Báo động đỏ tình trạng trẻ hóa bệnh thận mạn tính
Số liệu mới nhất từ Bộ Y tế cho thấy, Việt Nam hiện có khoảng 10 triệu người đang sống chung với bệnh thận mạn tính. Đáng cảnh báo, căn bệnh nguy hiểm có nguy cơ trẻ hóa do thói quen ăn uống, sinh hoạt.
Chuyên gia y tế cho rằng, căn bệnh này không chỉ có tỷ lệ tử vong cao mà đang có xu hướng trẻ hóa. Tuy nhiên, do diễn tiến âm thầm, triệu chứng không điển hình, bệnh thường kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ cho đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.
Hệ quả là phần lớn bệnh nhân khi phát hiện đã ở giai đoạn 3-5, kèm theo hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tim mạch, thiếu máu, rối loạn điện giải. Lúc này, người bệnh buộc phải can thiệp bằng các biện pháp duy trì sự sống như lọc máu, chạy thận nhân tạo hoặc ghép thận.
Bệnh thận mạn không chỉ bào mòn sức khỏe mà còn bài mòn về kinh tế. Chi phí điều trị trực tiếp cho một người bệnh chạy thận nhân tạo ước tính khoảng 130 triệu đồng/năm. Trong đó, riêng chi phí chạy thận đã chiếm gần 60%, tạo áp lực lớn lên quỹ bảo hiểm y tế.
Đối với người bệnh, chi phí điều trị trung bình dao động từ 9,6 - 22,5 triệu đồng/tháng, gấp 6-7 lần mức lương tối thiểu. Với những hộ gia đình cận nghèo, con số này có thể chiếm tới 80% thu nhập, đẩy nhiều gia đình vào cảnh khánh kiệt. Hiện cả nước có khoảng 46.000 người cần lọc máu, trong khi năng lực hệ thống hiện mới chỉ đáp ứng được một phần với khoảng 7.000 máy lọc.
Theo khảo sát thực trạng công bố vào tháng 8/2025, công tác tầm soát bệnh thận mạn vẫn còn nhiều lỗ hổng. Tỷ lệ bệnh nhân nhóm nguy cơ cao được làm đủ xét nghiệm chẩn đoán còn rất thấp. Hơn 1/3 cơ sở y tế chỉ thực hiện xét nghiệm đầy đủ cho dưới 25% bệnh nhân. Việc xét nghiệm không định kỳ dẫn đến bỏ sót chẩn đoán ở giai đoạn sớm - "thời điểm vàng" để can thiệp.
Nguyên nhân dẫn đến bệnh thận mạn chủ yếu xuất phát từ các bệnh lý nền như tiểu đường, tăng huyết áp và lối sống thiếu lành mạnh (ăn mặn, ít vận động, lạm dụng thuốc). Đặc biệt, ở các bệnh nhân nguy kịch, tổn thương thận cấp là biến chứng thường gặp, khiến hơn 40% trường hợp phải lọc máu liên tục.
Trước thực trạng này, việc duy trì lối sống khoa học và chủ động tầm soát định kỳ được xem là giải pháp sống còn để làm chậm tiến triển của bệnh, giảm tỷ lệ tử vong và bảo tồn chức năng thận cho cộng đồng.
