Bằng sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, sự chung tay của cán bộ, đảng viên và nhân dân, những chủ trương lớn của Đảng đang được Khâu Vai cụ thể hóa thành việc làm thiết thực khi đồng lòng xây dựng những con đường bê tông, ngôi nhà mới, những dự án kinh tế hiệu quả, từng bước nối ý Đảng với lòng dân, mở thêm cơ hội thoát nghèo và nâng cao đời sống của bà con ở vùng cao.

Gần một năm sau, chúng tôi trở lại Khâu Vai. Con đường đá lởm chởm, trơn trượt ngày nào đã được thay bằng tuyến bê tông uốn quanh sườn núi. Trẻ em đến trường bớt nhọc nhằn, nông sản của người dân cũng thuận lợi hơn trên hành trình ra chợ.

Những ngày cuối tháng 10/2025, trên tuyến đường nối các thôn Sảng Chải A, Sảng Chải B, Sán Séo Tỷ và khu dân cư lân cận, cán bộ, đảng viên và nhân dân cùng đập đá, san nền, vận chuyển vật liệu. Giữa núi đá, công trường trở nên nhộn nhịp bởi tiếng nói cười của người dân và cán bộ.

Cán bộ, đảng viên và nhân dân chung sức đập đá, san nền, mở tuyến đường kết nối các thôn bản vùng cao Khâu Vai.

Địa hình chia cắt, dân cư phân tán khiến việc đi lại, học tập, vận chuyển nông sản và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân còn gặp nhiều trở ngại, nhất là vào mùa mưa. Vì thế, khi chủ trương mở đường được đưa ra, phần lớn người dân đều đồng tình và sẵn sàng tham gia.

Khâu Vai được thành lập trên cơ sở sắp xếp ba xã Khâu Vai, Cán Chu Phìn và Lũng Pù. Xã có diện tích hơn 107 km², gần 3.800 hộ với hơn 22.000 nhân khẩu; đồng bào Mông chiếm trên 95%, tỷ lệ hộ nghèo còn hơn 50%. Thời điểm mới thành lập, Đảng bộ xã có 49 chi bộ với 757 đảng viên. Sau khi sắp xếp các thôn và kiện toàn tổ chức, Đảng bộ xã hiện có 27 tổ chức đảng, gồm 3 đảng bộ, 7 chi bộ cơ sở và 17 chi bộ trực thuộc, với 789 đảng viên.

Địa bàn rộng, dân cư phân tán, giao thông cách trở; việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là người đứng đầu.

Tại Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, 20 chỉ tiêu và 2 khâu đột phá được xác định. Trong đó, ưu tiên huy động nguồn lực đầu tư giao thông, điện, nước sinh hoạt; phát triển sinh kế; xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh. Nghị quyết được cụ thể hóa bằng chương trình hành động, phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ. Các chi bộ, đoàn thể lựa chọn phần việc phù hợp với từng địa bàn.

Đồng chí Ngô Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Khâu Vai, chia sẻ: “Với trách nhiệm là người đứng đầu, tôi xác định đây là nhiệm vụ vừa vinh dự, vừa nặng nề. Muốn dân tin thì cán bộ phải nói đi đôi với làm, tiên phong trong mọi việc. Mọi chủ trương, kế hoạch đều phải có lộ trình, có người chịu trách nhiệm và được kiểm tra, giám sát rõ ràng”.

Từ yêu cầu đó, người đứng đầu cấp ủy cùng đội ngũ cán bộ thường xuyên xuống thôn bản, đối thoại, nắm bắt nguyện vọng của nhân dân. Những vấn đề liên quan về giao thông, nhà ở, trường lớp, nước sinh hoạt và việc làm được rà soát, sắp xếp thứ tự ưu tiên; kiến nghị thuộc thẩm quyền được tập trung giải quyết.

Với tuyến đường qua Sảng Chải A, Sảng Chải B và Sán Séo Tỷ, cấp ủy, chính quyền xã xác định rõ phần Nhà nước, cộng đồng hỗ trợ và phần nhân dân tham gia. Công trình có mặt bê tông rộng khoảng 3 mét , kinh phí vật liệu dự kiến khoảng 600 triệu đồng; người dân đóng góp hơn 2.000 ngày công. Khi hoàn thành, tuyến đường phục vụ nhu cầu đi lại, sản xuất và giao thương của hàng nghìn người trong khu vực.

Đồng chí Vàng Mí Mua, Bí thư Chi bộ thôn Sảng Chải A trước khi sáp nhập thôn, cho biết: “Khi nghị quyết của Đảng bộ xã được triển khai, Chi bộ thống nhất vận động nhân dân hiến đất, góp ngày công làm đường. Sau khi được tuyên truyền, bà con đều đồng thuận vì hiểu rằng có đường mới, đời sống sẽ đổi thay”.

Con đường hoàn thành là kết quả của những nỗ lực mà Đảng bộ và nhân dân xã Khâu Vai đã cố gắng trong thời gian qua.

Sự đồng thuận ấy có được nhờ quá trình tuyên truyền, vận động và đối thoại trực tiếp với bà con. Một số hộ ban đầu còn băn khoăn bởi đất sản xuất vốn rất ít ở miền Cao nguyên đá này, gắn với sinh kế gia đình. Do đó, Bí thư Đảng ủy xã cùng Bí thư Chi bộ thôn đã đến từng nhà, giải thích lợi ích lâu dài của công trình, công khai nguồn lực và lắng nghe tâm tư của người dân.

Gia đình chị Giàng Thị Chúa là một trong những trường hợp như thế. Ban đầu chưa nhất trí, nhưng sau khi được cán bộ phân tích, chị đã đồng thuận hiến hơn 14 m² đất mở đường. Chị Chúa chia sẻ: “Mình tin Đảng luôn nghĩ cho dân. Có đường mới, con cháu đi học, bà con đi lại và buôn bán thuận tiện hơn”.

Từ chỗ còn băn khoăn, người dân dần dà xác định làm đường là việc chung của cộng đồng. Người hiến đất, người góp công, người vận chuyển vật liệu. Anh Vàng Mí Sình, người dân thôn Sảng Chải A nhận xét: “Cán bộ giờ gần dân lắm, có việc gì cũng xuống tận nơi. Mình thấy lãnh đạo xã làm thật lòng vì dân nên dân cũng đồng lòng. Hiến đất, góp công làm đường, ai cũng vui vì thấy thôn bản đổi thay từng ngày”.

Do nguồn lực tại chỗ còn hạn chế, cấp ủy, chính quyền xã đã chủ động kết nối doanh nghiệp, tổ chức và các nhà hảo tâm. Thông qua kênh YouTube “Nguyễn Tất Thắng”, anh Nguyễn Tất Thắng đã vận động cộng đồng hỗ trợ khoảng 200 tấn xi măng làm đường. Quá trình tiếp nhận, sử dụng vật liệu làm đường được cập nhật bằng hình ảnh để các bên cùng đồng hành theo dõi, ủng hộ.

Anh Nguyễn Tất Thắng chia sẻ: “Từng sống nhiều năm ở đây, tôi thấu hiểu khó khăn của bà con nên kêu gọi bạn bè, người xem cùng chung tay. Tôi chỉ là cầu nối nhỏ đưa những tấm lòng hảo tâm đến gần hơn với đồng bào”.

Cách làm công khai cho thấy không gian số ngày nay có thể trở thành kênh kết nối nguồn lực, lan tỏa và chung tay với đồng bào vùng khó khăn. Từ những nhát búa giữa mùa thu năm trước, con đường bê tông mới hôm nay được xây dựng bằng trách nhiệm của cán bộ, sức dân hiện đã vắt ngang một rải màu trắng mềm mại trên miền Cao nguyên đá xám.

Mở đường là việc cấp thiết, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn là nâng cao đời sống nhân dân. Cùng với phát triển giao thông, Khâu Vai tập trung giải quyết những nhu cầu thiết yếu như nhà ở, nước sinh hoạt, giáo dục, việc làm và từng bước xây dựng sinh kế bền vững.

Các phong trào “Ngày thứ Bảy cùng dân xây dựng nông thôn mới”, “5 không, 3 sạch”, “Cải tạo vườn tạp” và hỗ trợ xóa nhà tạm được triển khai tại các thôn. Cán bộ, đảng viên cùng các đoàn thể vận động nhân dân góp ngày công, đồng thời kết nối nguồn lực giúp những gia đình khó khăn xây dựng nơi ở an toàn.

Gia đình ông Ly Mí Chứ, hộ nghèo ở thôn Ha Ía, từng sống trong căn nhà xuống cấp, mỗi khi mưa lớn lại thấp thỏm lo dột, lo mất an toàn. Được chính quyền, các lực lượng và cộng đồng hỗ trợ, gia đình ông đã có điều kiện xây dựng ngôi nhà kiên cố.

Ông Ly Mí Chứ xúc động nói: “Trước đây nhà dột nát, mưa là rất lo lắng. Giờ nhờ chính quyền và mọi người giúp đỡ, tôi có nhà mới kiên cố, con cái được đến trường. Tôi càng tin vào chủ trương của Đảng và quyết tâm làm ăn để thoát nghèo”.

Lãnh đạo Đảng ủy xã Khâu Vai luôn sâu sát chia sẻ, giúp đỡ , hỗ trợ các hộ gia đình khó khăn làm nhà và phát triển kinh tế.

Một mái nhà an toàn giúp người dân yên tâm lao động, nuôi dạy con cái, nhưng giảm nghèo bền vững còn cần sinh kế và việc làm. Vì vậy, các buổi sinh hoạt chi bộ thường tập trung bàn cách chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, phát triển du lịch cộng đồng, gìn giữ bản sắc và loại bỏ tập quán không còn phù hợp.

Thực tế ở Khâu Vai cho thấy, người dân sẽ tin và làm theo khi cán bộ cùng tham gia công việc chung, kịp thời đối thoại và chịu trách nhiệm với phần việc được giao.

Đồng chí Ngô Mạnh Cường cho rằng: “Khó nhất không phải là khối lượng công việc lớn, mà là làm sao để mọi người đồng thuận, đoàn kết, hướng tới mục tiêu chung. Kết quả chỉ có được khi tất cả cùng gánh trách nhiệm”.

Khâu Vai vẫn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao, hạ tầng chưa đồng bộ, không ít gia đình thiếu sinh kế ổn định. Những kết quả bước đầu chưa thể giải quyết ngay mọi vấn đề của một địa bàn rộng lớn sau sáp nhập. Nhưng từ những cuộc đối thoại ở cơ sở, những công trình có sức dân cùng đóng góp và những mái nhà được dựng lên, một “mạch sống” mới đang được khơi thông trên miền đá.

Những ngôi nhà kiên cố được dựng lên nhờ sự chung tay của các cấp ủy đảng và người dân giúp người nghèo vùng cao Khâu Vai an cư, tạo động lực vươn lên ổn định cuộc sống.

Đặc biệt, mỗi con đường bê tông ấy hoàn thiện đã mở thêm cơ hội cho trẻ em vùng cao đến trường, sản xuất và giao thương được thuận lợi và  sâu xa hơn, đó là con đường nối ý Đảng với lòng dân. Khi cấp ủy chọn đúng việc, cán bộ nói đi đôi với làm và nhân dân được phát huy vai trò chủ thể, Nghị quyết sẽ “bén rễ” trong đời sống.

Để nghị quyết của Đảng đi vào thực tế cuộc sống của các tầng lớp nhân dân, Tuyên Quang đang nỗ lực tìm cách tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc do đặc thù là địa phương vùng cao còn khó khăn so với các địa phương miền xuôi.

9 năm làm Bí thư Chi bộ thôn Cán Chu Phìn, xã Khâu Vai, tỉnh Tuyên Quang, đồng chí Thò Mí Xá luôn lựa chọn những việc thiết thực, gắn với đời sống nhân dân để bàn và tổ chức thực hiện. Từ phát triển chăn nuôi, xóa nhà tạm, làm đường giao thông đến đẩy lùi hủ tục, anh cùng Chi bộ từng bước đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Năm 2026, Thò Mí Xá vinh dự trở thành một trong 96 Bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng được tuyên dương.

Sinh năm 1990 trong một gia đình khó khăn ở Cán Chu Phìn, Thò Mí Xá không cam chịu đói nghèo mà chủ động học kỹ thuật sản xuất, vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển kinh tế. Anh tập trung chăn nuôi bò, đồng thời nhận thầu xây nhà trong xã và các xã lân cận. Hiện, anh tạo việc làm cho 8 lao động địa phương, với thu nhập từ 12 đến 15 triệu đồng/người/tháng; gia đình cũng từng bước vươn lên thành hộ khá.

Năm 2011, Thò Mí Xá được kết nạp vào Đảng; năm 2017, anh được bầu làm Bí thư Chi bộ thôn Cán Chu Phìn, khi đó có 13 đảng viên. Nhận nhiệm vụ khi còn trẻ, Xá tâm niệm cán bộ, đảng viên phải gương mẫu làm trước để người dân tin và làm theo.

Thò Mí Xá tiên phong phát triển kinh tế gia đình từ mô hình chăn nuôi bò, tạo cơ sở thực tiễn để vận động người dân làm theo.

Thời điểm ấy, Cán Chu Phìn còn nhiều khó khăn: sản xuất manh mún, thu nhập bấp bênh, giao thông không thuận lợi, một số hộ sống trong nhà tạm. Trước thực tế đó, Chi bộ đổi mới nội dung sinh hoạt, lựa chọn những vấn đề cấp thiết, gắn trực tiếp với cuộc sống của người dân để đưa vào nghị quyết và tổ chức thực hiện.

Từ kinh nghiệm của gia đình, Xá nhận thấy muốn giảm nghèo bền vững, người dân phải có sinh kế phù hợp và thay đổi cách sản xuất. Chi bộ xác định chăn nuôi bò là hướng đi phù hợp, nhưng nhiều hộ còn e ngại vì thiếu vốn và kỹ thuật.

Xá cùng các đảng viên đến từng nhà vận động, hướng dẫn làm chuồng, trồng cỏ, dự trữ thức ăn và phòng bệnh; đồng thời phối hợp cán bộ chuyên môn tháo gỡ khó khăn. Nhờ đó, 69 hộ tham gia nuôi bò theo Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững; 8 hộ thực hiện mô hình nuôi bò sinh sản do tổ chức Plan tài trợ.

Gia đình anh Vừ Mí Dế từng là hộ nghèo, được hỗ trợ 15 triệu đồng nuôi bò vỗ béo. Ban đầu chưa có kinh nghiệm, anh lo việc chăn nuôi không hiệu quả. Xá đã đến tận nhà động viên, chỉ dẫn từ làm chuồng, chăm sóc, phòng bệnh đến trồng cỏ làm thức ăn. Gia đình anh Dế sau đó mua bò gầy về nuôi, mỗi năm xuất bán từ một đến hai lứa rồi tiếp tục phát triển đàn bò sinh sản. Kinh tế dần ổn định, ngôi nhà kiên cố cũng được dựng lên.

Anh Vừ Mí Dế chia sẻ: “Ban đầu, gia đình tôi chưa có kinh nghiệm nên rất lo chăn nuôi không hiệu quả. Nhờ anh Xá thường xuyên động viên, hướng dẫn kỹ thuật, gia đình tôi đã có thêm sinh kế, cuộc sống ngày càng ổn định”.

Bên cạnh phát triển kinh tế, thay đổi những tập quán tồn tại qua nhiều thế hệ là nhiệm vụ không dễ dàng. Trước đây, một số đám cưới, đám tang kéo dài nhiều ngày; thách cưới cao, giết mổ nhiều gia súc và cúng bái thường xuyên gây tốn kém; nguy cơ tảo hôn vẫn còn. Thực hiện Nghị quyết số 27 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Giang trước đây, Xá cùng các đảng viên kiên trì vận động người dân xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh.

Trong các cuộc họp thôn hoặc khi đến từng nhà, Xá nói bằng tiếng Mông, phân tích cụ thể một đám tang kéo dài sẽ tốn bao nhiêu tiền, việc giết mổ nhiều gia súc ảnh hưởng thế nào đến kinh tế gia đình và tảo hôn để lại những hệ lụy gì đối với sức khỏe, tương lai của con trẻ. Muốn lời nói có sức thuyết phục, anh vận động đảng viên, gia đình và dòng họ mình thực hiện trước.

Xá chia sẻ: “Muốn bà con thay đổi thì đảng viên, gia đình và dòng họ mình phải làm trước. Chỉ khi có người thật, việc thật và kết quả cụ thể, người dân mới tin và làm theo”.

Từ sự kiên trì ấy, thời gian tổ chức việc tang được rút từ bốn đến năm ngày xuống khoảng hai ngày; thanh niên được vận động không tảo hôn. Gia đình ông Thò Chá Mua trước đây cúng bái từ 9 đến 10 lần mỗi năm, nay chỉ còn một đến hai lần vào những dịp cần thiết. Ông Mua chia sẻ: “Những điều không hay, không còn phù hợp thì gia đình tôi bỏ. Nhờ thế, chúng tôi có thêm thời gian và điều kiện để làm ăn, phát triển kinh tế”.

Cùng với thay đổi nếp nghĩ, Chi bộ vận động nhân dân làm đường, xóa nhà tạm và cải thiện điều kiện sinh hoạt. Người có đất hiến đất, người có sức góp ngày công, gia đình có điều kiện hỗ trợ vật liệu. Từ sự đồng thuận ấy, khoảng 8 km đường giao thông nông thôn được mở mới, đổ bê tông; 25 ngôi nhà tạm, nhà dột nát được thay bằng những mái ấm kiên cố.

Chi bộ còn phối hợp duy trì các phong trào “5 không, 3 sạch”, “6 có, 3 không”. Toàn thôn có 42 nhà vệ sinh đạt chuẩn; tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đến trường hằng năm đạt hơn 98%. Xá cũng phối hợp vận động 5 thanh niên tình nguyện nhập ngũ; tổ hòa giải của thôn giải quyết 6 vụ mâu thuẫn gia đình, không để phát sinh điểm nóng hay đơn thư vượt cấp.

Địa bàn rộng, dân cư phân tán, tỷ lệ hộ nghèo còn cao như Khâu Vai, cán bộ thôn phải nắm chắc chủ trương, am hiểu phong tục, gần dân và có uy tín mới có thể vận động được đồng bào.

Đánh giá về Thò Mí Xá, đồng chí Ngô Mạnh Cường, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Khâu Vai, khẳng định: “Đây là cán bộ trẻ, gương mẫu, có uy tín, dám nghĩ, dám làm; luôn gần dân, nắm chắc tình hình cơ sở và biết lựa chọn những việc thiết thực để vận động nhân dân. Kết quả ở Cán Chu Phìn cho thấy khi cán bộ, đảng viên nói đi đôi với làm thì người dân sẽ tin tưởng, đồng thuận”.

 Những đóng góp của Thò Mí Xá và tập thể Chi bộ được các cấp ghi nhận. Năm 2021, Chi bộ được tặng Bằng khen vì đạt tiêu chuẩn trong sạch, vững mạnh tiêu biểu 5 năm liền, giai đoạn 2016-2020. Năm 2024, Thò Mí Xá được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen về thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.

Năm 2026, anh là một trong 96 Bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng được tuyên dương nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam; được Ban Tổ chức Trung ương tặng Bằng khen, công nhận là “Bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng năm 2026”. Với Xá, sự ghi nhận ấy không chỉ là niềm vinh dự mà còn là trách nhiệm tiếp tục giữ vững niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Đồng chí Thò Mí Xá cùng Chi bộ tích cực tuyên truyền, trực tiếp hướng dẫn người dân kỹ thuật chăn nuôi bò, tạo sinh kế, từng bước đưa cuộc sống vùng cao của bà con vươn lên thoát nghèo, hạnh phúc.

Sau sắp xếp, sáp nhập, thôn Cán Chu Phìn có 282 hộ với hơn 1.500 nhân khẩu, Chi bộ có 32 đảng viên. Địa bàn rộng hơn, dân cư phân tán, khối lượng công việc cũng tăng lên. Tiếp tục được nhân dân tín nhiệm giữ chức Trưởng thôn, Thò Mí Xá vẫn duy trì nếp làm việc quen thuộc: bám thôn, gần dân, lắng nghe và giải quyết công việc ngay từ cơ sở.

Thực tiễn tại các địa bàn vùng cao, biên giới của tỉnh Tuyên Quang cho thấy, Nghị quyết chỉ có sức sống khi được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực; chính quyền chỉ thật sự gần dân khi lấy sự hài lòng và chất lượng cuộc sống của nhân dân làm thước đo.

Khi người đứng đầu nói đi đôi với làm, cán bộ, đảng viên tận tụy và nhân dân đồng lòng, những chủ trương lớn sẽ bén rễ, tạo động lực để vùng cao vươn lên. Đó cũng là nền tảng để bộ máy chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu lực, hiệu quả, củng cố niềm tin và xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên cương.

Thực hiện: Giào Họ - Hà Linh