xã Thanh Sơn, kết hợp chế biến dược liệu tại chỗ và phát triển du lịch sinh thái. Cùng với đó còn có Công ty CP Dược vật tư y tế Quảng Ninh được thuê đất để thực hiện trồng, chế biến, tiêu thụ sản phẩm và đầu tư phát triển vùng trồng dược liệu tập trung theo hướng GACP trên địa bàn huyện Ba Chẽ.
Huyện Ba Chẽ đã ký thoả thuận hợp tác với Công ty TNHH MTV Dược khoa, Trường Đại học Dược Hà Nội về xây dựng vườn giống gốc, vườn nhân giống, triển khai các hạng mục phục vụ cho việc chế biến và sản xuất các sản phẩm từ trà hoa vàng, hình thành và hỗ trợ vận hành hệ thống chuỗi giá trị sản xuất trà hoa vàng tại huyện Ba Chẽ. Những mô hình này mở ra cơ hội giúp địa phương tiến tới nhân rộng diện tích cây trà hoa vàng theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung.
Sản phẩm thương hiệu chè hoa vàng Ba Chẽ sau khi chế biến và được đóng gói.
Ông Khiếu Anh Tú – Phó chủ tịch UBND huyện Ba Chẽ cho biết: “Hiện nay, để đảm bảo thu mua, bao tiêu sản phẩm cho người dân trồng trà hoa vàng, trên địa bàn có 2 cơ sở thu mua, chế biến sản phẩm.
Trước đây trên địa bàn huyện chỉ có một cơ sở thu mua ở xã Đạp Thanh nên người dân có số lượng hoa ít thường ngại đi bán vì đường xa, dẫn đến hoa nở quá thì, không còn giá trị kinh tế cao. Ngoài ra thời gian tới để thương hiệu và giá trị của cây chè hoa vàng được nhiều người biết đến thì chính quyền địa phương đang làm thủ tục báo cáo UBND tỉnh, để tỉnh thẩm định báo cáo Trung ương phát triển sản phẩm chè hoa vàng thành danh hiệu cấp quốc gia.
Hiện sản phẩm chè hoa vàng sau khi được chế biến thành phẩm chủ yếu bán sản phẩm OCOP là chính, chưa phát triển rộng rãi ra thị trường bên ngoài. Chúng tôi rất hy vọng khi sản phẩm này thành sản phẩm 5 sao của cấp quốc gia thì chè hoa vàng thương hiệu huyện Ba Chẽ sẽ được nhiều người biết hơn về giá trị của cây chè hoa vàng này.
Đối với huyện Ba Chẽ thì việc phát triển cây trồng dược liệu ngay từ cuối năm 2018 đến đầu năm 2019 chính quyền đã xây hẳn một đề án phát triển dự liệu trên địa bàn huyện về đề án này, sau đó đến năm 2020 tại Đại hội huyện Đảng bộ lần thứ 25 thì đã được đưa vào nghị quyết. Hiện trên địa bàn huyện có độ tầm khoảng gần 200 hecta chè hoa vàng và đang phấn đấu đến 2025 thì huyện Ba Chẽ sẽ trở thành trung tâm kinh tế, nông nghiệp và dược liệu của toàn tỉnh với khoảng 400 ha chè hoa vàng”.
Việc phát triển mô hình trồng trà hoa vàng tại các xã vùng cao của huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh đang mang lại nhiều tín hiệu tốt. Ngoài việc nâng cao thu nhập cho bà con, việc phát triển quy mô ươm trồng và sản xuất diện rộng cũng giúp huyện Ba Chẽ phát triển kinh tế, góp phần nâng tầm giá trị thương hiệu chè hoa vàng đạt tiêu chuẩn 5 sao cấp Quốc gia, hướng tới là một trong 6 sản phẩm chủ lực cấp quốc gia và đưa Ba Chẽ là một trong 3 vùng dược liệu quý theo như quy hoạch của tỉnh Quảng Ninh.
