Bài 2: Myanmar - Thách thức cho Tân Tổng thống
Thách thức với tân tổng thống vẫn chưa hề nhẹ vì quân đội Myanmar vẫn duy trì quyền lực trong chính quyền, nắm giữ nhiều chức vụ chủ chốt trong nội các.
Tin nên đọc
Gánh nặng thách thức
NLD và nhất là bà Suu Kyi bắt đầu nổi tiếng trên chính trường vào năm 1988, khi các cuộc nổi dậy của người dân chống lại lực lượng quân đội cầm quyền độc đoán sau cuộc đảo chính năm 1962.
Sau khi đàn áp cuộc nổi dậy và khiến hàng nghìn người thiệt mạng, giới tướng lĩnh quân đội đã áp đặt hình thức quản thúc tại gia đối với bà Suu Kyi từ năm 1989. Quân đội đã tổ chức một cuộc bầu cử vào năm 1990 và NLD khi đó đã giành chiến thắng áp đảo.
Tuy nhiên, các tướng lĩnh quân đội đã phớt lờ kết quả và tiếp tục nắm quyền. Một năm sau, bà Suu Kyi được trao giải Nobel Hòa bình và đây cũng là khoảng thời gian ông Htin Kyaw - một nhà lập trình máy tính - bắt đầu sự nghiệp chính trị của mình.
Bố vợ của ông Htin Kyaw là một nhà lãnh đạo nổi tiếng của NLD và vợ của ông cũng là thành viên của đảng này. Ông Htin Kyaw quen biết bà Suu Kyi từ thời tiểu học và sau này đã trở thành cố vấn các vấn đề đối ngoại cho thủ lĩnh dân chủ Myanmar.
Hãng tin AP dẫn lời nhà lập pháp Tun Win của đảng Dân tộc Arakan nói: “Chúng tôi rất hài lòng với kết quả cuộc bầu cử tổng thống. Ông ấy xứng đáng trở thành người lãnh đạo. Tôi hy vọng ông ấy có thể đem lại hòa bình, ổn định, công bằng và đảm bảo luật pháp cho đất nước”.
Hnin Htet, một nhà lập pháp mới và là con gái của một cựu tù nhân chính trị, nói: “Tôi rất vui mừng cho ông, cho đảng của chúng tôi, cho nhân dân và đất nước chúng tôi”. Mỹ cũng đã nhanh chóng chúc mừng tân Tổng thống Htin Kyaw.
Hãng tin AP dẫn lời Thư ký báo chí Nhà Trắng Josh Earnest nói rằng cuộc bầu cử đánh dấu “bước quan trọng khác tiến tới quá trình chuyển giao dân chủ tại Myanmar”.
Ông Earnest cho rằng chính quyền dân sự vừa được bầu một cách dân chủ và quá trình chuyển giao quyền lực hòa bình là “thời khắc đặc biệt quan trọng” trong lịch sử Myanmar, đồng thời kêu gọi quốc gia này tiến hành đồng bộ thêm các cải cách dân chủ.
Tuy nhiên, Đài TNHK dẫn lời một quan chức Nhà Trắng bày tỏ lo ngại “về việc một số điều khoản trong Hiến pháp Myanmar đi ngược lại những nguyên tắc dân chủ căn bản, cản trở người dân Myanmar, không cho họ bầu cho những nhà lãnh đạo mà họ chọn lựa”.
Trên thực tế, thách thức với tân tổng thống vẫn chưa hề nhẹ vì quân đội Myanmar vẫn duy trì nhiều quyền lực trong chính quyền bởi họ nghiễm nhiên được sở hữu 25% số ghế Quốc hội và đang nắm giữ nhiều chức vụ chủ chốt trong nội các.
Một quan chức quân đội giấu tên thừa nhận, sau khi NLD thành lập chính phủ, quân đội chắc chắn sẽ phải làm việc với họ.
Tuy nhiên, nhiều thành viên NLD vẫn lo ngại về ảnh hưởng của giới tướng lĩnh và thực tế nhiều lợi ích nhóm tồn tại ở quốc gia này sẽ khiến vấn nạn bè phái và tham nhũng tiếp tục là thách thức đối với Myanmar.
Nội các mới, dự kiến được thành lập vào cuối tháng 3 này, sẽ bao gồm các nhân vật tới từ mọi đảng phái chính trị bởi bà Suu Kyi từng thể hiện rõ ý định muốn thúc đẩy hòa giải dân tộc.
Nội các mới sẽ đối mặt với nhiều thách thức, từ hạ tầng cơ sở xuống cấp, đói nghèo cho tới xung đột và mâu thuẫn sắc tộc, nhất là tại các khu vực biên giới nơi có nhiều cộng đồng thiểu số sinh sống.
Tuy nhiên, có lẽ trọng trách quan trọng nhất mà tân nội các phải xử lý là hài hòa mối quan hệ với giới tướng lĩnh quân đội, lực lượng đang có rất nhiều ảnh hưởng trong các bộ phụ trách các vấn đề then chốt như nhà ở, quốc phòng và biên giới...
