Bãi bỏ sổ hộ khẩu sẽ "cởi trói" được nhiều thủ tục hành chính rườm rà

Bao giờ sẽ chính thức bỏ 'sổ hộ khẩu', 'sổ tạm trú' và chứng minh nhân dân?

Chính phủ đã "quyết" bỏ sổ hộ khẩu, chứng minh nhân dân

Tin nên đọc

Hà Nội: "Nữ quái" chiếm đoạt hơn 500 triệu đồng bằng việc làm giả sổ hộ khẩu

Thanh Hóa chỉ đạo làm rõ sự việc thu tiền vô lý khi làm sổ hộ khẩu cho dân

Thanh Hóa: Làm lại sổ hộ khẩu, bị phạt nhưng không có biên lai?

Công bố 21 thủ tục cấp, đổi thẻ Căn cước công dân

Thông tin mới đây về việc bỏ hộ khẩu, bỏ chứng minh thư nhân dân đang trở thành vấn đề xã hội được dư luận hết sức quan tâm trong những ngày vừa qua.

Theo đó, Thủ tướng vừa ký ban hành Nghị quyết 112/NQ-CP về đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến quản lý dân cư thuộc chức năng của Bộ Công an.

Hình minh họa.

Cụ thể, Nghị định này sẽ bãi bỏ hình thức quản lý dân cư đăng ký thường trú bằng sổ hộ khẩu và thay thế bằng hình thức quản lý thông qua mã số định danh cá nhân; bãi bỏ kết quả giải quyết thủ tục là sổ hộ khẩu và thay thế bằng hình thức cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trên thực tế, chính sách này đã nhiều quốc gia đã áp dụng từ lâu, tuy nhiên ở Việt Nam, bên cạnh phần đông ủng hộ thì một số người vẫn nghi ngại rằng liệu việc bỏ hình thức quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu và thay thế bằng hình thức quản lý thông qua mã số định danh cá nhân có phù hợp với thực tiễn cuộc sống và chính sách pháp luật của Nhà nước ta hay không?

Để rộng đường dư luận, phóng viên Pháp luật Plus vừa có cuộc trao đổi với luật sư Đặng Văn Cường - Đoàn luật sư TP Hà Nội về vấn đề này.

Luật sư Đặng Văn Cường nhận định, để có cơ sở thực hiện các quyền tự do cơ bản của công dân như tự do cư trú, tự do học tập, tự do làm việc, quyền bình đẳng... thì đơn giản hóa thủ tục hành chính, bãi bỏ các giấy tờ thủ tục rườm rà là điều cần thiết.

Và việc quản lý dân cư đăng ký thường trú bằng sổ hộ khẩu là phương pháp quản lý dân cư theo phương pháp thời hành chính, bao cấp, đến nay không còn phù hợp nữa.

Luật sư Cường phân tích, hiện nay, hầu hết các thủ tục hành chính đều bắt buộc phải có hộ khẩu.

Trong khi đó, cuộc khảo sát do Ngân hàng thế giới và Viện hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam thực hiện tại 5 tỉnh, thành phố là Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng, Bình Dương và Đắk Nông công bố đã cho thấy, có ít nhất 5,6 triệu người không có hộ khẩu thường trú ở nơi cư trú, trong đó tỉ lệ ở TP HCM lên tới 36% dân cư, còn tại Hà Nội là 18%...

70% người dân được khảo sát cho rằng, cuốn sổ này làm hạn chế quyền lợi, khiến họ không bình đẳng với người có hộ khẩu thường trú và tạo cơ sở cho tiêu cực, tham nhũng.

Có rất nhiều trường hợp người dân bất lực, không thể thực hiện được thủ tục hành chính chỉ vì thiếu sổ khẩu, mất sổ khẩu, sổ hộ khẩu thông tin sai lệch...

Ví dụ như các thủ tục ly hôn, khai nhận thừa kế, mua bán nhà đất, xin việc, xin học cho con...

Quyền tự do cư trú được pháp luật quy định cụ thể nhưng quản lý dân cư bằng hộ khẩu lại là rào cản để thực hiện quyền tự do này.

Ở các thành phố lớn, nhiều người vẫn sinh sống, học tập, làm việc mà không sổ sổ hộ khẩu.

Vì không có sổ hộ khẩu mà cuộc sống của họ gặp nhiều khó khăn, bị phân biệt đối xử, bị bất bình đẳng với những người khác, bị phiền hà, sách nhiễu...

Thủ tục càng rắc rối thì nguy cơ tiêu cực, tham nhũng càng lớn, càng cản trở sự phát triển của xã hội.

"Vì thế, việc bãi bỏ sổ hộ khẩu là cần thiết và nên làm càng sớm càng tốt.

Chỉ cần thẻ căn cước và các dữ liệu được số hoá là có thể quản lý dân cư hiệu quả, khoa học và tiến bộ" - Luật sư Đặng Văn Cường khẳng định.

Có thể nói, việc bãi bỏ hình thức quản lý dân cư đăng ký thường trú bằng sổ hộ khẩu và thay thế bằng hình thức quản lý thông qua mã số định danh cá nhân đang được dư luận quan tâm, ủng hộ.

Bãi bỏ sổ hộ khẩu sẽ cởi trói được rất nhiều thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp, tạo điều kiện để công dân thực hiện các quyền tự do cơ bản mà hiến pháp đã quy định, tạo sự bình đẳng giữa các công dân trong các mối quan hệ hành chính, pháp lý.