10 nghìn người ký đơn: Liệu Vũ Văn Tiến có thoát khỏi án tử hình?
Mặc dù có 10 nghìn người dân khắp cả nước ký tên vào đơn xin giảm án tử hình cho bị cáo Vũ Văn Tiến nhưng liệu rằng với vai trò tiếp sức cho Nguyễn Hải Dương giết một lúc 6 mạng người trong cùng một gia đình thì Tiến có thoát khỏi bản án tử hình hay không?
Những hình ảnh cảm động tại phiên xử vụ thảm sát ở Bình Phước
Thảm sát Bình Phước: “Không cần thiết loại bị can Tiến khỏi xã hội”
3 bị cáo vụ thảm sát ở Bình Phước nói gì lời sau cùng?
Vụ thảm sát Bình Phước: Gia đình 6 nạn nhân kháng cáo
Vụ thảm sát Bình Phước: Ngày 21/3 xét xử phúc thẩm
Tin nên đọc
Ngày 21/3 tới đây, vụ thảm sát 6 người trong cùng một gia đình xảy ra tại Bình Phước từng gây chấn động dư luận sẽ được TAND cấp cao TP HCM đưa ra xét xử phúc thẩm. Tội danh của các bị cáo dường như đã rõ và mức án mà những tên sát nhân này phải trả giá qua bản án ở cấp sơ thẩm đã được dư luận đánh giá là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.
Tuy nhiên, thông tin 10 nghìn người dân khắp cả nước ký tên vào đơn xin giảm án tử hình cho bị cáo Vũ Văn Tiến dường như đang làm những người cầm cán cân công lý băn khoăn. Nhiều người cho rằng, Tiến xét cho cùng cũng chỉ là một nạn nhân của Dương, Tiến đã quá cả tin, khờ dại và không có bản lĩnh, để Dương lôi kéo và khống chế phạm tội, lợi dụng làm tay sai... nên bản án tử hình cho bị cáo này có phần còn quá nặng.
Liệu rằng với vai trò tiếp sức cho Dương giết một lúc 6 mạng người trong gia đình ông Dương Văn Mỹ thì Vũ Văn Tiến có thoát khỏi bản án tử hình hay không? Pháp luật Plus vừa có cuộc trao đổi với luật sư Đặng Văn Cường - Văn phòng luật sư Chính pháp - Đoàn luật sư TP Hà Nội về vấn đề này.
Trước hết, luật sư Đặng Văn Cường nhận định, "có thể nói, tử hình là một trong những hình phạt có lịch sử lâu đời và nghiêm khắc nhất trong các chế tài hình sự. Trải qua hàng nghìn năm tồn tại, hình phạt tử hình đã thể hiện và phát huy vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều chỉnh các quan hệ xã hội.
Tuy nhiên, khi xã hội ngày càng phát triển, văn minh thì quyền sống của con người càng được đảm bảo... Vì vậy, việc duy trì hay bãi bỏ hình phạt tử hình đang là vấn đề được quan tâm ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam".
Cùng với xu hướng phát triển của hoạt động lập pháp trên thế giới, ở Việt Nam, Hiến pháp năm 2013 cũng đã khẳng định "quyền con người được pháp luật tôn trọng và bảo vệ".
Tiếp đó, đến Bộ luật hình sự 2015 (có hiệu lực vào ngày 01/7/2016), Nhà nước ta cũng đã chủ trương loại bỏ hình phạt tử hình đối với 07 tội danh gồm: Tội cướp tài sản; Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Tội tàng trữ trái phép chất ma túy; Tội chiếm đoạt chất ma túy; Tội phá huỷ công trình, cơ sở, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; Tội chống mệnh lệnh; Tội đầu hàng địch. Như vậy, quy định mới của Bộ luật hình sự 2015 thể hiện tính khoan hồng, nhân đạo và nhân văn của Nhà nước ta và xu hướng tiến tới xóa bỏ hình phạt tử hình trong thời gian tới.
Trở lại vụ án thảm sát 6 người ở Bình Phước, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng: "Đây là một vụ án gây rúng động trong cộng đồng xã hội, gây ra bao đau xót cho những người thân của gia đình nạn nhân. Hành vi của các bị cáo đã làm cộng đồng xã hội phẫn nộ, lên án...".
Sáng ngày 17/12/2015, TAND tỉnh Bình Phước đã đưa 3 bị cáo Nguyễn Hải Dương, Vũ Văn Tiến và Trần Đình Thoại ra xét xử, tuyên bị cáo Nguyễn Hải Dương và bị cáo Vũ Văn Tiến hình phạt tử hình, bị cáo Trần Đình Thoại 16 năm tù cùng về tội danh giết người và cướp tài sản.
Mới đây, Nguyễn Hải Dương - kẻ chủ mưu trong vụ thảm sát này đã viết đơn gửi Chủ tịch nước xin được ân xá. Vào ngày 17/12/2015, bị cáo Trần Đình Thoại gửi đơn kháng cáo đến TAND tỉnh Bình Phước và TAND cấp cao tại TP HCM mong Tòa sẽ xét lại tội danh "Giết người" và "Cướp tài sản", đồng thời đề nghị làm rõ hành vi giết người chưa thành, đã chấm dứt hành vi phạm tội và không tham gia trực tiếp vào việc giết người hàng loạt.
Đến ngày 24/12/2015, bị cáo Vũ Văn Tiến cũng đã có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm gửi tới TAND cấp cao tại TP HCM đề nghị tòa án xem xét hình phạt tử hình.
Trước thềm phiên xử, luật sư Lê Văn Nam (người bào chữa miễn phí cho Tiến) đã tiến hành gặp Nguyễn Hải Dương và ông nhận thấy rằng, tình tiết phạm tội của Tiến có nhiều điểm có thể nhờ luật pháp khoan hồng.
Đến nay, mặc dù tòa án cấp phúc thẩm chưa xét xử vụ án này nhưng có thông tin cho rằng mẹ bị cáo Nguyễn Văn Tiến đã xin được 10.000 chữ ký của người dân đề nghị giảm án tử hình cho bị cáo Nguyễn Văn Tiến.
Chưa biết là các chữ ký đó có phải do 10.000 người ký ra hay không nhưng đó cũng đã thể hiện sự quan tâm của cộng đồng xã hội với vụ án và có những mong muốn rất nhân văn, thể hiện tính khoan hồng, nhân đạo là đề nghị tòa án phúc thẩm xét tha mạng cho Tiến.
Tuy nhiên, luật sư Đặng Văn Cường nhận định, "Tiến có được giảm mức hình phạt hay không là do Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm quyết định trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và các tình tiết, diễn biến mới tại phiêm tòa phúc thẩm tới.
Theo quy định của pháp luật thì yêu cầu, đề nghị của công dân (10.000 chữ ký) không phải là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 1, Điều 46 BLHS năm 1999. Có lẽ trong tình cảnh này thì mẹ bị cáo không thể làm gì hơn...".
Vì vậy, việc có chuyển hình phạt tử hình sang tù chung thân hoặc tù có thời hạn hay không thì Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm sẽ cân nhắc tới tính chất, mức độ hành vi phạm tội của bị cáo, vai trò của bị cáo, nhân thân của bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và chính sách hình sự của Đảng và Nhà nước ta...
Trong vụ án này, theo thông tin tại phiên tòa cấp sơ thẩm thì bị cáo Vũ Văn Tiến tuổi đời còn rất trẻ, chưa có tiền án, tiền sự, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, không biết được mục đích giết người của Dương, khuyên can Dương dừng lại. Trong suốt thời gian qua Tiến luôn thành khẩn, ăn năn và xin tha mạng, xin có cơ hội được sống để cải tạo, làm lại cuộc đời...
Từ những luận định trên, luật sư Đặng Văn Cường cho rằng, "cùng với những thay đổi trong chính sách hình sự thì cũng có thể Tòa án cấp phúc thẩm sẽ xem xét không áp dụng hình phạt tử hình với Tiến. Có lẽ trong phiên xử tới, tòa án sẽ cân nhắc việc có loại bỏ Tiến khỏi đời sống xã hội hay không".
Thực tiễn cho thấy thái độ từ phía gia đình bị hại (tha thứ), có thêm các tình tiết mới để giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 46 BLHS, thái độ thành khẩn, ăn năn của bị cáo và những thay đổi trong chính sách hình sự, diễn biến tình hình đấu tranh, phòng ngừa tội phạm... là những yếu tố quan trọng để Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định có thay đổi nội dung bảm án sơ thẩm hay không.
