Đến dự lễ khai mạc có các ông (bà): Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Nguyễn Thị Hương, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Nguyễn Việt Oanh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Phạm Hoàng Sơn, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.
Cùng dự có các lãnh đạo HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh; Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh; đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh; lãnh đạo một số tỉnh, thành phố; lãnh đạo các phường, xã và đông đảo Nhân dân, du khách thập phương.
 |
| Các đại biểu tham dự lễ khai mạc. |
Trước lễ khai mạc, các đại biểu và Nhân dân thành kính dâng hương, thực hiện nghi thức thỉnh chiêng, thỉnh trống khai hội.
Phát biểu khai mạc, ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND phường Bắc Giang ôn lại truyền thống hào hùng của dân tộc: Mùa Xuân năm Mậu Tuất 1418, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do chủ soái Lê Lợi khởi xướng từ vùng thượng du Thanh Hóa.
 |
| Các đại biểu dâng hương. |
Đến giữa năm 1426, nghĩa quân tiến ra Bắc, bao vây thành Đông Quan. Trước tình hình đó, tướng giặc Vương Thông một mặt xin hòa, mặt khác bí mật cầu viện triều đình nhà Minh, đưa hai đạo viện binh sang tiếp cứu.
Nắm bắt mưu đồ của địch, Lê Lợi và Nguyễn Trãi chủ trương kế sách “vây thành, diệt viện”, cử các tướng lên biên ải chặn đánh viện binh, đồng thời đẩy mạnh tiến công, giải phóng các thành trì.
 |
| Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Hồng Thái thực hiện nghi thức thỉnh trống khai hội. |
Sau hơn 6 tháng bao vây bền bỉ, với hơn 30 trận đánh lớn nhỏ, nghĩa quân Lam Sơn cùng Nhân dân địa phương đã hạ thành Xương Giang trước khi viện binh nhà Minh kéo sang 10 ngày.
Ngày 8/10/1427, đạo quân Liễu Thăng tiến đến cửa ải Pha Lũy. Bằng chiến thuật tài tình của các tướng lĩnh và sự mưu trí của Nguyễn Trãi, quân ta nhử địch vào trận địa mai phục tại Chi Lăng. Ngày 10/10/1427, Liễu Thăng bị chém tại chân núi Mã Yên.
Đô đốc Thôi Tụ lên thay, cùng Thượng thư Hoàng Phúc chỉ huy hơn 7 vạn quân còn lại liều lĩnh tiến về Xương Giang. Tuy nhiên, khi đến nơi, chúng mới biết thành đã bị quân ta kiểm soát, trở thành pháo đài kiên cố chặn đứng đường tiến quân.
 |
| Màn khai từ trống hội và múa lân sư rồng tại lễ khai hội. |
Sau thất bại nặng nề tại Chi Lăng - Xương Giang, quân Vương Thông ở Đông Quan lâm vào thế bị bao vây, cô lập, buộc phải xin hòa và chấp nhận rút quân về nước vào cuối tháng 12/1427, chấm dứt 20 năm đô hộ của nhà Minh, mở ra thời kỳ độc lập, thái bình cho dân tộc.
Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang là đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Việt Nam, tiêu biểu cho tư tưởng “lấy ít địch nhiều”, thể hiện ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết và khát vọng độc lập của dân tộc.
Năm 1428, sau khi lên ngôi, vua Lê Lợi mở hội khao quân, tuyên đọc “Bình Ngô đại cáo”, khẳng định nền độc lập của đất nước. Từ đó, Nhân dân vùng Xương Giang tổ chức lễ hội vào dịp đầu Xuân để tưởng nhớ chiến công oanh liệt. Lễ hội diễn ra từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Giêng, trở thành sinh hoạt văn hóa truyền thống tiêu biểu của vùng Kinh Bắc.
Với những giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, năm 2009, địa điểm Chiến thắng Xương Giang được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia; năm 2019 được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt; năm 2023, Lễ hội truyền thống Xương Giang được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
 |
| Ông Trần Văn Thanh, Chủ tịch UBND phường Bắc Giang phát biểu khai mạc lễ hội. |
Sau phần lễ là chương trình nghệ thuật “Hào khí Xương Giang muôn thuở còn truyền” gồm ba chương: “Hào khí Xương Giang”, “Xương Giang sáng giữa trời xuân”, “Tiếp lửa truyền thống - Rạng ngời tương lai” do các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Chèo Bắc Ninh biểu diễn, cùng sự tham gia của các ca sĩ, nghệ sĩ Trung ương và địa phương.
Các tiết mục được dàn dựng công phu, tái hiện khí thế hào hùng của chiến thắng lịch sử, lan tỏa niềm tự hào dân tộc, góp phần quảng bá hình ảnh quê hương Bắc Giang đến với bạn bè, du khách gần xa.
 |
| Chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu, tái hiện khí thế hào hùng của chiến thắng lịch sử. |
Lễ hội diễn ra đến hết ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), lễ hội được tổ chức trang trọng với các nghi thức truyền thống như: Lễ tế, lễ rước, phóng ngư, phóng điểu cầu quốc thái dân an; cùng nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao đặc sắc như trình diễn di sản phi vật thể (chèo, quan họ, ca trù), chiếu phim hoạt hình về lịch sử Chiến thắng Xương Giang, trưng bày ảnh tư liệu, không gian chợ quê và các trò chơi dân gian.
