7 năm nữa, thị trường điện sẽ hoạt động cạnh tranh

Về phía Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, Nhà nước chỉ nắm 100% vốn các công ty thuộc lĩnh vực truyền tải điện. Trong lĩnh vực phát điện, Nhà nước chỉ nắm một số nhà máy thủy điện lớn, có tính chất đặc biệt quan trọng, còn lại cần đẩy mạnh CPH.

Báo cáo trước Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo Tập đoàn EVN cho biết quá trình thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp không phải ngành nghề kinh doanh chính diễn ra đúng tiến độ.

Tính đến ngày 31/12/2015, EVN đã hoàn thành vượt chỉ tiêu thoái vốn, thu về hơn 1.994 tỷ đồng, mang lại giá trị thặng dư 34,8 tỷ đồng.

Ông Thành nói, mặc dù EVN cổ phần hóa trong thời điểm khó khăn về ngân hàng, tài chính, bất động sản nhưng Tập đoàn đã thoái vốn, bảo tồn nguồn vốn đầu tư ban đầu và có giá trị thặng dư.

Lãnh đạo EVN thông tin tiếp, trong những tháng đầu năm 2016, Tập đoàn này đã hoàn thiện đề án tái cấu trúc EVN giai đoạn 2016-2020 và đã trình Bộ Công Thương, chờ trình Thủ tướng phê duyệt.

Và mặc dù chưa được phê duyệt nhưng EVN đã chỉ đạo các đơn vị thành viên thoái vốn đã đầu tư tại các công ty cổ phần, đầu tư sở hữu chéo. Kết quả thu về 418 tỷ đồng, con số này có thặng dư so với vốn đầu tư ban đầu.

Báo cáo lộ trình CPH, lãnh đạo Tập đoàn cho biết EVN đang xây dựng đề án CPH ba tổng công ty phát điện, vốn điều lệ mỗi công ty hơn 10 ngàn tỷ đồng. Vừa qua Tập đoàn đã thuê tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp và trình phương án CPH lên Chính phủ.

Tuy nhiên, vì ba tổng công ty phát điện có vốn điều lệ lớn nên Chính phủ yêu cầu EVN phải chuyển toàn bộ hồ sơ sang Kiểm toán Nhà nước thẩm tra lại giá trị doanh nghiệp: “Chúng tôi đã chuyển toàn bộ hồ sơ sang Kiểm toán Nhà nước. Tuy nhiên, trong quá trình CPH, Tập đoàn xác định vốn điều lệ công ty phát điện 3 lên gấp 3 lần giá trị hiện nay. Còn Tổng Công ty phát điện 1 đã báo cáo Chính phủ về đề án tái cấu trúc. Với Tổng Công ty phát điện 2, Tập đoàn đang thuê tư vấn xác định giá trị, kế hoạch sẽ CPH trong năm 2018”, ông Thành thông tin.

Lãnh đạo EVN cho biết, theo dự kiến tới năm 2018, EVN sẽ CPH các đơn vị thuộc khối phát điện. Sau khoảng hai năm, Tập đoàn tiếp tục theo dõi, xem xét hoạt động của các đơn vị sau khi CPH để xem xét cho tách riêng.

Dự kiến đến năm 2020, EVN chỉ giữ lại các nhà máy điện đa mục tiêu, hệ thống truyền tải điện lưới quốc gia.

Và đến năm 2023, khối các đơn vị phân phối điện, thị trường bán lẻ điện, cung cấp dịch vụ điện sẽ tách ra khỏi EVN, hoạt động cạnh tranh theo cơ chế thị trường.

Sau phần phát biểu của đại diện EVN, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho hay: Khi cổ phần EVN, Nhà nước nắm 100% vốn các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực truyền tải điện. Trong lĩnh vực phát điện, Nhà nước chỉ nắm một số nhà máy thủy điện lớn, có tính chất đặc biệt quan trọng, liên quan đến an ninh, quốc phòng như nhà máy thủy điện Sơn La, Lai Châu… Các đơn vị còn lại cần đẩy mạnh CPH.

Nhấn mạnh tại hội nghị toàn quốc về sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp 2016-2020, Thủ tướng đề nghị các ban ngành, lãnh đạo các tập đoàn cần có chương trình hành động cụ thể. Trong đó phải công bố với dư luận rằng không phải Chính phủ cổ phần hóa bằng mọi giá, không phải Nhà nước bán hết vốn để tư nhân chi phối nền kinh tế.

Nói về những khó khăn khi CPH EVN, đại diện EVN nói rằng riêng ba tổng công ty phát điện (1, 2 và 3) có vốn điều lệ rất lớn nên gặp vướng mắc như ở khâu lựa chọn đơn vị tư vấn, thẩm định giá trị doanh nghiệp. Cụ thể, hiện nay giá trị lựa chọn tư vấn bị hạn chế rất thấp nên việc đấu thầu và lựa chọn tư vấn có năng lực, kinh nghiệm rất khó. Đặc biệt các nhà tư vấn nước ngoài sẽ không chọn được. Ông Thành lấy ví dụ, EVN đã hai lần lựa chọn đơn vị tư vấn cho Tổng Công ty phát điện 1 và 3 đều là các công ty tư vấn trong nước. Theo đó, người đứng đầu EVN kiến nghị Chính phủ sửa đổi các quy định lựa chọn tư vấn xác định giá trị doanh nghiệp, lựa chọn nhà đầu tư chiến lược cũng như phương án CPH.