14,2ha đất quốc phòng bị giang hồ Hải Phòng xâu xé giờ ra sao?

Sau loạt bài của Báo Giao thông phản ánh tình trạng giang hồ lộng hành chiếm đất quốc phòng, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Quốc phòng bàn giao lại khu đất 14,2ha ở Đồng Xá, phường Thành Tô, quận Hải An cho UBND TP Hải Phòng. Tuy vậy, từ đó tới nay, việc cưỡng chế thu hồi đất bị chiếm dụng trái phép mới dừng lại trên giấy, trong khi việc xây dựng lén lút vẫn diễn ra.

Giang hồ ngang nhiên chiếm đất quốc phòng

“Giữa trung tâm thành phố mà để cho giang hồ lộng hành chiếm đất quân đội như chốn vô pháp luật. Đúng là loạn!”. Đó là câu nói mà PV Báo Giao thông vô tình nghe được tại quán trà đá ở Hải Phòng trong một ngày cuối tháng 9/2018. Sự lạ lùng đó khiến PV tìm tới khu Đồng Xá, phường Thành Tô để tìm hiểu xem điều gì đang diễn ra tại đây.

Đúng như những gì người dân phản ánh, khu “đất vàng” Đồng Xá như một lãnh địa riêng của các băng nhóm giang hồ. Gần như những cái tên nổi tiếng nhất trong giới “anh chị” ở Hải Phòng đều đổ dồn về Đồng Xá để tranh cướp đất. Chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng ở Hải Phòng khi đó tê liệt, bất lực đứng nhìn những ngôi nhà xây dựng trái phép trên diện tích đất rộng tới 14,2 ha thuộc quyền quản lý của một đơn vị quân đội.

Sự việc ở khu Đồng Xá loạn tới mức Chủ tịch UBND phường Thành Tô Nguyễn Văn Hải khi đó còn khuyên can chúng tôi: “Tốt nhất anh chờ chúng tôi bố trí lực lượng công an đi cùng để bảo đảm an toàn. Nhiều khi ngay cả đoàn công tác của thành phố, quân đội xuống còn bị bọn chúng gây gổ”.

Sau khi thu thập đủ thông tin, ngày 28/9/2018, Báo Giao thông đăng tải bài đầu tiên trong loạt bài “Chuyện lạ ở Hải Phòng: Giang hồ lộng hành xâu xé đất quốc phòng”. Ngay sau đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã có văn bản chỉ đạo Bộ Quốc phòng phối hợp với UBND TP Hải Phòng khẩn trương vào cuộc xử lý vụ việc. Vụ giang hồ lộng hành chiếm đất quốc phòng ở Hải Phòng cũng làm nóng nghị trường Quốc hội khi các đại biểu chất vấn tại sao lại để xảy ra tình trạng cả khu đất quốc phòng rộng tới 14,2ha lại bị giang hồ xâu xé.

Sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và các cơ quan Trung ương đã tạo nên bước ngoặt giải quyết vụ việc. Ngày 17/10/2018, Bộ Quốc phòng đã bàn giao khu đất 14,2ha tại các phường Thành Tô và Tràng Cát, quận Hải An cho TP Hải Phòng sử dụng theo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội trước sự chứng kiến của các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan.

Ngay sau khi nhận bàn giao, UBND TP Hải Phòng triển khai một loạt biện pháp mạnh tay. Lực lượng công an vào cuộc chốt chặn mọi ngả đường vào Đồng Xá, chính quyền cưỡng chế giải tỏa loạt công trình vi phạm, yêu cầu cắt điện, nước vào những công trình xây dựng trái phép. Thấy vậy, các băng nhóm giang hồ lần lượt tháo chạy. Khu Đồng Xá trở lại bình yên, không còn cảnh những nhóm người xăm trổ xông ra “hỏi thăm” người lạ hay cảnh đánh chém tranh giành chiếm đất.

Nóng lòng chờ kế hoạch cưỡng chế

Sau đợt cao điểm nhằm ổn định tình hình tại khu Đồng Xá cuối năm 2018, đến giờ mọi việc lại có vẻ chùng xuống. Cuối tháng 6/2019, PV trở lại Đồng Xá không còn gặp cảnh lực lượng công an chốt chặn tại các ngả đường. Đồng Xá không còn cảnh ồ ạt xây dựng hay sự ngang nhiên lộng hành của các băng nhóm giang hồ. Tuy vậy, tình trạng lén lút xây dựng vẫn diễn ra bất chấp lệnh cấm của chính quyền.

Từ cuối năm 2018, là những người đầu tiên thâm nhập, phản ánh về tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép ở khu đất quốc phòng Đồng Xá, PV Báo Giao thông có đầy đủ hình ảnh về hiện trạng khu đất. Thời điểm cuối tháng 9/2018, khi đó nhiều ngôi nhà còn đang xây cất dở dang thì đến nay, đa số đã được hoàn thiện từ bao giờ. Hàng loạt căn nhà cấp 4, nhà 2, 3 tầng đã được quét sơn, lắp cửa, thậm chí cả điều hòa nhiệt độ, trồng cây xanh trang trí.

Đặc biệt nhất là căn biệt thự rộng hàng trăm mét vuông nhiều lần được chúng tôi lấy làm hình ảnh minh họa trên báo. Khi đó, căn biệt thự này đang trong quá trình xây dựng, bị lực lượng chức năng yêu cầu dừng mọi hoạt động thi công trái phép. Vậy nhưng tới cuối tháng 6/2019, căn biệt thự này đã hoàn thiện các hạng mục.

Ông Nguyễn Văn Hải, Chủ tịch UBND phường Thành Tô tỏ ra ngao ngán cho biết: “Cứ khi lực lượng chức năng xuất hiện, các đối tượng lại bỏ chạy. Họ đều là thợ xây tự do và đều nói chỉ biết có người thuê xây thì họ làm thôi. Chúng tôi chẳng biết làm cách nào ngoài việc nhắc nhở. Nhà kho của UBND phường chật cứng những cuốc, xẻng, bay, xô, chậu thu được tại những công trình xây dựng trái phép”.

Một biện pháp khác được triển khai là cắt điện, cắt nước vào các công trình vi phạm, tuy nhiên theo ghi nhận của PV, rất nhiều công trình vi phạm vẫn có điện, nước bình thường. Đại diện lãnh đạo UBND phường Thành Tô bức xúc: “Chúng tôi đã rất nhiều lần gửi văn bản kiến nghị tới chi nhánh Công ty Điện lực và Công ty Cấp nước Hải Phòng nhưng việc xử lý vẫn không đến nơi đến chốn. Chúng tôi rất mệt mỏi từ khi được giao quản lý khu đất 14,2ha ở Đồng Xá. Lực lượng quá mỏng trong khi đó khu đất này vẫn rất phức tạp. Chính quyền địa phương đang mong mỏi từng ngày TP Hải Phòng triển khai biện pháp cưỡng chế các công trình xây dựng trái phép”, ông Nguyễn Văn Hải cho hay.

Trao đổi với Báo Giao thông, ông Nguyễn Công Hân, Phó chủ tịch UBND quận Hải An thông tin: “Chúng tôi rất mong muốn sớm giải quyết dứt điểm khu đất 14,2ha ở khu Đồng Xá tiếp nhận từ Bộ Quốc phòng. Tuy vậy, giải quyết tận gốc vấn đề này là quá sức, vượt ngoài thẩm quyền của quận, chúng tôi đã báo cáo xin ý kiến chỉ đạo từ Thường trực Thành ủy Hải Phòng để xử lý”.

Trong khi đó một đại diện lãnh đạo TP Hải Phòng chia sẻ: “TP Hải Phòng chắc chắn sẽ tiến hành cưỡng chế xử lý tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép tại khu đất Đồng Xá. Tuy vậy, đây sẽ là một trong những hoạt động cưỡng chế lớn nhất tại Hải Phòng từ trước tới nay, ảnh hưởng tới hàng trăm hộ dân đang ở, sinh sống trái phép trên diện tích này. Chính vì vậy, kế hoạch cưỡng chế phải được triển khai kỹ lưỡng, xin ý kiến của các cơ quan chức năng từ thành phố đến Trung ương”.

Tới nay, đã gần một năm từ khi vụ việc giang hồ chiếm đất quốc phòng ở khu Đồng Xá được phát hiện và xử lý, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng Hải Phòng vẫn mới dừng lại ở việc nỗ lực không cho các đối tượng xây dựng trái phép. Nỗ lực này đang gặp vô vàn khó khăn vì trên diện tích quá lớn, các đối tượng vẫn lén lút xây dựng, hoàn thiện các công trình dang dở. Chính vì vậy, biện pháp mạnh tay cần được các cấp chính quyền sớm triển khai để trả lại tài sản cho Nhà nước và sự bình yên đúng nghĩa cho khu đất này.

Diễn biến vụ việc

- Khu đất quốc phòng có quy mô 14,2ha thuộc phường Thành Tô, Tràng Cát, quận Hải An trước đây do Sư đoàn 363 quản lý theo Quyết định 728 năm 1996 của Thủ tướng.

- Tháng 8/2014, Tổng tham mưu trưởng QĐND Việt Nam ra Quyết định 1410 thu hồi diện tích nêu trên và giao cho Tổng công ty 319 của Bộ Quốc phòng quản lý để thực hiện dự án khu nhà ở Lạch Tray Riverside. Trong quá trình quản lý chờ chủ trương lập dự án này, một số cá nhân cán bộ Sư đoàn 363, UBND phường Thành Tô và một số cá nhân khác đã tự ý đo, san lấp, phân lô, bán nền trái phép tại khu A với diện tích 5,2ha. Khi Bộ Quốc phòng phát hiện đã chỉ đạo các cơ quan nội chính của Quân khu 3 khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Tại khu B có diện tích 9ha liền kề khu A, sau khi Tổng công ty 319 tiến hành đổ đất san lấp đã xảy ra tình trạng một số đối tượng giang hồ lấn chiếm xây dựng trái phép.

- Từ ngày 28/9/2018, Báo Giao thông đăng tải bài đầu tiên trong loạt bài “Chuyện lạ ở Hải Phòng: Giang hồ lộng hành xâu xé đất quốc phòng”. Ngay sau đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình có văn bản chỉ đạo Bộ Quốc phòng và TP Hải Phòng vào cuộc xử lý.

- Ngày 17/10/2018, Bộ Quốc phòng bàn giao khu đất 14,2ha tại Đồng Xá, Thành Tô cho UBND TP Hải Phòng tiếp nhận.

- Ngày 24/10/2018, Tòa án quân sự Quân khu 3 xét xử và tuyên án 5 bị cáo gồm: Nguyễn Văn Khuây, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn 363 mức án 42 tháng tù; Vũ Duy An, nguyên Chủ nhiệm Hậu cần Sư đoàn 363 mức án 36 tháng tù; Đỗ Công Mên, nguyên Chủ tịch UBND phường Thành Tô 30 tháng tù; Nguyễn Phú Doanh, nguyên Phó trưởng phòng thuộc Trung tâm Phát triển quỹ đất, Sở Tài nguyên - Môi trường Hải Phòng 30 tháng tù và Phạm Văn Bình, giám đốc một doanh nghiệp thuê khu đất 30 tháng tù.