Bác sĩ "người máy" phẫu thuật thời công nghệ 4.0
Từ năm 2014, Bệnh viện (BV) Nhi Trung ương đã chính thức khai trương Trung tâm phẫu thuật nội soi nhi khoa có sử dụng robot (người máy) trong phẫu thuật. Đây là bệnh viện đầu tiên trong cả nước triển khai phương pháp này một cách đồng bộ. Việc Trung tâm đi vào hoạt động đã giúp trẻ em Việt Nam được thụ hưởng những thành tựu kỹ thuật cao trên thế giới trong khám chữa bệnh.
Dùng công nghệ 4.0 truy xuất nguồn gốc bình gas?
Pháp luật phải là “bà đỡ” thúc đẩy các thành tựu công nghệ 4.0
Tin nên đọc
Theo PGS.TS Bác sĩ cao cấp Lê Thanh Hải - Giám đốc BV Nhi Trung ương, việc triển khai phẫu thuật nội soi có sử dụng người máy là điều kiện để các bác sỹ phẫu thuật nhi có thể thực hiện được các kỹ thuật ngang tầm quốc tế, đồng thời phát triển được các kỹ thuật mới, kỹ thuật khó trong giải quyết các bệnh lý phức tạp. Đặc biệt, BV Nhi Trung ương đã thực hiện phẫu thuật nội soi bằng robot trên nhiều ca bệnh phức tạp như: phình đại tràng bẩm sinh, u nang ống mật chủ, hội chứng hẹp khúc nối bể thận niệu quản, các khối u trong ổ bụng... Với phẫu thuật robot, vùng phẫu thuật thu hẹp, ít xâm lấn, không gây sang chấn và ít chảy máu, mức độ cảm giác đau của bệnh nhân được hạn chế tối đa, vết thương không phải tiếp xúc nhiều với môi trường vì vậy mà khả năng nhiễm trùng rất nhỏ so với mổ thông thường.
Phẫu thuật nội soi robot còn khắc phục được những hạn chế của phẫu thuật nội soi theo quy ước nhờ có hình ảnh không gian ba chiều giúp phẫu thuật viên có thể quan sát sâu hơn và chính xác hơn so với hình ảnh không gian hai chiều trước đây.
Để tìm hiểu về phương pháp mổ hiện đại này phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã tìm đến Khoa Ngoại Tổng hợp BV Nhi Trung ương. Tiếp đón chúng tôi là Trưởng khoa, TS.BS Phạm Duy Hiền - người trực tiếp thực hiện nhiều ca phẫu thuật nội soi có sử dụng robot. TS.BS Hiền cho biết: “Phẫu thuật nội soi robot có độ chính xác cao, bởi với đầu camera thông minh, góc phẫu thuật rộng 540 độ trên hình ảnh 3D, cho phép các cánh tay robot có thể xoay chuyển ở mọi góc độ, tới mọi ngóc ngách của vị trí cần mổ. Hơn thế nữa, nếu như trước đây, phẫu thuật phải thực hiện đứng hoàn toàn thì nay việc phẫu thuật có sự giúp sức của robot giúp bác sĩ phẫu thuật có thể ngồi, điều này giúp giảm tải được những căn bệnh nghề nghiệp cho bác sĩ phẫu thuật”.
Đến nay, sau gần 4 năm thực hiện phẫu thuật có sự giúp sức của robot, các bác sĩ thuộc BV Nhi Trung ương đã thực hiện khoảng gần 300 ca, với mỗi ca có thời gian phẫu thuật hơn 500 phút tương đương khoảng hơn 8 giờ đồng hồ.
Kể về những khó khăn trong những ngày đầu thực hiện phẫu thuật bằng robot, TS.BS Hiền tâm sự: “Lúc mới bắt đầu triển khai phẫu thuật nội soi bằng robot, ca bệnh nào cũng gặp khó khăn do phải làm quen với việc đưa công nghệ vào phẫu thuật. Robot lại nhập khẩu từ nước ngoài, hướng dẫn sử dụng, các thông báo lỗi trên máy đều cần tới người thực sự hiểu về máy móc. Tuy nhiên, tất cả những khó khăn này đều đã được chúng tôi khắc phục hoàn toàn. Đó mới chỉ là về phần máy móc, bệnh nhi được chỉ định phẫu thuật cũng là một yếu tố cần phải chú ý, bệnh nhi quá nhỏ sẽ gây khó khăn rất lớn cho bác sĩ phẫu thuật. Cho đến hiện tại, sau gần 4 năm thực hiện phẫu thuật nội soi bằng robot, bệnh nhi bé nhất được phẫu thuật bằng robot là 5kg”.
Phẫu thuật của tương lai
BV Bạch Mai cũng là một trong số những đơn vị ứng dụng công nghệ robot trong phẫu thuật nội soi cho người lớn. Thông tin được PGS.TS Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc BV Bạch Mai chia sẻ: “Đơn vị chúng tôi là BV đầu tiên trong cả nước ghi dấu ấn khi ứng dụng một loạt các hệ thống robot và định vị không gian 3 chiều (O.arm) trong phẫu thuật, ở các lĩnh vực: chấn thương chỉnh hình (hệ thống Robot Mako), phẫu thuật thần kinh (hệ thống Robot Rosa) và phẫu thuật cột sống (hệ thống O.arm và định vị không gian 3 chiều). Rất nhiều bệnh nhân đã được phẫu thuật nhờ ứng dụng các hệ thống robot này tại BV Bạch Mai”.
Tính tới thời điểm tháng 6/2018, Khoa Chấn thương chỉnh hình và Cột sống đã tiến hành thay khớp cho 62 người bệnh có Robot Mako hỗ trợ (bao gồm 44 khớp gối, 18 khớp háng). Sau phẫu thuật, tất cả người bệnh đều được quay trở lại cuộc sống với sự hồi phục rất sớm hoàn hảo về cả chức năng và cấu trúc giải phẫu.
Trong lĩnh vực phẫu thuật thần kinh, 68 người bệnh u não đã được phẫu thuật ứng dụng hệ thống Robot Rosa, với sự tính toán chính xác đường vào, kích thước khối u, các tổ chức lân cận để có phương án can thiệp tối ưu nhất đảm bảo lấy hết u mà không gây tổn thương các tổ chức não lành.
Trong lĩnh vực phẫu thuật cột sống, hệ thống máy O.arm và định vị không gian 3 chiều với tính ưu việt nổi trội, độ an toàn và chính xác cao, khả năng ứng dụng rộng rãi, người bệnh hồi phục nhanh sau phẫu thuật đã thực sự mang lại bước đột phá trong lĩnh vực phẫu thuật chỉnh hình cột sống.
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang “gõ cửa” ngành y tế với xu hướng phát triển dựa trên nền tảng tích hợp cao độ của hệ thống kết nối số hóa - vật lý - sinh học. Nhiều máy móc hiện đại có công nghệ thông minh ra đời để phục vụ việc chẩn đoán và điều trị bệnh ngày càng tốt hơn đã mang lại một diện mạo mới và cũng là một thách thức mới cho ngành y tế.
