Nhiều doanh nghiệp ngang nhiên khai thác cát không đúng quy định khi được kiểm tra thì trưng ra giấy phép khai thác mập mờ về thời gian. Việc núp bóng dự án để khai thác cát gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng và bức xúc trong dư luận suốt một thời gian dài...
Cát tặc núp bóng thực hiện dự án
Tháng 9/2016, Cảng vụ Đường thủy Nội địa Hưng Yên đã phát hiện Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng (có trụ sở thôn Duyên Linh, xã Đông Ninh, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) đang tiến hành hút cát trái phép và tiến hành lập biên bản xử phạt hành chính Doanh nghiệp này với số tiền 7,5 triệu đồng.
Theo tìm hiểu, tháng 1/2016 Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng có đơn gửi Cục Đường thủy Nội địa Việt Nam (ĐTNĐ VN) xin chấp thuận phương án cải tạo vùng nước trước cảng, tức là hút cát với khối lượng 14.733,93 mét khối.
Ngày 29/6/2016, Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng tiếp tục có “Đơn đề nghị chấp thuận lại chủ trương đầu tư xây dựng cảng thủy nội địa” gửi Cục ĐTNĐ VN xin hút tiếp 17.162,50 mét khối cát.
Các đơn đề nghị này đều được ông Hoàng Minh Toàn - Phó Cục Trưởng - ký Công văn chấp thuận cho phép Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng cải tạo vùng nước trong 60 ngày và phục vụ thi công xây dựng cảng thủy nội địa.
Tuy nhiên đến tháng 9/2016, Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng bị Cảng vụ ĐTNĐ Hưng Yên phát hiện sai phạm và xử phạt.
 |
| Bãi tập kết cát của DN Sáu Hằng. |
Chủ Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng thừa nhận sai phạm hút cát trong mùa mưa lũ nhưng lại đưa ra cho đoàn kiểm tra Công văn của Cục ĐTNĐ Việt Nam chấp thuận cho Doanh nghiệp này xây cảng thủy nội địa Đông Ninh và được múc cát để “cải tạo vùng nước phục vụ thi công xây dựng cảng”.
Một vụ việc khác tại Hà Nội, vào tháng 11/2016 Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Anh Tùng cũng bị Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội bắt về hành vi “Vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên” theo điều 172 Bộ luật hình sự.
Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ Anh Tùng do bà Phạm Thị Nguyệt Nga (46 tuổi) làm giám đốc đăng ký 28 ngành nghề kinh doanh, trong đó có ngành nghề khai thác cát, sỏi, buôn bán vật liệu xây dựng, nạo vét lòng sông.
Công ty có bãi kinh doanh vật liệu xây dựng tại bãi Bạc thuộc tổ dân phố Đông Ngạc 1, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Giữa năm 2014, công ty này ký hợp đồng với Công ty cổ phần đầu tư Xây dựng và Thương mại Sơn Hà lập hồ sơ khảo sát, đề nghị cơ quan chức năng phê duyệt dự án nạo vét đường thủy nội địa, tận thu sản phẩm đoạn cạn Thượng Cát - Võng La.
Sau khi Cục ĐTNĐ VN chấp thuận dự án, UBND Hà Nội đã cấp giấy chứng nhận đầu tư, giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Anh Tùng, nêu rõ vị trí, khối lượng nạo vét.
Theo tài liệu của cơ quan điều tra, lợi dụng việc được cấp phép này, từ tháng 1 đến tháng 4/2015, công ty của bà Nga đã khai thác cát không đúng vị trí trong giấy phép với tổng khối lượng hơn 835.000 m3, đã bán hơn 450.000 m3.
Hội đồng định giá tư pháp xác định thiệt hại cho Nhà nước do việc khai thác cát trái phép này là trên 8,3 tỷ đồng.
Ngoài ra, cơ quan cảnh sát điều tra xác định hành vi khai thác cát trái phép còn gây thiệt hại phi vật chất, như sạt lở bờ bãi, đê điều, ảnh hưởng đến dòng chảy, việc đi lại của người dân, gây tiếng ồn, ô nhiễm môi trường và gây bức xúc trong nhân dân.
 |
| Cục ĐTNĐ VN cần nhìn nhận lại những dự án nạo vét luồng lạch, để tránh việc doanh nghiệp lợi dụng dự án để trục lợi.. |
Trách nhiệm của Cục ĐTNĐ VN đến đâu?
Với 2 vụ việc điển hình kể trên, nhìn vào ai cũng có thể thấy việc doanh nghiệp lợi dụng việc được cấp phép thi công dự án để ngang nhiên khai thác cát.
Mỗi khi có đoàn kiểm tra, doanh nghiệp lại đưa ra tờ giấy phép như “bùa bảo hộ” cho hành động phi pháp của mình.
Dư luận đặt ra câu hỏi, liệu không có “bùa bảo hộ” là được sự chấp thuận của Cục ĐTNĐ VN cho thực hiện các dự án liệu 2 công ty kể có thể khai thác cát trái phép được không?
Xem xét kỹ hơn trường hợp của Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng với chiêu bài xây dựng cảng làm “tấm bình phong” để khai thác cát trái phép đem bán trục lợi.
Dư luận không thể không thắc mắc bởi có nhiều dấu hiệu “bất thường” xung quanh việc Cục ĐTNĐ VN cấp phép cho doanh nghiệp.
Theo đó, bến thủy nội địa Sáu Hằng đảm bảo cho tàu thuyền có mớn nước đầy tải đến 2m hoạt động nên đã được Sở GTVT Hưng Yên cấp giấy phép hoạt động bến thủy nội địa.
Thế nhưng, Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng vẫn có đơn gửi Cục ĐTNĐ VN xin chấp thuận phương án cải tạo vùng nước trước cảng đầu tư xây dựng cảng thủy nội địa.
Điều bất thường nữa là công văn của Cục ĐTNĐ VN luôn chấp thuận cho Doanh nghiệp thời gian “thi công” là 60 ngày nhưng không có thời gian bắt đầu và kết thúc.
Và như vậy, bất cứ lúc nào cơ quan chức năng có kiểm tra thì việc hút cát sông Hồng cả Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng cũng được tờ “bảo bối” bảo vệ(?)
Sau bị dư luận phản ánh về việc khai thác cát trái phép trên sông Hồng, rồi các cơ quan chức năng “sờ gáy”, thì Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng bất ngờ “xin dừng dự án”
Theo văn bản “về việc xin dừng thực hiện dự án xây dựng cảng” ngày 30/11/2016 được Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng gửi đến Cục ĐTNĐ VN, Doanh nghiệp này đưa ra lý do không bố trí được “nguồn nhân lực và khả năng tài chính đề nghị Cục ĐTNĐ cho phép Doanh nghiệp tạm dừng dự án đầu tư xây dựng cảng, chỉ tiếp tục hoạt động kinh doanh khai thác bến thủy nội địa”.
Với việc Doanh nghiệp tư nhân Sáu Hằng có văn bản gửi Cục ĐTNĐ VN xin tạm dừng dự án đầu tư cải tạo xây dựng cảng với lý do doanh nghiệp không đủ nguồn nhân lực và tài chính.
Sau này Doanh nghiệp có đủ nhân lực và khả năng tài chính sẽ tiếp tục thực hiện. Dư luận tiếp tục đặt câu hỏi rằng Cục ĐTNĐ VN, cụ thể là Phó Cục trưởng Hoàng Minh Toàn khi chấp thuận cho Doanh nghiệp tư nhân này thực hiện dự án nhiều lần có kiểm tra năng lực doanh nghiệp này hay không mà cấp phép dễ dàng như vậy?
Theo tìm hiểu của Phóng viên, hiện nay, khu bến bãi của Doanh nghiệp Sáu Hằng vẫn chất đầy cát.
Một lãnh đạo UBND xã Đông Ninh (huyện Khoái Châu) phản ánh, khu nhà điều hành của Doanh nghiệp Sáu Hằng xây trên đất 03 của dân và xây trên đất hành lang đê.
Hiện UBND xã đã báo cáo vụ việc này lên huyện để xử lý và cơ quan chức năng cũng đã xử phạt Doanh nghiệp Sáu Hằng về hành vi xây dựng trái phép này.
Qua 2 sự việc trên mà dư luận đã phản ánh đều có điểm chung là doanh nghiệp lợi dụng dự án để làm cát tặc và đều nổi lên vai trò quan trọng của cơ quan chức năng cấp phép cho dự án.
Đã đến lúc cơ quan chức năng, cụ thể là Cục ĐTNĐ VN cần nhìn nhận lại những dự án nạo vét luồng lạch, để tránh việc doanh nghiệp lợi dụng dự án để trục lợi.
