Trong bối cảnh kim ngạch nhập khẩu năm 2025 tăng trưởng mạnh mẽ, các hành vi bán phá giá và trợ cấp hàng hóa nước ngoài đang gây sức ép lớn lên thị trường nội địa.
 |
| Năm 2025, hàng loạt vụ việc liên quan đến thép cán nóng từ Trung Quốc và Ấn Độ đã bị đưa vào “tầm ngắm” điều tra chống bán phá giá và chống lẩn tránh. Ảnh IT |
Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và hàng triệu lao động, Bộ Công thương đã quyết liệt triển khai các biện pháp phòng vệ thương mại, thiết lập môi trường cạnh tranh công bằng cho các ngành công nghiệp nền tảng.
“Lá chắn” bảo vệ doanh thu
Theo báo cáo từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương), tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã khởi xướng điều tra tổng cộng 61 vụ việc phòng vệ thương mại (PVTM) đối với hàng hóa nhập khẩu.
Riêng trong năm 2025, cơ quan chức năng đã thực hiện rà soát, điều tra hàng chục vụ việc mới, tập trung vào các mặt hàng trọng điểm như kim loại cơ bản, hóa chất, nhựa và vật liệu xây dựng.
Đáng chú ý nhất là ngành thép – lĩnh vực đang chịu áp lực nặng nề từ hàng nhập khẩu. Chỉ riêng năm 2025, hàng loạt vụ việc liên quan đến thép cán nóng từ Trung Quốc và Ấn Độ đã bị đưa vào “tầm ngắm” điều tra chống bán phá giá và chống lẩn tránh.
Việc áp dụng 37 biện pháp PVTM đang có hiệu lực không chỉ là rào cản kỹ thuật hợp pháp mà còn là “lá chắn” bảo vệ quy mô doanh thu lên tới 600.000 tỷ đồng của các doanh nghiệp trong nước.
Không chỉ bảo vệ sản xuất, các biện pháp này còn đóng góp đáng kể cho ngân sách Nhà nước. Ước tính mỗi năm, số thuế thu được từ chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ đạt khoảng 1.600 tỷ đồng.
Điều này cho thấy sự thích ứng linh hoạt và ngày càng chuyên nghiệp của các doanh nghiệp nội địa trong việc chủ động phối hợp với cơ quan quản lý để bảo vệ “sân chơi” nhà trước các hành vi thương mại không lành mạnh.
Hiểu rõ quy trình pháp lý để tự vệ hiệu quả
Song song với việc bảo vệ thị trường trong nước, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng đang đối mặt với áp lực khi tiến sát ngưỡng kim ngạch 1.000 tỷ USD.
Tính đến cuối năm 2025, đã có 298 vụ việc điều tra từ 25 thị trường quốc tế nhắm vào hàng xuất khẩu của ta. Trong đó, Mỹ vẫn là thị trường “khắt khe” nhất với số vụ điều tra chiếm tới 33%.
Để giảm thiểu rủi ro, Bộ Công thương đã đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo sớm, theo dõi biến động của 422 mặt hàng tại 10 thị trường trọng điểm.
Thông tin trên báo, ông Chu Thắng Trung, Phó cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công thương) nhấn mạnh, việc dự báo chính xác các mặt hàng có nguy cơ bị kiện như thép, gỗ, da giày... đã giúp doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị hồ sơ, hiểu rõ quy trình pháp lý để tự vệ hiệu quả.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia áp dụng các kỹ thuật điều tra phức tạp như “kinh tế phi thị trường” hay “giá trị thay thế”, sự chủ động của doanh nghiệp và sự đồng hành của cơ quan quản lý được xem là chìa khóa để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu bền vững.
Việc nâng cao năng lực phòng vệ không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ lợi ích kinh tế mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.
