--- title: "Trần Lệ Chiến - Lời tự tình của biển" avatar: https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/19/f7e2b46f-a98d-4b28-bdc6-a1a5915f3b75.jpg slug: tran-le-chien-loi-tu-tinh-cua-bien-189233 url: https://phapluatplus.baophapluat.vn/tran-le-chien-loi-tu-tinh-cua-bien-189233.html published_at: 16:58 29/04/2020 updated_at: 16:58 29/04/2020 authors: Ngô Đức Hành source: name: Báo Pháp Luật Việt Nam domain: baophapluat.vn type: press category: Văn hóa topics: - Trần Lệ Chiến - Chạm vào huyền thoại - những bài thơ có duyên - Lời tự tình của Biển language: vi content_type: article --- # Trần Lệ Chiến - Lời tự tình của biển ## Thú thực tôi là người đến với “Chạm”, Nhà xuất bản Dân Trí, năm 2016 của Trần Lệ Chiến khá muộn màng. Tập thơ gồm 69 bài, về nhiều chủ đề, nhưng xuyên suốt là tình yêu. Tôi là người sáng tác thơ và chịu khó đọc thơ, từ các nhà thơ nổi danh, thành danh trên thi đàn từ lâu, đến các tác giả trẻ. Thế nhưng, đọc Trần Lệ Chiến những câu thơ giàu cảm xúc của môt nhạc sỹ, nhà báo nữ có những cuốn hút riêng. Thơ Trần Lệ Chiến là dòng thơ thuộc về cảm xúc của chính tác giả, đi từ tác giả đến bạn đọc. Chị viết đa dạng về thể loại, ngay cả đồng dao. Chị có những câu thơ đồng dao hay như “_Là thực hay mơ/ Chỉ khi ta cảm/ Chạm vào tỉnh thức/ Ngỡ là trăm năm_”, (Chạm vào huyền thoại). “_Ngày của yêu thương/ Ngập tràn nỗi nhớ/ Nụ cười reo vui/ Hát lời cây cỏ”,_ (Bình yên nắng hạ). ![Thơ nhạc sỹ Trần Lệ Chiến (phải) được nhiều nhạc sỹ chọn phổ nhạc.](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/19/6c2480a3-0487-4d71-ad8b-f15f852b75a7.jpg) Thơ nhạc sỹ Trần Lệ Chiến (phải) được nhiều nhạc sỹ chọn phổ nhạc. ------------------------------------------------------------------ Không yêu thì khó làm thơ, nhất là thơ tình. “_Chạm_” của Trần Lệ Chiến cũng có nhiều cung bậc của một trái tim yêu, khi reo vui, khi buồn nhớ. Chị đã có công khám phá, ghi lại các cung bậc cảm xúc, trước hết của chính mình. Nguyễn Du viết trong Truyện Kiều “_Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ_”. Đúng thế, trong lòng vui, hoa lá cũng xôn xao là ngược lại, lòng buồn cỏ cây như mặc niệm. Với Trần Lệ Chiến cũng vậy. Khi yêu, nhìn hoa Sưa của cữ tháng ba, lòng chị rưng rưng cảm xúc: _..._ _Trong vòm lá xanh mướt_ _Phủ một màu tinh khôi_ _Như những bông tuyết trắng_ _Rực sáng một khoảng trời_ _(Dịu dàng hoa sưa)_ Và, đã yêu, Trần Lệ Chiến mong manh quá đỗi, có đủ khát khao và hoài niệm: “_Ai đem câu hát/ Rót vào giếng khơi/ Thả hồn triền đê/ Cánh diều no gió”,_ (Thu quê). Hoặc: “_Lặng ngồi ngắm giọt mưa rơi/ Giọt nặng giọt nhẹ giọt vơi giọt đầy/ Giọt mang nỗi nhớ hao gầy/ Giọt chia nhau nửa đắng cay muộn phiền”,_ (Giọt mơ). _Ngày không anh con phố buồn ngơ ngác_ _Café nhạt nhạc chẳng còn du dương_ _Ngày không anh đêm dài như ly biệt_ _Thêm một vòng tay ấm áp môi cười_ (Ngày không anh) _Nhặt lá vàng chiều cuối hạ_ _Chẳng ước những điều xa xôi_ _Giữ cho mình màu lá ấy_ _Vẹn nguyên như thuở ban đầu_ _(Nhặt)_ Nhiều khi hờn dỗi, vẻ đẹp hờn dỗi, rất đàn bà “_Đúng là cơn nắng lạ/ Bắt đền anh chiều xa_”, (Con nắng lạ). Với những người yêu nhau, nhìn con đường đã từng qua cũng trào lên cảm xúc “_Nhớ từng con đường nhỏ/ Nhớ từng cánh phượng rơi_”, (Một khoảng trời). Và rồi, hạnh phúc nào hơn được ngồi bên nhau để nghe “_mùa thu rúc rích trên môi_” như một câu thơ của thi nhân Hoàng Vũ Thuật. Trần Lệ Chiến thì đơn giản hơn, nhưng là tiếng nói chân thực: _Yêu thương mong nhớ xa xôi_ _Không bằng một phút ta ngồi bên nhau_ _(Giữ ấm đôi bàn tay)_ Xa xôi, gặp nhau thì không hạnh phúc nào bằng. “_Tay đan xiết chặt/ Mắt trao mắt cười/ Ta đưa nhau về/ Nồng nàn phố cũ”_, (Nồng nàn phố) muốn chiều chuộng nhau, hóa thân vào nhau. Nhiều khi, đó là “_tiếng sóng_” trong lòng, mạnh mẽ, khao khát được giải phóng bản thể: “_Trút lên thân thể hao gầy của đất/ Không chút e dè chẳng ngại đất đau_”, (Mưa vô tình). Nhục dục nhiều khi phải cuồng nộ, mới được đặt đúng vị trí, được giải phóng. _Chiều không anh em chẳng thể gọi tên_ _Để nỗi nhớ cứ trào như sóng cuộn_ _(Chiều không anh)_ Hoặc triết lý: _Cuộc đời là sắc là không/ Hư hư thực thực nỗi lòng ai hay/ Chiều như chầm chậm qua ngày/ Đêm về nhung nhớ buồn vây kiếp người”,_ (Chiều nhớ) _..._ _Đêm tháng Tư ngày qua rất vội_ _Thời gian trôi chẳng níu được đâu_ _Cứ an yên dù mưa hay nắng_ _Để sớm mai đón nắng mặt trời_ _(Đêm mưa)_ Trong “_Chạm_”, người đọc bắt gặp biển với tư cách hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ, hoán dụ của thi pháp, chỉ riêng tên bài thơ có “_biển_” tương đối. Đó là”_Biển”, “Biển ngày đông”, “Biển đêm”, “Em mơ biển”, “Đưa em về với biển”, “Về biển”, “Biển ơi”, “Chút mặn mòi biển khơi_”...Cũng chưa hiểu vì sao Trần Lệ Chiến đặt tên tập thơ là “_Chạm_”? Nhưng xem mục lục thì có bài “_Chạm vào huyền thoại_”. Trong đề dẫn cho “_Chạm_”, nhạc sỹ Trần Lệ Chiến trải lòng: “_Tình yêu tôi dành cho biển cứ ngày một lớn dần, với những cung bậc cảm xúc mãnh liệt. Tất cả mạch nguồn trôi chảy ấy chưa khi nào cạn. Một ngày tôi đến với biển, biển ôm trọn tôi vào lòng. Biển khơi gợi cảm xúc tan chảy trong tôi...và cứ thế, tình yêu của tôi với biển dâng tràn, cuốn vào nhau chẳng thể nào xa cách. Tôi đến với biển như một định mệnh – như mối duyên nghiệp từ tiền kiếp_”. À ra thế, biển là tất cả với chị. Xin nhớ từ biển trong đề dẫn đều được Trần Lệ Chiến trân trọng viết chữ in hoa, với tất cả nâng niu. “_Chúng tôi chạm vào nhau_”, chị xác tín. Biển trong lòng, biển như một nhân chứng của tình yêu và khao khát Trần Lệ Chiến. Một người không phải sinh ra từ biển, nhưng với Trần Lệ Chiến, biển đã có vị trí như là một “_tôn giáo_”. _Không anh biển ngày đông_ _Đôi chân trần trên cát_ _Cái lạnh thấu thịt da_ _Em trong chiều hoang hoải_ (Biển ngày đông) ![Biển với Trần Lệ Chiến như một “tôn giáo”.](https://cdn.baophapluat.vn/uploaded/images/2026/03/19/bb6e3ca2-4599-40e2-b416-2ec8f22a8f48.jpg) Biển với Trần Lệ Chiến như một “tôn giáo”. ------------------------------------------ _“Chiều bình yên biển vắng/ Mây trắng bay ngang trời/ Em nghe tiếng biển gọi/ Lời tự tình xa xôi”,_ (Em đến). Hình ảnh biển được Trần Lệ Chiến sử dụng ẩn dụ để gửi thông điệp về tình yêu, dâng hiến với nó bằng tất cả thánh thiện: “_Đưa em vào lòng biển đêm/ Để nghe tim mình rạo rực/ Hát lời ca từ lồng ngực/ Trái tim yêu đến dại khờ/_ (Đưa em về với biển). “_Khúc hát biển say mê/ Mơn man bờ cát trắng”, “Tiếng biển hòa tiếng sóng/ Chẳng rời xa bến bờ_”. Và rồi chị thấy được yêu, dẫu thực hư thế nào không biết nhưng đã phải cám ơn, cảm xúc được yêu “_Xin cám ơn cuộc đời/ Cho ta niềm mơ ước_”. “_Chạm_” là tập thơ đầu tay của nhạc sỹ, nhà báo Trần Lệ Chiến. Gần 40 bài trong tập “_Chạm_” đã được các nhạc sỹ chọn phổ nhạc. Thế là thành công. Thơ Trần Lệ Chiến là tiếng nói của một tiếng lòng khao khát, đầy nhạc tính, do vậy dễ đạt được sự đồng cảm âm nhạc của các nhạc sỹ, bài thơ dễ cất lên cùng âm nhạc. Tất nhiên, thơ Trần Lệ Chiến là thơ của một tác giả không chuyên về thơ, nên không bàn thêm về thi pháp. Đó là yêu cầu đối với thơ của các nhà thơ chuyên nghiệp. Nhạc sỹ Trần Lệ Chiến tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Lý luận phê bình Âm nhạc - Khoa Sáng tác - Lý luận - Chỉ huy, Trường Nhạc viện Hà Nội, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Về âm nhạc, như vậy là được đào tạo cơ bản, đúng ở “_nôi_” âm nhạc sang trọng nhất. Trước khi trở thành nhà báo, Trần Lệ Chiến từng có thời gian giảng dạy bộ môn âm nhạc tại Trường Múa Việt Nam những năm 1992 – 1994. Năm 1995 chị về làm biên tập âm nhạc tại Hệ phát thanh Đối ngoại, Đài Tiếng nói Việt Nam (ĐTNVN). Năm 2003 – 2006, chị tốt nghiệp Khoa báo chí Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội. Thời gian công tác tại Đài TNVN là cơ hội để Trần Lệ Chiến đi nhiều, cọ sát thực tế, học hỏi và sáng tạo trong cả nghề báo lẫn trong lĩnh vực âm nhạc. Hiện nay chị là Phó tổng biên tập Tạp chí Âm nhạc Việt Nam thuộc Hội Nhạc sỹ Việt Nam. Năm 2007, ca khúc “_Mùa thu của em_” của Trần Lệ Chiến (phổ thơ Quang Huy) đoạt giải thưởng Hàng năm của Hội Nhạc sĩ Việt Nam; năm 2016, ca khúc “_Say câu hát người ơi_”, đạt Giải Khuyến khích trong “_Cuộc vận động sáng tác ca khúc về Lao Cai - 20 năm đổi mới_”; năm 2018, Đoạt Giải Khuyến khích - Giải thưởng hàng năm Hội Nhạc sĩ Việt Nam (lĩnh vực Lý luận phê bình âm nhạc); năm 2019 chị được Giải C – giải thưởng của Hội Nhạc sỹ Việt Nam ở lĩnh vực báo chí về lý âm nhạc. Không chỉ dừng lại ở việc viết báo, sáng tác thơ, nhạc, Trần Lệ Chiến còn tham gia viết kịch bản, tổ chức sản xuất, biểu diễn. Cho đến nay, Trần Lệ Chiến đã có khoảng 400 bài thơ, hơn 30 ca khúc do chị sáng tác. Đặc biệt, một số tác phẩm khí nhạc, nhiều công trình nghiên cứu, tiểu luận về âm nhạc như: “_Âm nhạc trong hề chèo”, “Quan họ hóa âm nhạc ngoài quan họ”, “Thức dạy khúc hát ru truyền thống”, “Hình tượng chiếc thuyền trong dân ca quan họ_”. Khoảng 60 bài thơ của chị được các nhạc sĩ khác phổ nhạc. Điều đáng nói là có những bài thơ “_Có duyên_” 4 nhạc sĩ cùng phổ nhạc với nhiều ngôn ngữ, phong cách khác nhau. Tìm được sự đồng cảm thơ của bạn đọc và âm nhạc của các nhạc sỹ là một thành công của Trần Lệ Chiến trên hành trình dấn thân./.