Bầu cử - Quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân

Thông qua lá phiếu của mình, người dân trực tiếp bầu ra những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và trách nhiệm để tham gia vào bộ máy của Nhà nước. Vì vậy, bầu cử vừa là quyền vừa là nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi công dân Việt Nam.

Mỗi lá phiếu đều mang ý nghĩa lớn lao

Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, là ngày hội lớn của toàn dân.

Bầu cử còn là dịp để mỗi người thể hiện trách nhiệm với cộng đồng và tương lai đất nước. Mỗi lá phiếu được cân nhắc kỹ lưỡng sẽ góp phần lựa chọn những đại biểu có tâm, có tầm, đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Thực hiện quyền bầu cử còn thể hiện tin thần thượng tôn pháp luật và ý thức công dân.

Thông qua lá phiếu của mình, mỗi công dân trực tiếp tham gia lựa chọn những đại biểu ưu tú, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân trong bộ máy Nhà nước.

Mỗi lá phiếu tuy nhỏ bé nhưng lại mang trong đó niềm tin, trách nhiệm và kỳ vọng của người dân đối với sự phát triển của đất nước. Khi cầm lá phiếu trên tay, cử tri đang gửi gắm mong muốn về một đội ngũ đại biểu có đủ tâm, đủ tầm để đại diện cho nhân dân, góp phần xây dựng Nhà nước ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Việc tham gia bầu cử đầy đủ, đúng quy định không chỉ thể hiện ý thức trách nhiệm của công dân mà còn góp phần bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, công bằng và đúng pháp luật.

Khi mỗi công dân tham gia bỏ phiếu đúng quy định, đúng thời gian,... là cách góp phần xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Sự tham gia đông đảo cả cử tri không chỉ làm nên thành công của ngày bầu cử mà còn thể hiện niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước ta.

Thực tế cho thấy, các đại biểu được bầu vào Quốc hội và HĐND chính là những người thay mặt nhân dân quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương. Vì vậy, việc lựa chọn đúng người, xứng đáng với sự tín nhiệm của cử tri có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình, mỗi cử tri cần chủ động tìm hiểu thông tin về các ứng cử viên, nắm rõ tiêu chuẩn của đại biểu dân cử, từ đó đưa ra sự lựa chọn sáng suốt.

4 nguyên tắc bảo đảm dân chủ trong bầu cử

Tại Điều 7 Hiến pháp năm 2013 và Điều 1 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND quy định, việc bầu cử ở nước ta được tiến hành theo 4 nguyên tắc cơ bản: Phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Đây là những nguyên tắc nền tảng, bảo đảm tính dân chủ, khách quan và công bằng của quá trình bầu cử.

Nguyên tắc phổ thông khẳng định mọi công dân Việt Nam, không phân biệt dân tộc, giới tính, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa, nghề nghiệp, đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND theo quy định của pháp luật (trừ những trường hợp bị tước quyền theo bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật hoặc mất năng lực hành vi dân sự). Nguyên tắc này thể hiện tính dân chủ rộng rãi, tạo điều kiện để mọi công dân thực hiện quyền bầu cử và ứng cử của mình.

Nguyên tắc bình đẳng bảo đảm tính khách quan, không thiên vị, để mọi công dân đều có khả năng như nhau tham gia bầu cử và ứng cử. Nguyên tắc này thể hiện ở chỗ, mỗi công dân chỉ được ghi tên vào một danh sách cử tri ở nơi cư trú; Mỗi người chỉ được ghi tên vào danh sách những người ứng cử ở 1 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội hoặc 1 đơn vị bầu cử đại biểu HĐND thuộc 1 đơn vị hành chính ở cấp tương ứng. Mỗi cử tri chỉ được bỏ 1 phiếu bầu đại biểu Quốc hội và 1 phiếu bầu đại biểu HĐND ở mỗi cấp; giá trị mỗi lá phiếu là như nhau, không có sự phân biệt.

Bình đẳng còn thể hiện ở việc phân bổ hợp lý cơ cấu, thành phần, số lượng người được giới thiệu ứng cử và đại biểu được bầu, bảo đảm tính đại diện của các vùng, miền, các tầng lớp nhân dân, các dân tộc thiểu số và phụ nữ có tỷ lệ đại diện hợp lý trong Quốc hội, HĐND.

Nguyên tắc trực tiếp đòi hỏi cử tri trực tiếp đi bầu, tự bỏ phiếu vào hòm phiếu để lựa chọn người xứng đáng. Pháp luật nghiêm cấm việc bầu thay, bầu hộ hoặc gửi thư bầu. Đối với cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật hoặc đang bị tạm giữ, tạm giam, Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ đến tận nơi để bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều được thực hiện quyền bầu cử của mình.

Nguyên tắc bỏ phiếu kín bảo đảm cử tri tự do lựa chọn người mình tín nhiệm, không bị tác động hay can thiệp bởi những điều kiện và yếu tố bên ngoài. Cử tri viết phiếu trong khu vực riêng, không ai được xem, được biết và can thiệp vào việc viết phiếu bầu. Cử tri cũng tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu, qua đó bảo đảm tính khách quan, trung thực của kết quả bầu cử.

Ngày 15/3/2026, khi cử tri cả nước cầm trên tay lá phiếu của mình, đó không chỉ là một hành động chính trị đơn thuần mà còn là khoảnh khắc mỗi người dân cảm nhận sâu sắc hơn về vai trò của mình đối với tương lai đất nước. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, mỗi lá phiếu không chỉ mang theo niềm tin mà còn mang theo trách nhiệm; không chỉ gửi gắm kỳ vọng cho một nhiệm kỳ mới mà còn góp phần mở ra hành trình đi tới những đỉnh cao phát triển mới của đất nước. Từ những lá phiếu giản dị của hàng chục triệu cử tri trên khắp mọi miền Tổ quốc, sức mạnh của nền dân chủ Việt Nam tiếp tục được bồi đắp. Chính từ sức mạnh ấy, từ sự đồng lòng của toàn dân, khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, vững vàng bảo vệ độc lập, chủ quyền và phát triển bền vững sẽ từng bước trở thành hiện thực trong những thập niên tới.