Bán đất trái thẩm quyền, tham nhũng ngay từ cấp thôn, xã

Lời Toà soạn:

Người dân gửi Đơn tố cáo tới cơ quan chức năng, đơn cứ gửi rồi lại được giao về huyện giải quyết, nhưng nhiều năm qua không được xử lý dứt điểm, khiến người dân bức xúc, mất niềm tin. Một sự lãng phí về thời gian, tiền bạc hiển hiện trong mỗi vụ việc, diễn ra tại nhiều địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, trước vụ việc kéo dài, nhân dân vẫn kiên trì tin tưởng vào sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng, Nhà nước, tin tưởng cán bộ làm sai sẽ bị xử lý, bởi tham nhũng lãng phí sẽ bị triệt tiêu.

Kỳ 1 - Quan xã lạm quyền liều lĩnh bán đất

Trở lại câu chuyện mà Pháp luật Plus đã từng đăng tải và gây được hiệu ứng cao trong công luận tại tỉnh Bắc Giang.

Gặp gỡ phóng viên, người dân xã Trí Yên (huyện Yên Dũng, Bắc Giang) kể lại chuyện đau xót mà mình vấp phải, khi cán bộ xã bán đất trái thẩm quyền và xót xa cho số tiền bỏ ra giờ như "đã mất".

Chia sẻ với phóng viên trong buồn rầu, ông Nguyễn Văn Đại (thôn Bắc Thành, xã Trí Yên) tâm sự: "Tôi có mua đất, có giấy tờ mua bán, ông Nguyễn Văn Sức trước là cán bộ xã nay là Chủ tịch UBND xã Trí Yên nhận tiền của tôi nhưng nhiều năm qua gia đình tôi không nhận được đất. Quá đau xót vì số tiền bỏ ra, chúng tôi đã phải làm đơn gửi tới các cơ quan chức năng từ huyện đến tỉnh nhờ giải quyết, nhưng đơn cứ gửi lên rồi lại giao về huyện xử lý rồi im lặng cho đến tận bây giờ".

Trường hợp khác là, bà Nguyễn Thị Xoan trú tại thôn Vĩnh Long cho biết, bà có đơn khiếu nại gửi lên UBND huyện Yên Dũng đến nay hơn 2 tháng. Thậm chí, tại buổi tiếp xúc cử tri của Hội đồng nhân dân tỉnh tại huyện Yên Dũng vào ngày 24/11/2017, bà cũng tố giác các sai phạm của cán bộ UBND xã Trí Yên, đứng đầu là ông Nguyễn Văn Sức, Chủ tịch UBND xã, đồng thời nộp trực tiếp đơn, tài liệu về sự việc cho ông Bùi Quang Huy, Chủ tịch UBND huyện Yên Dũng.

Giống như nhiều công dân khác, bà Xoan ngán ngẩm cho biết không hề nhận được văn bản thụ lý đơn theo quy định của Luật Khiếu nại hay bất kỳ trả lời nào từ phía cơ quan chức năng.

"Tôi cho rằng, hồ sơ của tôi có dấu hiệu là giả, vì ngày 25/7/2013, ông Nguyễn Văn Sức khi đó là Chủ tịch UBND xã nhận của gia đình tôi là 160 triệu đồng (đã trả 100 triệu đồng), tuy nhiên vài ngày sau, ông Sức lại đưa ra phiếu thu 65 triệu đồng từ năm 2009. Điều lạ là, năm 2009 ông Sức đang là Kế toán trưởng của UBND xã Trí Yên", ông Nguyễn Văn Đại phân tích.

"Khi là chủ tịch xã, tại sao ông Sức lại có phiếu thu từ năm 2009, và ký tên khu vực Kế toán trưởng. Đó là làm khống, làm trái, làm sai rồi còn gì nữa", ông Đại cho biết thêm.

Với những bộc bạch nêu trên, ông Đại cũng cung cấp cho phóng viên những giấy tờ chứng minh. Qua phân tích, phóng viên nhận thấy những gì ông Đại trao đổi là có căn cứ.

Bàn về nội dung, công dân tố cáo cán bộ thôn, xã Trí Yên bán đất trái thẩm quyền, Luật sư Vi Văn Diện - Giám đốc Công ty Luật Thiên Minh cho hay: "Nếu đúng như hồ sơ công dân cung cấp, phản ánh thì các cán bộ, thôn xã đã bán đất trái thẩm quyền và vi phạm nghiêm trọng Luật, quy định hiện hành. Đặc biệt, nếu chứng minh được hành vi phạm tội thì có thể bị phạt tù từ 1-7 năm. Điều này có thể được áp dụng tại điều 357 Bộ Luật Hình sự năm 2015".

Bài học các "quan thôn, xã" bán đất trái thẩm quyền trên cả nước bị khởi tố, ngồi tù vì tham ô, tham nhũng vẫn còn mãi.

Sau 7 tháng theo đuổi đến tận cùng vụ việc, 6 bài viết được đăng tải, phanh phui hàng loạt tài liệu quan trọng có liên quan đến Chủ tịch UBND xã Trí Yên thì vị này đã bị Huyện uỷ Huyện Yên Dũng kỷ luật.

Ông Nguyễn Viết Tuấn – Bí thư huyện Ủy huyện Yên Dũng cho biết: “Ông Nguyễn Văn Sức đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, đã bị kỷ luật về Đảng, cho nghỉ Chủ tịch rồi, làm thủ tục giải quyết chế độ rồi”.

Phía UBND huyện Yên Dũng cũng thừa nhận việc bán đất trái phẩm quyền tại địa bàn huyện Yên Dũng (xã Trí Yên) là có và sảy ra vào năm 2003, 2009 và 2011.

Gặp phóng viên trong một ngày nắng sau trận mưa đầu hạ năm 2019, ông Nguyễn Văn Đại hồ hởi kể: “Tôi tin vào Đảng, vào Nhà nước, tôi tin cái ung nhọt sẽ bị gạt bỏ, kẻ làm sai phải chịu trách nhiệm. Dù tiếng đời nói tôi là kẻ ăn rồi đi kiện cáo, bạn bè người thân dè bửu nhưng tôi vẫn tin ông Nguyễn Văn Sức phải chịu tội trước pháp luật, và tôi đã đúng. Ông Sức phải chịu tội trước những gì mình đã làm”.

Truy tố cán bộ, thôn xã vì lạm quyền

Việc cán bộ, thôn xã bán đất trái thẩm quyền không phải là hiếm trên cả nước. Tuy nhiên, nhiều quan tham đã phải "đau đớn" trả giá bằng những năm tháng ngồi tù, mất đi sự tự do vì sự "lạm quyền".

Câu chuyện khởi tố Chủ tịch UBND xã Đồng Tân cùng nhiều đồng phạm tại huyện Ứng Hòa, Hà Nội mới đây liên quan đến đất đai đã khiến nhân dân nơi đây càng thêm tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Theo đó, để có kinh phí xây dựng nhà văn hóa và các công trình phúc lợi trong thôn, 2 trưởng thôn của thôn Vọng Tân, xã Đồng Tân (huyện Ứng Hòa, Hà Nội) đã tổ chức việc bán đất công trong thôn, thu về trên 3,3 tỷ đồng. Phát hiện sai phạm trên, Chủ tịch UBND xã Đồng Tân không ngăn chặn mà lại "hướng dẫn" cán bộ thôn làm thủ tục "hợp pháp" đất cho các hộ dân mà thôn đã bán trái thẩm quyền…

Cả 4 bị can trong vụ việc này đều phạm tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" quy định tại Điều 281 Bộ Luật hình sự.

Hay câu chuyện xảy ra tháng 6/2017 tại huyện Chương Mỹ, Hà Nội cũng liên quan đến câu chuyện cán bộ thôn bán đất trái thẩm quyền khiến ai ai đọc dòng tin này cũng phải ngao ngán.

Theo đó, Viện kiểm sát nhân dân huyện Chương Mỹ, Hà Nội cho biết đã chuyển hồ sơ truy tố ông Bùi Hữu Tuân, nguyên trưởng thôn Đạo Ngạn (xã Hợp Đồng, Chương Mỹ) sang Toà án nhân dân cùng cấp để xét xử về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Một câu chuyện đáng buồn cũng xảy ra tại Nghệ An. Tháng 2/2019, ba cán bộ đã nghỉ hưu và 1 cán bộ đang đương chức tại xã Nghĩa Đồng, huyện Tân Kỳ (Nghệ An) đã bị khởi tố, tạm giam để điều tra liên quan đến việc bán đất trái thẩm quyền xảy ra trong thời gian dài tại xã này.

Thời điểm xảy ra việc bán đất trái thẩm quyền, gây thiệt hại trên ông Ngô Xuân Nghĩa đang giữ chức vụ Chủ tịch UBND xã; ông Trịnh Hữu Minh là Bí thư Đảng ủy xã; ông Trần Văn Tuyên là công chức địa chính (vừa được luân chuyển sang xã Nghĩa Bình) và ông Nguyễn Công Dũng là công chức tài chính.

Theo thông tin từ Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Nghệ An, các bị can trên đều bị khởi tố để điều tra về tội Lạm quyền trong thi hành công vụ với việc bán đất trái thẩm quyền, gây thiệt hại cho nhà nước về kinh tế rất lớn.

Trong khi đó, tại Hưng Yên, cơ quan Công an đã khởi tố vụ án, đưa ra ánh sáng vụ việc các quan xã tại tỉnh này bán đất trái thẩm quyền với tổng số tiền hơn 35 tỷ đồng.

Theo cáo trạng, từ năm 2012-2017, cấp ủy Chi bộ và lãnh đạo 10/12 thôn trên địa bàn xã Lạc Đạo (huyện Văn Lâm) dù không được giao quản lý đất đai, nhưng đã tổ chức họp bàn ghi thành Nghị quyết Chi bộ, Nghị quyết về việc cho đấu thầu đất, thực chất là bán đất trái thẩm quyền nhằm lấy kinh phí thi công, xây dựng các công trình phúc lợi trong thôn, trong đó có cả cá nhân và gia đình các bị can được sử dụng.

Việc làm này làm mất đi quyền quản lý và quyền sử dụng hợp pháp hơn 20.000m2 đất công của UBND xã Lạc Đạo. Toàn bộ diện tích đất trên đã bị bán trái thẩm quyền với tổng số tiền hơn 35 tỷ đồng.

Kết thúc phiên sơ thẩm, tòa tuyên phạt 14 bị cáo, mỗi đối tượng bị phat từ 1 năm 9 tháng đến 4 năm tù; 9 bị cáo mức án từ 2 năm đến 4 năm tù treo.

Có thể thấy, câu chuyện, cán bộ thôn lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ diễn biến hết sức phức tạp trên cả nước.

Đặc điểm của tội phạm tham nhũng đất đai

Như vậy, từ những dẫn chứng thực tiễn nêu trên có thể thấy đặc điểm phổ biến của loại hình tội phạm tham nhũng trong lĩnh vực đất đai là:

Chủ thể chủ yếu là cán bộ cấp xã như Chủ tịch xã, Phó chủ tịch xã, cán bộ địa chính, Trưởng thôn. Một số vụ án có đối tượng phạm tội là cán bộ Phòng Tài nguyên và môi trường cấp huyện.

Thời gian thực hiện hành vi phạm tội xẩy ra đã lâu, kéo dài, nhiều vụ việc do cán bộ thuộc các nhiệm kỳ trước, các cán bộ có hành vi sai phạm đã về hưu hoặc đã chuyển đổi công tác.

Hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định về quản lý Nhà nước về đất đai xuất phát từ việc tha hóa, biến chất của một bộ phận cán bộ, công chức. Họ lợi dụng kẽ hở của pháp luật và sự thiếu đồng bộ trong hệ thống văn bản quản lý và nhận thức có phần hạn chế của một bộ phận quần chúng nhân dân để thực hiện hành vi mang động cơ vụ lợi cá nhân, lấy tiền để xây dựng công trình công cộng hoặc gây quỹ địa phương do mình quản lý nhưng gây thiệt hại chung cho Nhà nước và xã hội.

Nơi xảy ra vụ việc thường là đất ở các vùng nông thôn, đất nông nghiệp ở các huyện xa trung tâm, bị các đối tượng giao đất, bán đất trái thẩm quyền, đặt ra các thủ tục trái quy định để nhận tiền.

Pháp luật Plus sẽ tiếp tục thông tin.