Bài 1 - Thông tư 02 thông thoáng, ngân hàng e ngại, khách hàng lo mất cơ hội

Thông tư 02 thông thoáng, kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp

Thông tư 02/2023/TT-NHNN (Thông tư 02) quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận các khoản vay mới phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, có nguồn tài chính để tìm kiếm việc làm, nguồn thu nhập mới để trả nợ vốn vay tại các tổ chức tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế.

Quy định này sẽ kịp thời tháo gỡ những khó khăn vướng mắc cho người dân và doanh nghiệp, giảm bớt khó khăn về nghĩa vụ tài chính, đặc biệt là các khoản nợ đến hạn của doanh nghiệp, giúp người dân và doanh nghiệp dùng tiền đó vào sản xuất kinh doanh, tiêu dùng. Đồng thời, việc giãn nợ sẽ giúp bảo đảm khả năng tiếp cận vốn của người dân và doanh nghiệp, cho phép họ không bị chuyển nhóm nợ xấu, từ đó thúc đẩy sản xuất đầu tư, kinh doanh và tiêu dùng.

Để áp dụng Thông tư 02 hiệu quả, mỗi ngân hàng sẽ căn cứ vào điều kiện tài chính của ngân hàng và hồ sơ của khách hàng để thực hiện nhưng không vượt quá 12 tháng kể từ ngày đến hạn của số dư nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ. Tuy nhiên trên thực tế, Thông tư 02 ban hành được hơn 2 tháng nhưng hiện nay chưa nhiều ngân hàng chủ động áp dụng thực hiện cơ cấu nợ, gia hạn thời gian trả nợ cho khách hàng.

Ngân hàng e ngại

Để Thông tư 02 thực sự đi vào hoạt động của các doanh nghiệp một cách hiệu quả thì cần một lộ trình nhất định, nguyên nhân do ngân hàng phải tính toán để phân loại nợ của khách hàng cũng như áp dụng quy trình triển khai chặt chẽ, đồng thời còn phải tùy thuộc vào sức hấp thụ vốn của nền kinh tế.

Theo đó, các tổ chức tín dụng được chủ động quyết định khách hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ hoặc giãn nợ, nhưng phải thực hiện trích lập dự phòng rủi ro theo lộ trình, cụ thể là tối thiểu 50% trong năm 2023 và 100% trong năm 2024.

Ngoài ra, quy định của Thông tư 02 cũng đã quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong việc xây dựng và ban hành quy định nội bộ để hướng dẫn thống nhất triển khai trong toàn hệ thống, cũng như tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.

Tính đến 20/4/2023, tăng trưởng tín dụng đạt trên 12,23 triệu tỷ đồng, tăng 2,57% so với cuối năm 2022. Mức tăng này vẫn chưa cao do cầu tín dụng của nền kinh tế giảm, doanh nghiệp khó khăn dẫn đến khó tiếp cận tín dụng...

Theo báo cáo tài chính quý 1/2023, trong khi có nhiều ngân hàng có mức tăng trưởng tín dụng như MSB tăng 13,17% , Techcombank tăng 9,3%, TPBank tăng 7,3%, VPBank tăng 7%... thì vẫn có nhiều ngân hàng tăng trưởng âm như VietBank giảm 3,3%, ABBank giảm 3,1%, VIB giảm 1,2%, ACB giảm 0,6%...

Với những khó khăn này, các cơ quan quản lý cần có sự vào cuộc đồng bộ để chủ trương đi vào cuộc sống một cách thực chất. Theo đó, các tổ chức tín dụng cần có các hướng dẫn quy trình nội bộ rõ rang, cần chủ động đưa ra các tiêu chí để xác định đối tượng hỗ trợ hoặc đầu tư, cho vay, cơ cấu lại nợ.

Đồng thời các tổ chức tín dụng cần chủ động đánh giá thực chất, bản chất các khoản vay và đầu tư, sẵn sàng nguồn lực trích lập dự phòng rủi ro theo quy định. Ngoài ra, các tổ chức tín dụng cần có kênh thường xuyên trao đổi, làm việc với khách hàng, nắm tình hình để tháo gỡ vướng mắc kịp thời.

Khách hàng lo mất cơ hội vay khoản mới

Bà Đỗ Thị Hồng ngụ quận Tân Phú cho hay: Do khó khăn nên bà mong được giãn thời gian trả khoản nợ gần 900 triệu đồng theo đúng lịch sẽ phải được trả vào cuối tháng này. Tuy nhiên, sau khi bà liên hệ, phía ngân hàng thông báo rằng hiện nay ngân hàng chưa áp dụng chính sách này. Nên khoản nợ của bà chỉ giãn trả muộn trong 9 ngày theo quy định.

Bên cạnh đó, một số ngân hàng áp dụng Thông tư 02 lại chỉ cho khách hàng giãn được tối đa là ba tháng sau. Nhưng điều khách hàng lo nhất, hiện nay một số tư vấn viên ngân hàng khuyên khách hàng cố gắng xoay để trả nợ vì nếu được cơ cấu nợ sẽ mất cơ hội vay món mới.

“Từ đầu quý I/2023 doanh số bán hàng giảm đáng kể, một phần do khách hàng chậm thanh toán, nên chúng tôi bị động, không xoay kịp nguồn để trả đúng hạn cho ngân hàng. Nếu có xoay thì doanh nghiệp cũng chỉ đi vay nóng chứ biết xoay ở đâu bây giờ. Trường hợp không được ngân hàng cho vay mới coi như chúng tôi cũng tạm ngưng sản xuất luôn vì không có tiền để nhập nguyên liệu", ông Trần Văn Tuyền, chủ một doanh nghiệp quận Tân Phú lo lắng.

Cũng như nhiều doanh nghiệp đang gặp khó khăn, không thể trả nợ đúng hạn cho ngân hàng, ông Trần Văn Tuyền mong mỏi được ngân hàng xem xét giãn nợ dài hơn, không được 12 tháng thì kéo dài 6 tháng và cùng với doanh nghiệp xây dựng lại phương án trả nợ.

Ông Tuyền cũng cho biết do đang gặp khó khăn về dòng tiền, nên khi biết thông tin có thông tư 02, ông rất hy vọng có thể được giãn nợ với thời gian tối đa lên đến một năm như thông tư quy định.