6 địa phương khẩn trương lập kế hoạch khai thác, sử dụng nước theo trạng thái thiếu nước
Nguồn nước trên toàn lưu vực sông Cửu Long được xác định ở "trạng thái thiếu nước", có nguy cơ không đáp ứng đầy đủ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất trong suốt mùa cạn, từ tháng 11/2026 đến hết tháng 5/2027.
Đáng lo ngại, thời điểm nguồn nước ngọt suy giảm mạnh cũng là lúc xâm nhập mặn bước vào cao điểm. Khi các cửa lấy nước phải đóng để ngăn mặn, nhiều vùng sản xuất có thể rơi vào tình trạng thiếu nước, dù đã có hệ thống công trình thủy lợi bảo vệ.
Đây là những cảnh báo đáng chú ý trong Kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long mùa cạn 2026-2027, được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố tại Quyết định số 4281/QĐ-BNNMT.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường, El Nino có khả năng duy trì cường độ rất mạnh từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, với xác suất 96%. Do ảnh hưởng của hiện tượng này, nhiệt độ tại đồng bằng sông Cửu Long dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 1-2°C, nắng nóng có thể xuất hiện sớm từ tháng 2/2027.
Cùng với đó là tình trạng xâm nhập mặn mùa cạn 2026-2027 được dự báo diễn biến rất gay gắt, có thể tương đương mùa cạn 2019-2020, thậm chí tăng cao đột biến tại một số cửa sông.
Không chỉ đe dọa nguồn nước sinh hoạt, hạn hán và xâm nhập mặn còn gây sức ép lớn đối với sản xuất nông nghiệp.

Trước nguy cơ này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Bộ Xây dựng và 6 địa phương gồm Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ, An Giang, Cà Mau khẩn trương lập kế hoạch khai thác, sử dụng nước theo trạng thái thiếu nước.
Phương án cần tính tới tình huống bất lợi trong cao điểm tháng 2-5/2027, xác định nhu cầu từng lĩnh vực và thứ tự ưu tiên; trước hết bảo đảm đủ nước sinh hoạt và các nhu cầu thiết yếu.
Trước mắt, cần tận dụng thời điểm nước thuận lợi để tích trữ trong kênh rạch, hồ, ao, ô bao và hệ thống thủy lợi. Ở vùng ngọt - lợ, lịch đóng mở cống phải linh hoạt theo độ mặn, thủy triều và nhu cầu: tranh thủ lấy nước khi đủ điều kiện, giữ nước đã trữ khi mặn tăng. Các hệ thống khép kín cuối nguồn cần tính đủ nước cho thời gian đóng cống kéo dài.
Đồng thời, cần phối hợp vận hành các hệ thống Cái Lớn - Cái Bé, Quản Lộ - Phụng Hiệp, Ô Môn - Xà No, Nam Măng Thít, Bắc và Nam Bến Tre.
Việc kết nối, chuyển nước và khắc phục điểm nghẽn trên kênh dẫn phải được rà soát để hỗ trợ nơi thiếu nước, thay vì mỗi hệ thống vận hành riêng lẻ.
Với cấp nước sinh hoạt, các nhà máy phải kiểm tra dự trữ, khả năng duy trì công suất khi độ mặn vượt ngưỡng và nguồn thay thế.
Vùng ven biển, cù lao, xa nguồn nước cần xác định trước số hộ nguy cơ thiếu nước; chuẩn bị bồn, bể, điểm cấp nước tập trung và phương tiện vận chuyển. Cơ sở y tế, trường học và nhu cầu thiết yếu phải được ưu tiên nếu xảy ra thiếu hụt.
Trong nông nghiệp, kế hoạch sản xuất phải theo khả năng cấp nước. Các địa phương cần rà soát lịch gieo sạ Đông Xuân, Hè Thu; ưu tiên giống ngắn ngày, chịu hạn, chịu mặn và ít dùng nước.
Với sầu riêng, cây ăn trái, hoa kiểng nhạy cảm với mặn, phải trữ nước và kiểm soát chất lượng nước tưới. Vùng nuôi thủy sản cần theo dõi độ mặn, tránh lấy nước khi chất lượng không bảo đảm.
Kịch bản sẽ được theo dõi, đánh giá hằng tháng và có thể cập nhật khi khí tượng, thủy văn diễn biến bất thường. Thông tin vận hành hồ chứa, khai thác nước ở thượng nguồn Mekong cũng phải được tăng cường trao đổi nhằm phục vụ dự báo và điều hành nguồn nước tại đồng bằng.











