Bà con tỉnh Thái Bình gồng mình trong nỗi đau... cá chết

Năm 2016, huyện Thái Thụy (tỉnh Thái Bình) có hơn 1.200ha diện tích nuôi trồng thủy sản nước lợ, trong đó diện tích nuôi cá vược, cá song khoảng 160ha. Thời tiết rét đậm, rét hại trong những ngày qua (từ ngày 23/1 đến ngày 27/1) đã khiến cá nuôi của nhiều hộ dân ở các xã ven biển của huyện này chết hàng loạt, nhiều diện tích thủy sản của người dân nơi đây đang đứng trước nguy cơ mất trắng.

Ngậm ngùi khóc vược, than... song

Cùng với Tiền Hải, huyện Thái Thụy là huyện thứ hai giáp biển của tỉnh Thái Bình. Hàng chục năm qua, Thái Thụy nổi tiếng là vùng đất nuôi trồng thủy sản nước lợ. Những cái tên như Thụy Trường, Thụy Xuân, Thụy Hải, Thái Thượng và Thái Đô “nức tiếng” là “thủ phủ” chuyên nuôi trồng hai loại cá thương phẩm có giá trên thị trường: Cá vược, cá song. Tuy nhiên, những ngày qua, ảnh hưởng của thời tiết cực đoan khiến cá nuôi trong ao của người bị chết lạnh, dân nơi đây đứng ngồi không yên, tiếc nuối khi nhìn cá chết trong ao, hồ.

Trở lại các xã ven biển của huyện Thái Thụy trong các ngày 27 và 28/1, chúng tôi dễ dàng bắt gặp cảnh nhiều chiếc xe máy chở những thùng xốp to, đựng đầy cá ướp đá chạy từ hướng đê biển vào các chợ, khu dân cư để tìm đầu mối tiêu thụ cá, ướp đông lạnh cá; dọc tuyến đê 8, hình ảnh người dân trưng bày thau nhựa, rổ rá đựng cá đặt ven đê để bán các loại cá vược, song cũng dễ dàng bắt gặp. Nhiều điểm “chợ cóc”, chợ tạm tự phát do người dân lập nên cũng được hình thành trên tuyến đê này để làm nơi tập kết, thu, mua cá.

Dưới những ao, hồ người dân, trai gái, già trẻ thi nhau vớt những con cá đang giãy giụa nổi lập lờ trên mặt nước. Tại nhiều ao nuôi người dân phải chịu đựng cái rét thấu da, trầm mình dưới nước để ủi, vớt cá đã chìm sâu dưới đáy.

Ông Nguyễn Trọng Đắc (thôn Tam Đồng, xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy) cho biết, gia đình có hơn 1,5 mẫu ao nuôi cá vược, cá có độ tuổi gần 18 tháng. Đến nay, trọng lượng cá đạt từ hơn 2kg đến hơn 3kg/con. Với sản lượng ước đạt 6 tấn cá, gia đình ông dự định thu hoạch bán trong thị trường giáp tết Bính Thân sẽ cho doanh thu khoảng 700 triệu đồng. Song, do thời tiết quá lạnh nên từ sáng ngày 24/1 xuất hiện tình trạng cá chết rải rác, đến sáng 25/1 thì chết hàng loạt.

Ông Nguyễn Đăng Mí (thôn Bình Xuân, xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy) cho biết, gia đình bác có hơn 1 mẫu ao, từ năm 2000 đến nay chuyên nuôi cá vược, cá song. Hiện tại, sản lượng cá của gia đình đạt khoảng 3 tấn cá Vược, hơn 1 tấn cá song. Đợt rét đậm, rét hại này, hơn 1,5 tấn cá của gia đình đã bị chết, thiệt hại ít nhất 150 triệu đồng.

Cũng theo ông Mí, số cá còn lại dưới ao rất khó cứu vãn nổi dù trước khi xảy ra rét đậm, rét hại, gia đình đã căng bạt xung quanh ao, trên mặt ao để nâng nhiệt độ của nước trong ao tuy nhiên thời tiết diễn biến phức tạp, cá đã đuối sức vì không còn sức đề kháng. Để “vớt vát” vốn liếng, gia đình phải bắt cá bán với giá 60.000 đồng/cân, giá giảm gần một nửa so với thời điểm trước khi rét đậm, rét hại xảy ra.

Nhiều hộ gia đình trên địa bàn các xã Thụy Xuân, Thụy Hải, Thái Đô... cho biết: Hơn 10 năm nay, chưa có năm nào thời tiết lại diễn biến cực đoan, khí hậu lại xuống đột ngột, thấp như đợt rét đậm, rét hại này. Diện tích ao nuôi cá của hộ gia đình nào cũng bị ảnh hưởng trong đợt rét này, cá chết “kỷ lục” trong hơn 10 năm nay.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp huyện Thái Thụy, trong 6 xã có truyền thống nuôi thủy sản thì Thụy Hải là xã có diện tích nuôi các vược, cá song bị ảnh hưởng nhiều nhất: 60 ha, tiếp đến là các xã Thụy Xuân (35ha), Thái Đô (35 ha) và Thụy Trường (20ha). Trong tổng số 160ha chuyên nuôi cá Vược, cá Song của 6 xã ven biển này thì có đến 140ha bị ảnh hưởng của đợt rét đậm, rét hại.

Gồng mình vượt qua họa lớn

Ông Đỗ Văn Tiện, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình cho biết: Đợt rét đậm, rét hại diễn ra từ ngày 23/1, đến ngày 25/1, tỷ lệ cá chết trong các ao, hồ của người nuôi thủy sản từ 30 đến 70%, cỡ cá chết có trọng lượng trung bình từ 0,3kg đến 3,5kg. Cho đến ngày 27/1 thì toàn huyện thiệt hại hơn 150 tấn cá thịt thương phẩm trong giai đoạn chuẩn bị cho thu hoạch và gần 60 vạn cá giống, chủ yếu là các vược, cá song và cá rô-phi. Chưa tính được con số cụ thể bao nhiêu tỷ đồng thiệt hại do rét đậm, rét hại gây nên đối với bà con nuôi trồng thủy sản trên địa bàn.

Nguyên nhân cá chết được ngành nông nghiệp huyện Thái Thụy nhận định do ảnh hưởng của thời tiết rét đậm, nhiệt độ môi trường xuống thấp (từ 5 đến 7°C) kết hợp với mực nước trong ao rất thấp, đặc biệt là những ao nuôi có hiện tượng cá chết nhiều mực nước chỉ đạt từ 0,7 đến 1,0m nên cá nuôi dễ bị sốc nhiệt độ, dẫn đến yếu dần, mất sức đề kháng và chết.

Cũng theo ông Đỗ Văn Tiện, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thái Thụy, cá vược, cá song là hai đối tượng hở mang, sức đề kháng thấp, mẫn cảm với nhiệt độ, môi trường nước nên khi nhiệt độ giảm sâu như những đợt rét đậm, rét hại vừa qua thì vấn đề cá chết là điều khó tránh.

Đánh giá của ngành nông nghiệp huyện Thái Thụy, trong thời gian tới thời tiết còn diễn biến cực đoan, phức tạp nên môi trường nuôi thay đổi đột ngột dễ gây sốc cho cá nuôi. Theo đó, ngành nông nghiệp khuyến cáo bà con khẩn trương chủ động đánh bắt xuất bán để đảm bảo thu hồi vốn trên những ao nuôi cá đã đạt kích cỡ thương phẩm; Đối với ao nuôi còn lưu giữ cá giống qua đông cần thực hiện các biện pháp tránh, trú rét cho cá, như: nuôi bèo tây 1/3 diện tích mặt ao về phía Đông Bắc để hạn chế gió lùa làm nhiệt độ nước ao giảm thấp; dùng rơm, rạ, lá chuối khô bó thành từng bó cắm xuống góc ao, căng bạt xung quanh ao hoặc thả trên mặt nước để giữ ổn định môi trường ao nuôi, tạo chỗ trú ẩn cho cá tránh rét; Chủ động bổ sung và duy trì mực nước ao nuôi trên 1,5m...

Chia sẻ những thiệt hại trong nuôi trồng thủy sản đối với người dân, ông Đỗ Văn Tiện, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thái Thụy cho biết: Ngành nông nghiệp huyện Thái Thụy đã thực hiện hết chức năng của mình, nhưng thiên quá khắc nghiệt đã gây nên thiệt hại rất lớn đối với các hộ nuôi trồng thủy sản tại địa phương.

Trước tình hình trên, ngành nông nghiệp địa phương cũng đề nghị các đơn vị liên quan (trạm chăn nuôi và Thú y, trạm Khuyến nông, trạm Thủy sản...) phân công cán bộ tăng cường xuống cơ sở liên kết với các xã, thị trấn và các Hợp tác xã nuôi trồng thủy sản để hướng dẫn người dân tổ chức các biện pháp phòng chống rét cho cá, tư vấn kỹ thuật nuôi trồng, xử lý môi trường nước, diện tích ao, hồ để chuẩn bị cho vụ mới.

"Chúng tôi sẽ kiến nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền về việc hỗ trợ cho người dân bị thiệt hại; hiện nay ngành nông nghiệp huyện đang làm số liệu thống kê, khi nào có văn bản hỗ trợ, chúng tôi sẽ làm chi tiết thẩm định về thiệt hại đến từng hộ có diện tích nuôi trồng và sản lượng bị thiệt hại để được hỗ trợ". Ông Đỗ Văn Tiện Phó trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thái Thụy (Thái Bình).