Báo động gian lận thương mại điện tử: Thủ đoạn tinh vi, hàng giả nhiều

Trước thực trạng này, Luật Thương mại điện tử vừa được Quốc hội thông qua được kỳ vọng sẽ kiểm soát và chấm dứt tình trạng gian lận trên môi trường số.

Hàng chục nghìn thông tin vi phạm bị gỡ bỏ

Tại diễn đàn “Gian lận thương mại trên không gian mạng: Thách thức và giải pháp ngăn chặn” vừa qua, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đã đưa ra những con số đáng báo động.

Tính riêng trong năm 2025, cơ quan chức năng đã phải yêu cầu gỡ bỏ hơn 47.000 thông tin vi phạm trên các nền tảng TMĐT lớn.

Hàng loạt gian hàng có dấu hiệu gian lận, kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc đã bị buộc dừng hoạt động.

Các đối tượng vi phạm ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, lợi dụng tính ẩn danh và kẽ hở pháp lý trên môi trường số để né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Thông tin đến báo chí, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Võ Tân Thành cho biết, việc lợi dụng TMĐT để đưa hàng kém chất lượng ra thị trường không chỉ gây thiệt hại kinh tế cho các doanh nghiệp chân chính mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, an toàn của người tiêu dùng, làm xói mòn niềm tin vào kinh tế số.

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là hoạt động kinh doanh hàng xách tay không kiểm soát đang trở thành “vùng xám” của gian lận thương mại.

Việc buôn bán hàng hóa không hóa đơn, không kê khai thuế, không kiểm định chất lượng diễn ra công khai từ các sàn TMĐT đến mạng xã hội và đặc biệt là qua hình thức livestream.

Nhiều doanh nghiệp phân phối hàng tiêu dùng phản ánh, dù đã phát hiện và yêu cầu gỡ bỏ hàng trăm đường link vi phạm, nhưng tình trạng “gỡ hôm nay, xuất hiện ngày mai” vẫn phổ biến.

Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách Nhà nước mà còn tạo ra môi trường cạnh tranh bất bình đẳng, đẩy mọi rủi ro về phía người mua hàng.

Chờ đợi "cú hích" từ Luật Thương mại điện tử

Trước thực trạng cấp bách trên, việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử vào tháng 12/2025 (dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026) được coi là bước ngoặt quan trọng.

Việc này được kỳ vọng sẽ siết chặt trách nhiệm của các chủ sàn TMĐT, tạo hành lang pháp lý minh bạch để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân.

Để luật sớm đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, các chuyên gia kiến nghị cần sớm có hướng dẫn chi tiết về cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý và chủ sở hữu thương hiệu.

Đồng thời, các nền tảng công nghệ cần chủ động áp dụng biện pháp kỹ thuật, dùng AI tự động ngăn chặn gian hàng vi phạm ngay từ khi khởi tạo, thay vì chỉ chạy theo xử lý phần ngọn khi sự việc đã rồi.

Việc kiểm soát hiệu quả hàng giả trên không gian mạng là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ người tiêu dùng, để kinh tế số Việt Nam phát triển bền vững.