225.000 cử nhân thất nghiệp: Có nên thay đổi tư duy?
Phó trưởng Ban tuyên giáo Trung ương cho biết, chỉ trong quý 1/2016 cả nước có 225.000 người có trình độ cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp.
2017: Giảm chỉ tiêu đào tạo ngành sư phạm để hạn chế thất nghiệp
Sinh viên thất nghiệp do thiếu định hướng nghề nghiệp
Nữ cử nhân tự tử vì tốt nghiệp loại giỏi nhưng thất nghiệp
Thất nghiệp cao vì người trẻ đang “say sưa giấc nồng”?
Tin nên đọc
Cụ thể, ông Bùi Thế Đức cho biết thêm, một số tỉnh có tới 80% sinh viên ra trường làm trái nghề. Ở nhiều khu công nghiệp, chỉ có khoảng 20% lao động qua đào tạo, có bằng chuyên môn kỹ thuật.
Sau năm năm (2011-2015) tỷ lệ tuyển sinh vào trung cấp nghề và cao đẳng nghề chỉ đạt 53,4% kế hoạch.
Theo ông Đức, hiện tại số người trong độ tuổi lao động của Việt Nam là 75,2%, nhưng số lao động qua đào tạo có bằng chuyên môn kỹ thuật chỉ chiếm 17,9% (nông thôn 11,2%). Nguồn nhân lực có cơ cấu lao động bất hợp lý (1 trình độ đại học - 0,43 trình đô trung cấp chuyên nghiệp - 0,56 trình độ công nhân kỹ thuật).
Đáng lưu ý, ông Đức cũng đưa ra con số, chỉ trong quý I năm 2016, có 225.000 người trình độ từ cử nhân trở lên thất nghiệp.
Đưa ra một con số khác về tỷ lệ thất nghiệp của sinh viên, ông Nguyễn Mạnh Hải, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương cho biết thêm: "Nhiều cơ quan, doanh nghiệp nhận sinh viên nhưng phải đào tạo mất 1 đến 2 năm. Trong 37% còn lại về cơ bản cũng chưa đáp ứng được yêu cầu công việc”.
Ông Hải nhìn nhận: "Việc một tỷ lệ lớn sinh viên tốt nghiệp đại học chưa có việc làm nói lên thực trạng chất lượng sinh viên được đào tạo thấp, không đáp ứng nhu cầu nền kinh tế hoặc việc nhu cầu không theo thị trường,ngành cần nhân lực chất lượng cao không có, ngành không có nhu cầu thì số lượngcung ứng quá đông”.
Đào tạo không có định hướng
Liên quan đến vấn đề này, thầy Văn Như Cương (Chủ tịch HĐQT trường PTTH Lương Thế Vinh) cũng cho biết: “Nhìn chung, trên thế giới hiện nay số lượng cử nhân thất nghiệp khá phổ biến. Tuy nhiên, có sự khác nhau về con số giữa các nước và con số 225.000 cử nhân của Việt Nam thất nghiệp trong quý I/2016 đúng là vấn đề báo động".
Cũng theo thấy Cương, một trong những nguyên nhân khiến cho cử nhân của chúng ta thất nghiệp nhiều là do việc học và ứng dụng những gì đã học được vào thực tế rất rời rạc. Chúng ta vẫn thiên về học lý thuyết quá nhiều, không được thực hành, nên khi ứng dụng thực tế gặp khó khăn là đương nhiên.
Thầy Cương cho hay, sinh viên của chúng ta học quá nhiều những môn không cần thiết cho công việc, cho thực tế sau này, gây lãng phí thời gian. Điều này cũng đã được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ nói đến.
Tiếp tục thông tin, thầy Cương nhấn mạnh, hiện nay, mới có báo động đầu tiên là năm nay các trường sư phạm sẽ tuyển sinh ít đi vì số lượng giáo viên hiện nay đã thừa quá nhiều. Đó cũng là báo động có lợi cho thí sinh. Bởi lẽ, những thí sinh nào hăm hở vào sư phạm cũng sẽ nghĩ rằng, nếu thừa mình phải chuyển sang ngành khác để nắm lấy cơ hội có việc làm sau khi ra trường.
Thêm nữa, hiện nay việc đào tạo không có định hướng gây nên tốn kém rất lớn cho Nhà nước. Ví như chương trình học cử tuyển ở một số dân tộc, các địa phương cử người đi học và Nhà nước hỗ trợ kinh phí nhưng khi học xong thì lại không có việc. Như vậy, chúng ta cũng cần nghiên cứu lại.
Cần thay đổi tư duy về nghề nghiệp
Trước thực tế trên, thầy Cương cho biết, trong xã hội phát triển như hiện nay, giới trẻ chúng ta cần thay đổi tư duy về nghề nghiệp. Nếu học chuyên ngành Ngoại ngữ chúng ta có thể làm phiên dịch, hướng dẫn viên du lịch... thậm chí có thể làm lễ tân tại khách sạn lớn miễn là chúng ta kiếm ra tiền và có khả năng nuôi sống bản thân và gia đình chứ không nhất thiết phải làm đúng với chuyên ngành mình đã học”.
Hơn thế, mỗi chúng ta ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường chủ động và nỗ lực học hỏi những cái mới, cái tiến bộ chứ không thể quá ỷ lại vào giáo trình, vào giảng viên.
Liên quan tới vấn đề đổi mới giáo dục, tại hội thảo, TS Hoàng Ngọc Vinh, Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT, đã nêu 5 khuyến nghị để phát triển nhân lực chất lượng cao:
Đổi mới giáo dục phổ thông theo hướng hình thành năng lực và phẩm chất là yếu tố then chốt: kỹ năng tư duy, giao tiếp, làm việc nhóm, trung thực, sáng tạo, toán học, thông tin, dân chủ, lãnh đạo và quản lý, kỷ luật… Sớm dạy kỹ năng mềm cho học sinh.
Giáo dục nghề nghiệp phải đi bằng nhiều con đường, nhiều loại hình, hướng đến việc làm, thu nhập, năng suất và hiệu quả. Cả đào tạo kỹ năng và đào tạo đến văn bằng, chuẩn hóa trình độ kỹ năng…
Thúc đẩy tư nhân hóa công tác đào tạo phát triển kỹ năng.
Mối quan hệ giữa trường và doanh nghiệp, tái cơ cấu kinh tế gắn với tái cơ cấu hệ thống đào tạo.
Tự chủ cho các cơ sở đào tạo để phản ứng linh hoạt trước đòi hỏi của thị trường.
(Nguồn: Tuổi Trẻ, Dân trí, Infonet)
