Bài 2: 2016 - Thế giới và những bất ổn khó lường

Đóng cửa nhà tù Guantanamo

Sau chiến dịch quân sự tại Afghanistan để trả đũa vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, Mỹ đã bắt 780 người liên quan đến vụ việc này và giam tại nhà tù ở Vịnh Guantanamo.

Vài tháng sau, nhiều thủ lĩnh của tổ chức khủng bố AlQaeda cũng bị bắt giam và được đưa tới đây. Tuy nhiên, sau hàng loạt bê bối liên quan đến việc tra tấn tù nhân hay bắt giam không qua xét xử và vô căn cứ đã khiến nhà tù này trở thành đề tài bị nhiều người chỉ trích.

Việc đóng cửa nhà tù Guantanamo là cam kết cuối cùng chưa được hoàn tất trong chiến dịch tranh cử năm 2008 của Tổng thống Mỹ Barack Obama.

Nhiều người dự đoán ông sẽ nỗ lực hoàn thành kế hoạch này trong giai đoạn còn lại của nhiệm kỳ.

Cuộc đấu Donald Trump - Hillary Clinton

Nhiều học giả cho rằng những cuộc thăm dò ý kiến trong nhiều tháng qua không phản ánh đúng cuộc chạy đua giành tấm vé đại diện cho đảng Cộng hòa và nhà tỷ phú tai tiếng Donald Trump sẽ nhanh chóng bị các ứng cử viên khác vượt mặt khi cuộc đua vào giai đoạn nước rút.

Tạp chí “Financial Times” dự đoán Thượng nghị sỹ Ted Cruz sẽ đại diện cho đảng này trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng với ứng cử viên đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, có một thực tế là trong mọi cuộc thăm dò tại nhiều tiểu bang và trên cả nước trong suốt những tháng qua, ông Trump đều đang bỏ xa các đối thủ và thậm chí trong cuộc thăm dò ý kiến gần đây do tờ “Wall Street Journal” và kênh truyền hình NBC tiến hành trên cả nước, tỷ phú Trump đang nhận được 33% sự ủng hộ của cử tri trong khi ông Cruz chỉ nhận được 20% số phiếu ủng hộ.

Nhiều khả năng ông Trump sẽ là người đối mặt trực tiếp với bà Clinton trong cuộc chạy đua trở thành Tổng thống thứ 45 của nước Mỹ, và nếu kịch bản này trở thành sự thật, cựu Đệ nhất Phu nhân nước Mỹ sẽ đánh bại ông Trump một cách thuyết phục.

Mỹ Latinh: ảm đạm bức tranh kinh tế

Theo báo cáo mới nhất của Ủy ban Kinh tế Mỹ Latinh và Caribe thuộc Liên Hợp quốc (ECLAC), sản lượng kinh tế trung bình của khu vực trong năm 2015 đã giảm 0,4%, và có thể sẽ chỉ tăng 0,2% trong năm nay.

Tổng Thư ký ECLAC Alicia Barcena nói: “Năm 2015 là một năm đầy khó khăn của Mỹ Latinh. Tuy năm 2016 được dự đoán là có triển vọng tích cực hơn, song điều đó không đồng nghĩa với một tiến trình phục hồi mạnh mẽ. Tình hình năm 2016 sẽ sáng sủa hơn năm 2015 và tạo tiền đề tốt đẹp cho năm 2017”.

Năm 2015 cũng là một năm đánh dấu đà tăng trưởng tụt giảm của các nền kinh tế đang nổi, với mức tăng trưởng trung bình ước tính chỉ là 3,8%.

Cũng theo báo cáo của ECLAC, tăng trưởng kinh tế trên toàn thế giới trong năm 2016 được dự đoán sẽ đạt mức trung bình là 2,9%.

Cụ thể, các nền kinh tế đang nổi tăng trưởng khoảng 4,3%, trong khi các nước phát triển sẽ tăng trưởng 2,2%. ECLAC cho rằng tỷ lệ tăng trưởng thấp tại các nước Mỹ Latinh phản ánh dấu chấm hết của “siêu chu kỳ hàng hóa” và giảm sản lượng xuất khẩu.

Báo cáo có đoạn: “Tăng trưởng sẽ quay trở lại chu kỳ đầu tư trong bối cảnh tốc độ phục hồi chậm và thương mại giảm sút”. Giám đốc Ủy ban Quan hệ Kinh tế thuộc Bộ Ngoại giao Chile Andres Rebolledo nhấn mạnh: “Chúng ta cần đa dạng hóa và tăng giá trị ngành xuất khẩu của Chile trên thị trường thế giới…

Nhu cầu tiêu thụ trên thế giới giảm sút đã tác động không nhỏ tới giá cả các mặt hàng nguyên liệu thô, kể cả ngành xuất khẩu đồng chủ lực của Chile…

Trong dài hạn, chính chúng ta cần phải đa dạng các nguồn hàng sản xuất. Và để làm được như vậy, Chile cần phối hợp tăng cường các biện pháp thương mại với nước ngoài, song song với việc cải thiện và phát triển doanh nghiệp nội địa, để từ đó nâng cấp ngành sản xuất cho phù hợp với mô hình xuất khẩu mà chúng ta đang nhắm tới”.

Ông Rebolledo cho rằng việc Trung Quốc áp dụng cơ chế “bình thường mới” thông qua các biện pháp tái cơ cấu, cùng thực tế đà tăng trưởng chững lại của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này đã có tác động đáng kể tới các nước Mỹ Latinh và đem đến cho khu vực nhiều cơ hội quan trọng.

Hơn thế nữa, Mỹ Latinh sẽ chịu ảnh hưởng từ quyết định tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Mỹ (FED) hồi tháng 12/2015. Nhiều người dự đoán, FED sẽ tiếp tục nâng lãi suất trong năm 2016 này.

Quyết định của FED trên thực tế sẽ ảnh hưởng tới toàn bộ các nước trên thế giới bởi nó yêu cầu các chính phủ phải có biện pháp thúc đẩy dòng tiền tệ và củng cố nền kinh tế nội địa.

Trong bối cảnh có nhiều biến động như hiện nay và trong tương lai, nhiều chính phủ có thể phải đối mặt với thách thức không nhỏ trong việc kiểm soát chi tiêu công, điều chỉnh tỷ giá hối đoái nhằm thúc đẩy nền kinh tế và kiềm chế lạm phát…