50 năm giữ vững mạch công lý nơi trung tâm Đồng Nai

Trên địa bàn trung tâm, trọng điểm của tỉnh Đồng Nai, nơi nhịp sống đô thị diễn ra sôi động và các quan hệ pháp luật phát sinh ngày càng phức tạp, tập thể những người làm công tác kiểm sát đã bền bỉ giữ vững bản lĩnh, trách nhiệm, góp phần bảo vệ pháp luật, bảo vệ công lý và giữ gìn trật tự, kỷ cương xã hội.

Nửa thế kỷ ấy không chỉ được đo bằng thời gian, mà còn được ghi dấu bằng sự trưởng thành của một tập thể luôn gắn chặt với yêu cầu nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Từ đơn vị kiểm sát cấp huyện đến vị thế ở địa bàn trọng điểm

Biên Hòa từ lâu đã được xem là vùng đất có chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng đặc biệt của Đồng Nai và cả miền Đông Nam Bộ.

Từ Trấn Biên xưa đến đô thị Biên Hòa hôm nay, nơi đây luôn giữ vai trò trọng yếu trong tiến trình mở đất, tổ chức cộng đồng dân cư, phát triển kinh tế và xây dựng bộ máy quản lý nhà nước ở phương Nam.

Chính vị thế ấy đã tạo nên một không gian pháp lý, hành chính và xã hội đặc thù, đặt ra yêu cầu rất cao đối với hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

Trước khi chuyển sang mô hình khu vực, Viện KSND TP Biên Hòa thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn đô thị loại I trực thuộc tỉnh Đồng Nai.

Đây là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa của tỉnh, đồng thời là một trong những địa bàn có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh, hoạt động thương mại, dịch vụ, sản xuất diễn ra sôi động.

Mật độ dân cư cao, nhiều công trình hạ tầng, khu dân cư, doanh nghiệp và các quan hệ xã hội đa dạng đã khiến khối lượng công việc tư pháp trên địa bàn luôn ở mức nặng và phức tạp.

Chính đặc điểm của một đô thị lớn đã làm nên tính chất đặc thù cho địa bàn kiểm sát ở Biên Hòa. Trên địa bàn này thường xuyên phát sinh khối lượng lớn các quan hệ pháp luật trong lĩnh vực hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, hành chính, thi hành án và nhiều lĩnh vực tư pháp khác.

Đi cùng với sự phát triển nhanh của đời sống kinh tế - xã hội là yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và nâng cao chất lượng hoạt động tư pháp ngày càng nặng nề, cấp thiết.

Sau ngày đất nước thống nhất, hệ thống Viện kiểm sát ở tỉnh Đồng Nai từng bước được kiện toàn.

Thực hiện Nghị định số 09/BTP-NĐ ngày 23/4/1976 của Bộ Tư pháp - Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Quyết định số 33/QĐ-76 ngày 2/8/1976 của Viện KSND tối cao, Viện KSND tỉnh Đồng Nai đã thành lập 8 đơn vị kiểm sát cấp huyện, trong đó có Viện KSND TP Biên Hòa.

Đây là dấu mốc nền tảng, mở đầu cho quá trình xây dựng và phát triển liên tục của đơn vị kiểm sát trên địa bàn Biên Hòa suốt gần nửa thế kỷ.

Từ nền móng ấy, cùng với quá trình phát triển của tỉnh Đồng Nai và đô thị Biên Hòa, đơn vị từng bước được củng cố, kiện toàn về tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, kiểm sát viên, điều kiện cơ sở vật chất và phương thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Dù quy mô dân số tăng nhanh, địa bàn ngày càng mở rộng, khối lượng công việc ngày càng lớn, các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, kiểm sát viên của đơn vị vẫn giữ vững bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy với nghề.

Chặng đường ấy được tài liệu khái quát là quá trình kế thừa bền bỉ và nỗ lực không ngừng để xây dựng một đơn vị ngày càng chính quy, vững mạnh.

Bước ngoặt của mô hình mới

Một dấu mốc lớn được ghi trong tài liệu là ngày 1/7/2025, thời điểm Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai chính thức đi vào hoạt động. Theo Nghị quyết số 84/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đơn vị được thành lập trên cơ sở kế thừa quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm từ Viện KSND TP Biên Hòa trước đây.

Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi, mà còn là bước chuyển về mô hình tổ chức, phạm vi thẩm quyền và yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cải cách bộ máy mới.

Theo đó, Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai thực hiện thẩm quyền theo lãnh thổ đối với 9 đơn vị hành chính cấp xã, phường gồm Biên Hòa, Trấn Biên, Tam Hiệp, Long Bình, Long Hưng, Phước Tân, Tam Phước, Trảng Dài và Tân Triều.

Cách tổ chức địa bàn mới cho thấy khu vực 1 không chỉ bao quát phần lõi đô thị trung tâm của Biên Hòa, mà còn mở rộng sang các khu vực liền kề có tốc độ đô thị hóa cao, dân cư đông, nhiều dự án hạ tầng, khu công nghiệp, cụm dân cư và tuyến giao thông quan trọng.

Điều đó cũng đồng nghĩa, trách nhiệm của đơn vị trong việc giữ gìn pháp chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân ngày càng lớn hơn.

Việc chuyển từ mô hình Viện KSND cấp huyện sang Viện KSND khu vực phản ánh bước phát triển mới về yêu cầu nhiệm vụ.

Nếu trước đây đơn vị đã làm việc trên một địa bàn trung tâm, trọng điểm của tỉnh, thì trong mô hình mới yêu cầu ấy trở nên toàn diện hơn, đòi hỏi sự chủ động cao hơn, chất lượng công tác cao hơn và năng lực phối hợp liên ngành chặt chẽ hơn.

Đó là sức ép, nhưng cũng là điều kiện để một đơn vị giàu truyền thống tiếp tục phát huy kinh nghiệm, bản lĩnh và uy tín đã được hun đúc qua nhiều thập niên.

Ngay trong giai đoạn đầu hoạt động theo mô hình mới, đơn vị đã thể hiện tinh thần chủ động, khẩn trương và nghiêm túc trong việc ổn định tổ chức bộ máy, xây dựng quy chế, phân công nhiệm vụ, củng cố nền nếp công tác.

Cuối năm 2025, Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai đã phối hợp tổ chức lễ ký kết quy chế phối hợp liên ngành trong công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong hoạt động tố tụng hình sự trên địa bàn.

Chi tiết này, tuy xuất hiện ngắn gọn trong tài liệu, nhưng cho thấy rõ tinh thần thích ứng nhanh của đơn vị trước yêu cầu thực tiễn ở một địa bàn trọng điểm.

Nửa thế kỷ của bản lĩnh, trách nhiệm và sự tiếp nối

Nhìn lại hành trình từ năm 1976 đến năm 2026, đơn vị có tròn 50 năm xây dựng và phát triển. Nửa thế kỷ ấy là chặng đường của tinh thần đoàn kết, của bản lĩnh chính trị, của trách nhiệm nghề nghiệp và khát vọng không ngừng vươn lên của nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ, kiểm sát viên, công chức và người lao động.

Từ một đơn vị hình thành trong những năm đầu sau ngày đất nước thống nhất, đến mô hình Viện KSND TP Biên Hòa, rồi nay là Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai, hành trình ấy là sự nối dài của một mạch công lý bền bỉ nơi địa bàn trung tâm của tỉnh.

Sự trưởng thành ấy còn được ghi nhận bằng các kết quả trong công tác xây dựng Đảng và phong trào thi đua.

Năm 2024, Chi bộ Viện KSND TP Biên Hòa được khen thưởng vì hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ 5 năm liền, giai đoạn 2019 - 2023.

Đến năm 2025, Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai vinh dự được trao tặng Cờ thi đua của Chính phủ, một phần thưởng cao quý ghi nhận quá trình phấn đấu nghiêm túc, trách nhiệm và hiệu quả của tập thể đơn vị.

Đằng sau những mốc son ấy là dấu ấn của các thế hệ lãnh đạo. Viện trưởng qua các thời kỳ, trong đó có đồng chí  Hoàng Hữu Long giai đoạn 2005 - 2017 và đồng chí Hoàng Thị Thùy Giang từ năm 2017 đến nay.

Cùng với đó là các Phó Viện trưởng như Nguyễn Mạnh Thắng, Trần Thị Kim Nhung, Thái Thị Thúy Ngần, Danh Huệ, Lê Tuấn Anh… tạo nên sự kế thừa ổn định, liên tục trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Đội ngũ ban lãnh đạo của đơn vị đều có quá trình công tác lâu năm trong ngành kiểm sát, được đào tạo bài bản về chuyên môn, lý luận chính trị và tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn.

Đồng chí Hoàng Thị Thùy Giang, Bí thư, Viện trưởng Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai, được tuyển dụng vào ngành từ năm 2002, trải qua nhiều vị trí công tác trước khi đảm nhiệm cương vị đứng đầu đơn vị.

Các Phó Viện trưởng như đồng chí Thái Thị Thúy Ngần, đồng chí Danh Huệ, đồng chí Lê Tuấn Anh cũng đều có quá trình gắn bó dài lâu với ngành, được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng.

Nhưng điều đáng chú ý hơn cả không chỉ nằm ở những danh hiệu. Dựng lại lịch sử đơn vị, có thể thấy giá trị cốt lõi được nhấn mạnh là tinh thần giữ vững kỷ cương, nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp, hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Ở một địa bàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh như khu vực trung tâm Biên Hòa, mỗi kết quả công tác của ngành kiểm sát đều gắn chặt với yêu cầu giữ vững sự ổn định và niềm tin vào pháp luật.

Từ câu chuyện 50 năm của Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai, có thể thấy rõ một hành trình không ngừng đổi mới nhưng vẫn giữ chắc nền tảng truyền thống. Sự chuyển mình về mô hình tổ chức chỉ thực sự có ý nghĩa khi được nâng đỡ bởi một tập thể đủ bản lĩnh, đủ năng lực và đủ trách nhiệm để thích ứng với yêu cầu mới.

Và ở địa bàn trung tâm, trọng điểm của Đồng Nai, hành trình ấy vẫn đang được viết tiếp, bằng tinh thần đoàn kết, đổi mới, kỷ cương, bản lĩnh và hiệu quả mà tài liệu lịch sử của đơn vị đã nhiều lần nhấn mạnh.

Từ nền tảng ấy, Viện KSND khu vực 1 - Đồng Nai bước vào chặng đường mới không chỉ với niềm tự hào về quá khứ, mà còn với trách nhiệm lớn lao trước hiện tại và tương lai.

Nửa thế kỷ xây dựng và phát triển là một cột mốc để nhìn lại, nhưng cũng là điểm tựa để đi tiếp.

Bởi ở nơi trung tâm của Đồng Nai, giữ vững pháp chế, bảo vệ công lý và phụng sự Nhân dân sẽ luôn là sứ mệnh xuyên suốt của những người làm công tác kiểm sát.